
អធ្យាយនេះចាប់ផ្តើមដោយព្រះឥសីសួរ សូតា អំពីរបៀបដែលព្រះរាមា អ្នកប្រព្រឹត្តកិច្ចដោយស្ងប់ស្ងាត់ បានចងស្ពានឆ្លងសមុទ្រជ្រៅ (វរុណាល័យ) និងអំពីចំនួនទីរថៈនៅសេតុ និងបរិបទគន្ធមាទន។ សូតាប្រាប់រឿងរាមាយណៈដោយសង្ខេប៖ ការនិរទេសទៅដណ្ឌក និងបញ្ចវតី; សីតាត្រូវរាវណាចាប់យកដោយមារីចាបំលែង; ព្រះរាមាស្វែងរក និងជួបហនុមាន; សម្ព័ន្ធជាមួយសុគ្រីវ ដោយភ្លើងជាសាក្សី; វាលីត្រូវបានផ្តួល; កងវានរាចល័តដើម្បីសង្គ្រោះសីតា; ហនុមានទៅស៊ើបការណ៍បានជោគជ័យ និងនាំត្រឡប់មកនូវចូដាមណិ; ដំណើរទៅមហេន្រ និងស្នាក់នៅចក្រ-ទីរថៈ; វិភីសណមកដល់ ត្រូវសាកល្បង ហើយត្រូវបានអភិសេក។ ពេលប្រឈមបញ្ហាឆ្លងសមុទ្រ មានយោបល់អំពីទូក ឬអណ្ដែត ឬការបូជាសមុទ្រ។ ព្រះរាមាប្រតិបត្តិឧបាសនា ដោយវិន័យ លើគ្រែគុសៈបីយប់; ពេលសមុទ្រមិនបង្ហាញ ព្រះអង្គត្រៀមប្រើអាវុធដើម្បីស្ងួតសមុទ្រ។ ទេវតាសមុទ្របង្ហាញខ្លួន សរសើរព្រះរាមាដោយស្តូត្រ ប្រាប់អំពីធម្មជាតិ (ស្វភាវៈ) និងដែនកំណត់ ហើយផ្តល់ដំណោះស្រាយ៖ នាឡា ជាជាងក្នុងវានរា នឹងធ្វើឲ្យវត្ថុដែលគេបោះអណ្ដែត និងក្លាយជាស្ពាន។ ព្រះរាមាបញ្ជានាឡា; វានរាប្រមូលភ្នំ ថ្ម ដើមឈើ និងវល្លិ; ស្ពានត្រូវបានសាងសង់ដោយវិមាត្រដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ បន្ទាប់មកអធ្យាយបង្ហាញអានិសង្សនៃការងូតទឹកសេតុ (សេតុ-ស្នាន) និងរាយនាមទីរថៈសំខាន់ៗនៅសេតុ ចំនួន ២៤ ដូចជា ចក្រ-ទីរថៈ វេតាល-វរៈដា សីតា-សរស់ មង្គល-ទីរថៈ អម្រឹត-វាពិកា ព្រហ្ម-កុណ្ឌ ហនុមត-កុណ្ឌ អគស្ត្យ-ទីរថៈ រាម-ទីរថៈ លក្ខ្មណ-ទីរថៈ ជតា-ទីរថៈ លក្ខ្មី-ទីរថៈ អគ្និ-ទីរថៈ សិវ-ទីរថៈ សង្ខ-ទីរថៈ យាមុនា-ទីរថៈ គង្គា-ទីរថៈ គយា-ទីរថៈ កោតិ-ទីរថៈ មានស-ទីរថៈ និងធនុស្កោតិ។ ចុងក្រោយមានផលស្រដីថា ការស្តាប់ ឬសូត្រអធ្យាយនេះ នាំឲ្យឈ្នះលើលោកក្រោយ និងបន្ធូរទុក្ខពាក់ព័ន្ធនឹងការកើតឡើងវិញ។
Verse 1
ऋषय ऊचुः । कथं सूत महाभाग रामेणाक्लिष्टकर्मणा । सेतुर्बद्धो नदीनाथे ह्यगाधे वरुणालये
ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ឱ សូតដ៏មានភាគធំ! ព្រះរាម ដែលការកិច្ចមិនលំបាក បានសង់សេតុឆ្លងកាត់ម្ចាស់នៃទន្លេទាំងឡាយ គឺសមុទ្រដ៏ជ្រៅមិនអាចវាស់បាន ដែលជាទីស្ថានរបស់វរុណ ដោយរបៀបណា?»
Verse 2
सेतौ च कति तीर्थानि गंधमादनपर्वते । एतन्नः श्रद्दधानानां ब्रूहि पौराणिकोत्तम
ឱ ព្រះបុរាណិកដ៏ប្រសើរ! នៅសេតុ និងលើភ្នំគន្ធមាទន មានទីរថ (កន្លែងងូតទឹកបរិសុទ្ធ) ប៉ុន្មាន? សូមប្រាប់ពួកយើងអ្នកពោរពេញដោយសទ្ធា។
Verse 3
श्रीसूत उवाच । रामेण हि यथासेतुर्निबद्धो वरुणालये । तदहं संप्रवक्ष्यामि युष्माकं मुनिपुंगवाः
ព្រះសូតបានមានព្រះវាចា៖ របៀបដែលព្រះរាមបានសង់សេតុពិតប្រាកដ នៅក្នុងទីស្ថានរបស់ព្រះវរុណៈ គឺមហាសមុទ្រ—ខ្ញុំនឹងពោលប្រាប់ដោយលម្អិតដល់ព្រះមុនីដ៏ឧត្តមទាំងឡាយ។
Verse 4
आज्ञया हि पितू रामो न्यवसद्दंडकानने । सीतालक्ष्मणसंयुक्तः पंचवट्यां समाहितः
ដោយព្រះបញ្ជារបស់ព្រះបិតា ព្រះរាមបានស្នាក់នៅក្នុងព្រៃទណ្ឌកៈ; ព្រះអង្គរួមជាមួយព្រះសីតា និងព្រះលក្ខ្មណៈ ស្ថិតនៅបញ្ចវដីដោយចិត្តសមាធិ និងសង្ឃឹមសង្ខារ។
Verse 5
तस्मिन्निव सतस्तस्य राघवस्य महात्मनः । रावणेन हृता भार्या मारीचच्छद्मना द्विजाः
នៅពេលព្រះរាឃវៈដ៏មហាត្មា ស្នាក់នៅទីនោះ ឱ ពួកទ្វិជៈ! ព្រះរាវណៈបានលួចព្រះភរិយារបស់ព្រះអង្គ ដោយល្បិចបន្លំតាមរយៈការប្រែរូបរបស់មារីច។
Verse 6
मार्गमाणो वने भार्यां रामो दशरथात्मजः । पंपातीरे जगा मासौ शोकमोहसमन्वितः
កំពុងស្វែងរកព្រះភរិយានៅក្នុងព្រៃ ព្រះរាម ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះទសរថៈ បានទៅដល់មាត់ទន្លេបម្បា; ព្រះអង្គត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយទុក្ខសោក និងភាពវង្វេង។
Verse 7
दृष्टवान्वानरं तत्र कंचिद्दशरथात्मजः । वानरेणाथ पृष्टोऽयं को भवानिति राघवः
នៅទីនោះ ព្រះរាម ជាព្រះរាជបុត្រានៃទសរថ បានឃើញវានរម្នាក់។ បន្ទាប់មក វានរនោះបានសួរព្រះរាឃវៈថា «ព្រះអង្គជានរណា?»
Verse 8
आदितः स्वस्य वृत्तांत्तं तस्मै प्रोवाच तत्त्वतः । अथ राघवसंपृष्टो वानरः को भवानिति
ចាប់តាំងពីដើម ព្រះរាមបានប្រាប់ប្រវត្តិរបស់ព្រះអង្គដោយសេចក្តីពិតដល់វានរនោះ។ បន្ទាប់មក ព្រះរាឃវៈបានសួរវានរថា «អ្នកជានរណា?»
Verse 9
सोपि विज्ञापयामास राघवाय महात्मने । अहं सुग्रीवसचिवो हनूमा न्नाम वानरः
វានរនោះក៏បានទូលប្រាប់ព្រះរាឃវៈដ៏មានព្រះហឫទ័យធំថា «ខ្ញុំគឺ ហនុមាន វានរ ជាសេនាបតី/សចិវរបស់សុគ្រីវ»
Verse 10
तेन च प्रेरितोऽभ्यागां युवाभ्यां सख्यमिच्छता । आगच्छतं तद्भद्रं वां सुग्रीवांतिकमाशु वै
ដោយការបញ្ជូនរបស់ព្រះអង្គ (សុគ្រីវ) ខ្ញុំបានមកទីនេះ ដោយប្រាថ្នាមិត្តភាពជាមួយព្រះអង្គទាំងពីរ។ សូមអញ្ជើញ—សូមសេចក្តីមង្គលមានដល់ព្រះអង្គ—ទៅជួបសុគ្រីវឆាប់ៗ។
Verse 11
तथास्त्विति स रामो पि तेन साकं मुनीश्वराः । सुग्रीवांतिकमागप्य सख्यं चक्रेऽग्निसाक्षिकम्
ព្រះរាមមានព្រះបន្ទូលថា «ដូច្នោះហើយ» ហើយបានទៅជាមួយគាត់—ឱ មុនីឧត្តមទាំងឡាយ—ដល់ក្បែរសុគ្រីវ; នៅទីនោះ ព្រះអង្គបានបង្កើតមិត្តភាព ដោយយកអគ្គិ (ភ្លើង) ជាសាក្សី។
Verse 12
प्रतिजज्ञेऽथ रामोऽपि तस्मै वालिवधं प्रति । सुग्रीवश्चापि वै देह्याः पुनरानयनं द्विजाः
បន្ទាប់មក ព្រះរាមក៏បានប្តេជ្ញាចំពោះគាត់ អំពីការសម្លាប់វាលី។ ហើយសុគ្រីវក៏បានសន្យាដែរ ថា «ឱ ពួកទ្វិជៈទាំងឡាយ ខ្ញុំនឹងនាំអ្វីដែលបាត់បង់ត្រឡប់មកវិញ»។
Verse 13
इत्येवं समयं कृत्वा विश्वास्य च परस्परम् । मुदा परमया युक्तौ नरेश्वरकपीश्वरौ
ដូច្នេះ ពួកគេបានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀង ហើយទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក; ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្ស និងព្រះអម្ចាស់នៃវានរ បានរួមជាមួយគ្នា ដោយសេចក្តីអំណរដ៏អធិក។
Verse 14
आसाते ब्राह्मणश्रेष्ठा ऋष्यमूकगिरौ तथा । सुग्रीवप्रत्ययार्थं च दुंदुभेः कायमाशु वै
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ពួកគេបានស្នាក់នៅលើភ្នំឫષ្យមូក ដូច្នោះ។ ហើយដើម្បីឲ្យសុគ្រីវមានជំនឿចិត្ត ព្រះរាមបានប្រញាប់ធ្វើការអំពីសពរបស់ទុន្ទុភី។
Verse 15
पादांगुष्ठेन चिक्षेप राघवो बहुयोजनम् । सप्तताला विनिर्भिन्ना राघवेण महात्मना
ដោយម្រាមជើងមេ ព្រះរាឃវៈបានគប់វាចេញទៅឆ្ងាយជាច្រើនយោជន៍។ ហើយព្រះរាឃវៈដ៏មានព្រះហឫទ័យធំ បានបំបែកឆ្លុះឆ្លងដើមតាលា៧ដើម។
Verse 16
ततः प्रीतमना वीरः सुग्रीवो राममब्रवीत् । इंद्रादिदेवताभ्योऽपि नास्ति राघव मे भयम्
បន្ទាប់មក ដោយចិត្តរីករាយ វីរបុរសសុគ្រីវបាននិយាយទៅកាន់ព្រះរាមថា៖ «ឱ ព្រះរាឃវៈ ខ្ញុំមិនមានភ័យ សូម្បីតែចំពោះព្រះឥន្ទ្រ និងទេវតាផ្សេងៗទៀតឡើយ»។
Verse 17
भवान्मित्रं मया लब्धो यस्मादति पराक्रमः । अहं लंकेश्वरं हत्वा भार्यामानयितास्मि ते
អ្នកបានក្លាយជាមិត្តដែលខ្ញុំបានទទួល ព្រោះអំណាចវីរភាពរបស់អ្នកអស្ចារ្យណាស់។ ខ្ញុំនឹងសម្លាប់អធិរាជនៃលង្កា ហើយនាំភរិយារបស់អ្នកត្រឡប់មកឲ្យអ្នក។
Verse 18
ततः सुग्रीवसहितो रामचंद्रो महाबलः । सलक्ष्मणो ययौ तूर्णं किष्किंधां वालिपालिताम्
បន្ទាប់មក ព្រះរាមចន្ទ្រាដ៏មានកម្លាំងធំ បានទៅរហ័សជាមួយសុគ្រីវ និងព្រះលក្ខ្មណ៍ ទៅកាន់កិស្កិន្ធា នគរដែលវាលីការពារ។
Verse 19
ततो जगर्ज सुग्रीवो वाल्यागमनकांक्षया । अमृष्यमाणो वाली च गर्जितं स्वानुजस्य वै
បន្ទាប់មក សុគ្រីវបានគំហុកសម្លេង ដោយប្រាថ្នាឲ្យវាលីចេញមក។ វាលីក៏មិនអាចអត់ទ្រាំបាន ទទួលស្តាប់សម្លេងគំហុករបស់ប្អូនប្រុសខ្លួន ហើយកើតកំហឹង។
Verse 20
अंतःपुराद्विनिष्क्रम्य युयुधेऽवरजेन सः । वालिमुष्टिप्रहारेण ताडितो भृशविह्वलः
ចេញពីអន្តៈបុរៈ (វាំងខាងក្នុង) គាត់បានប្រយុទ្ធជាមួយប្អូនប្រុស។ ត្រូវគំនាប់ដៃរបស់វាលីវាយប្រហារ គាត់រងការរញ្ជួយខ្លាំង និងវឹកវរ។
Verse 21
सुग्रीवो निर्गतस्तूर्णं यत्र रामो महाबलः । ततो रामो महाबाहुस्सुग्रीवस्य शिरोधरे
សុគ្រីវបានថយចេញយ៉ាងរហ័ស ទៅកន្លែងដែលព្រះរាមដ៏មានកម្លាំងធំស្ថិតនៅ។ បន្ទាប់មក ព្រះរាមដ៏មានព្រះពាហុមហិមា នៅត្រង់ក/ក្បាលរបស់សុគ្រីវ,
Verse 22
लतामाबध्य चिह्नं तु युद्धायाचोदयत्तदा । गर्जितेन समाहूय सुग्रीवो वालिनं पुनः
គាត់ចងវល្លិជាសញ្ញាសម្គាល់ ហើយជំរុញឲ្យចូលសង្គ្រាម។ ដោយសំឡេងគំហុកហៅឡើងវិញ សុគ្រីវៈបានហៅវាលីម្តងទៀត។
Verse 23
रामप्रेरणया तेन बाहुयुद्धमथाकरोत् । ततो वालिनमाजघ्ने शरेणैकेन राघवः
ដោយការប្រោសប្រណីតរបស់ព្រះរាម គាត់បានចូលប្រយុទ្ធប្រដាល់ដៃ។ បន្ទាប់មក រាឃវៈបានបាញ់វាលីឲ្យដួលដោយព្រួញតែមួយ។
Verse 24
हते वालिनि सुग्रीवः किष्किंधां प्रत्यपद्यत । ततो वर्षास्वतीतासु सुग्रीवो वानराधिपः
ពេលវាលីត្រូវសម្លាប់ សុគ្រីវៈបានយកកិស្កិន្ធាឡើងវិញ។ បន្ទាប់ពីរដូវវស្សាបានកន្លងផុត សុគ្រីវៈជាអធិបតីវានរ…
Verse 25
सीतामानयितुं तूर्णं वानराणां महाचमूम् । समादाय समागच्छदंतिकं नृपपुत्रयोः
ដើម្បីនាំសីតាមកវិញឲ្យឆាប់រហ័ស គាត់បានប្រមូលកងទ័ពវានរដ៏ធំ ហើយមកដល់ជិតព្រះរាជបុត្រទាំងពីរ។
Verse 26
प्रस्थापयामास कपीन्सीतान्वेषणकांक्षया । विदितायां तु वैदेह्या लंकायां वायुसूनुना
ដោយបំណងស្វែងរកសីតា គាត់បានបញ្ជូនពួកកពិចេញទៅ។ ហើយពេលដែលកូននៃព្រះវាយុបានធ្វើឲ្យដឹងថា វៃទេហីស្ថិតនៅលង្កា,
Verse 27
दत्ते चूडामणौ चापि राघवो हर्षशोकवान् । सुग्रीवेणानुजेनापि वायुपुत्रेण धीमता
ពេលចូដាមណី (គ្រឿងអលង្ការកំពូល) ត្រូវបានប្រគល់ រហាហ្វៈ (ព្រះរាម) ក៏ពោរពេញដោយទាំងសេចក្តីរីករាយ និងសោកសៅ; វាត្រូវបាននាំមកដោយអនុជរបស់សុគ្រីវៈ គឺហនុមាន ព្រះបុត្រនៃព្រះវាយុដ៏ប្រាជ្ញា។
Verse 28
तथान्यैः कपिभिश्चैव जांबवन्नलमुख्यकैः । अन्वीयमानो रामोऽसौ मुहूर्तेऽभिजिति द्विजाः
ដូច្នេះ ព្រះរាមបានដំណើរទៅ ដោយមានស្វាផ្សេងៗតាមអមផង—ជាពិសេសជាំបវាន និងនល ជាមេដឹកនាំ—ឱ ទ្វិជៈទាំងឡាយ នៅក្នុងអភិជិតមុហូរតៈដ៏មង្គល។
Verse 29
विलंघ्य विविधा न्देशान्महेंद्रं पर्वतं ययौ । चक्रतीर्थं ततो गत्वा निवासमकरोत्तदा
ដោយឆ្លងកាត់ដែនដីជាច្រើន ព្រះองค์បានទៅដល់ភ្នំមហេន្ទ្រ។ បន្ទាប់មក ទៅដល់ចក្រាទីរថៈ ហើយនៅពេលនោះបានតាំងទីលំនៅនៅទីនោះ។
Verse 30
तत्रैव तु स धर्मात्मा समागच्छद्विभीषणः । भ्राता वै राक्षसेंद्रस्य चतुर्भिः सचिवैः सह
នៅទីនោះផងដែរ វិភីษណៈ អ្នកមានចិត្តធម៌ បានមកដល់—ជាបងប្អូនរបស់ព្រះអម្ចាស់រាក្សស (រាវណៈ)—ជាមួយសេចក្តីប្រឹក្សា៤នាក់។
Verse 31
प्रतिजग्राह रामस्तं स्वागतेन महात्मना । सुग्रीवस्य तु शंकाऽभूत्प्रणिधिः स्यादयं त्विति
ព្រះរាមដ៏មានព្រះហឫទ័យធំ បានទទួលគាត់ដោយពាក្យស្វាគមន៍។ តែសុគ្រីវៈមានសេចក្តីសង្ស័យក្នុងចិត្តថា «តើមនុស្សនេះជាចារកម្មឬ?»
Verse 32
राघवस्तस्य चेष्टाभिः सम्यक्स्वचरितैर्हितैः । अदुष्टमेनं दृष्ट्वैव तत एनमपूजयत्
ដោយឃើញអាកប្បកិរិយារបស់គាត់ដែលត្រឹមត្រូវ មានប្រយោជន៍ និងសមស្របនឹងសុចរិត រហ្កវៈបានដឹងថាគាត់គ្មានចិត្តអាក្រក់ ហើយបន្ទាប់មកបានគោរពបូជាគាត់។
Verse 33
सर्वराक्षसराज्ये तमभ्यषिंचद्विभीषणम् । चक्रे च मंत्रिप्रवरं सदृशं रविसूनुना
ព្រះองค์បានធ្វើពិធីអភិសេកតែងតាំងវិភីសណៈឲ្យគ្រប់គ្រងលើរាជ្យរបស់រាក្សសទាំងមូល ហើយក៏បានតែងតាំងមន្ត្រីឯកដ៏ប្រសើរ សមស្រប ដូចដែលបុត្ររបស់រាវិ (សុគ្រីវ) បានធ្វើ។
Verse 34
चक्रतीर्थं समासाद्य निवसद्रघुनंदनः । चिंतयन्राघवः श्रीमान्सुग्रीवादीनभाषत
ពេលទៅដល់ចក្រាទីរថៈ រគុនន្ទនៈបានស្នាក់នៅទីនោះ។ រហ្កវៈដ៏រុងរឿងបានពិចារណា ហើយនិយាយទៅកាន់សុគ្រីវ និងអ្នកដទៃទៀត។
Verse 35
मध्ये वानरमु ख्यानां प्राप्तकालमिदं वचः । उपायः को नु भवतामेतत्सागरलंघने
នៅកណ្ដាលមេដឹកនាំវានរដ៏ឆ្នើមៗ ព្រះองค์បានមានព្រះបន្ទូលតាមកាលៈថា៖ «តើពួកអ្នកមានឧបាយអ្វី ដើម្បីឆ្លងសមុទ្រនេះ?»
Verse 36
इयं च महती सेना सागरश्चापि दुस्तरः । अंभोराशिरयं नीलश्चंचलोर्म्मिसमाकुलः
«កងទ័ពនេះធំមហិមា ហើយសមុទ្រនេះក៏ឆ្លងកាត់បានលំបាក—ផ្ទៃទឹកពណ៌ខៀវនេះមិនស្ងប់ស្ងាត់ ពោរពេញដោយរលករំញ័ររញ្ជួយ»
Verse 37
उद्यन्मत्स्यो महानक्रशंखशुक्तिसमाकुलः । क्वचिदौर्वानलाक्रांतः फेनवानतिभीषणः
មហាសមុទ្រកំពុងរំជើបរំជួលដោយត្រីលោតឡើង ពោរពេញដោយក្រពើធំៗ ស័ង្ខ និងសំបកអយស្ទ័រ; កន្លែងខ្លះហាក់ដូចត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយភ្លើងក្រោមទឹក “អោរវានល” របស់ឥសីៗ ហើយពពុះសព្វសាយ គួរឱ្យភ័យខ្លាចយ៉ាងក្រៃលែង។
Verse 38
प्रकृष्टपवनाकृष्टनीलमेघसमन्वितः । प्रलयांभोधरारावः सारवाननिलोद्धतः
ដោយខ្យល់កាចសាហាវបក់រុញ មហាសមុទ្រត្រូវអមដោយពពកពណ៌ខៀវងងឹត។ វាគ្រហឹមដូចសំឡេងរន្ទះនៃពពកព្រាល័យនៅចុងកាល បោកបក់ឡើងដោយកម្លាំង ហើយត្រូវខ្យល់ព្យុះកូររំខានឲ្យរំជើបរំជួល។
Verse 39
कथं सागरमक्षोभ्यं तरामो वरुणा लयम् । सैन्यैः परिवृताः सर्वे वानराणां महौजसाम्
“តើយើងនឹងឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រដែលមិនងាយរំខាននេះ—ជាទីស្ថិតរបស់ព្រះវរុណ—ដោយរបៀបណា? ពួកយើងទាំងអស់ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយកងទ័ពវានរាដ៏មហាបល និងពេញដោយឥទ្ធិពល។”
Verse 40
उपायैरधिगच्छामो यथा नदनदीपतिम् । कथं तरामः सहसा ससैन्या वरुणालयम्
“ចូរយើងទៅដល់ម្ចាស់នៃទន្លេនិងស្ទឹង (មហាសមុទ្រ) ដោយមធ្យោបាយសមរម្យ; តើយើងអាចឆ្លងកាត់ទីស្ថិតរបស់ព្រះវរុណ ដោយភ្លាមៗ ព្រមទាំងកងទ័ពបានដូចម្តេច?”
Verse 41
शतयोजनमायातं मनसापि दुरासदम् । अतो नु विघ्ना बहवः कथं प्राप्या च मैथिली
“យើងបានមកដល់មួយរយយោជន៍ហើយ—តែសូម្បីតែក្នុងចិត្ត ក៏ពិបាកឆ្លងកាត់ (មហាសមុទ្រ) នេះ។ ដូច្នេះឧបសគ្គមានច្រើន; ហេតុនេះ តើយើងនឹងទៅដល់នាងមៃថិលីបានដូចម្តេច?”
Verse 42
कष्टात्कष्टतरं प्राप्ता वयमद्य निराश्रयाः । महाजले महावाते समुद्रे हि निराश्रये
ពីទុក្ខវេទនា យើងបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទុក្ខវេទនាដ៏ធ្ងន់ជាងនេះ; ថ្ងៃនេះយើងគ្មានទីពឹង។ នៅក្នុងទឹកដ៏ធំធេង ក្នុងខ្យល់ព្យុះខ្លាំង ក្នុងសមុទ្រនេះពិតជាគ្មានជម្រក។
Verse 43
उपायं कं विधास्यामस्तरणार्थं वनौकसाम् । राज्याद्भ्रष्टो वनं प्राप्तो हृता सीता मृतः पिता
តើយើងនឹងរៀបចំឧបាយអ្វី ដើម្បីឲ្យពួកអ្នកស្នាក់នៅព្រៃ (មិត្តសហាយ) អាចឆ្លងទៅបាន? ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីរាជ្យ ខ្ញុំមកដល់ព្រៃ; សីតាត្រូវបានចាប់ពង្រត់; ព្រះបិតាបានសោយទិវង្គត។
Verse 44
इतोऽपि दुःसहं दुःखं यत्सागरविलंघनम् । धिग्धिग्गर्जितमंभोधे धिगेतां वारिराशिताम्
ទុក្ខដែលមិនអាចទ្រាំបានលើសពីនេះ គឺការត្រូវឆ្លងសមុទ្រ។ សូមឲ្យមានអពមង្គលចំពោះសំឡេងគំហុករបស់អ្នក ឱ សមុទ្រ! សូមឲ្យមានអពមង្គលចំពោះមហាសមុទ្រទឹកដ៏អសীমនេះ!
Verse 45
कथं तद्वचनं मिथ्या महर्षेः कुम्भजन्मनः । हत्वा त्वं रावणं पापं पवित्रे गंधमादने । पापोपशमनायाशु गच्छस्वेति यदीरितम्
ពាក្យរបស់មហាឥសី កុម្ភជន្ម អគស្ត្យៈ នឹងក្លាយជាមិនពិតបានដូចម្តេច? ព្រោះលោកបានប្រកាសថា៖ «បន្ទាប់ពីសម្លាប់រាវណៈអ្នកមានបាបហើយ ចូរទៅឲ្យរហ័សកាន់គន្ធមាទនដ៏បរិសុទ្ធ ដើម្បីបំបាត់បាបឲ្យស្ងប់រហ័ស»។
Verse 46
श्रीसूत उवाच । इति रामवचः श्रुत्वा सुग्रीवप्रमुखास्तदा
ព្រះសូត្រ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ លុះបានឮព្រះវាចនៈរបស់ព្រះរាមដូច្នេះហើយ សុគ្រីវ និងពួកមេដឹកនាំទាំងឡាយក៏…
Verse 47
ऊचुः प्रांजलयः संर्मे राघवं तं महाबलम् । नौभिरेनं तरिष्यामः प्लवैश्च विविधैरिति
ដោយលើកដៃប្រណម ពួកគេបាននិយាយដោយស្មោះត្រង់ទៅកាន់ព្រះរាឃវៈដ៏មានពលកម្លាំងធំថា៖ «យើងនឹងឆ្លងសមុទ្រនេះដោយទូក និងដោយក្បូននានាប្រភេទផងដែរ»
Verse 48
मध्ये वानरकोटीनां तदोवाच विभीषणः । समुद्रं राघवो राजा शरणं गन्तुमर्हति
បន្ទាប់មក នៅកណ្ដាលហ្វូងវានររាប់កោដិ វិភីษណៈបាននិយាយថា៖ «ព្រះរាជារាឃវៈគួរទៅសុំជ្រកកោន (សរណ) ចំពោះសមុទ្រ»
Verse 49
खनितः सागरैरेष समुद्रो वरुणालयः । कर्तुमर्हति रामस्य तज्ज्ञातेः कार्यमंबुधिः
«សមុទ្រនេះ—ជាទីស្ថិតរបស់ព្រះវរុណ—ត្រូវបានពួកសាគរៈខណ្ឌចេញមក; ដូច្នេះ អំបុធិគួរបំពេញបំណងរបស់ព្រះរាម ដោយទទួលស្គាល់សិទ្ធិ និងចេតនារបស់ព្រះអង្គ»
Verse 50
विभीषणेनैवमुक्तो राक्षसेन विपश्चिता । सांत्वयन्राघवः सर्वान्वानरानिदमब्रवीत्
ពេលវិភីษណៈ រក្សសដ៏ប្រាជ្ញា បាននិយាយដូច្នោះ ព្រះរាឃវៈបានលួងលោមវានរទាំងអស់ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា
Verse 51
शतयोजन विस्तारमशक्ताः सर्ववानराः । तर्तुं प्लवोडुपैरेनं समुद्रमतिभीषणम्
វានរទាំងអស់មិនអាចឆ្លងសមុទ្រដ៏គួរភ័យខ្លាចនេះ ដែលលាតសន្ធឹងមួយរយយោជន៍ បានទេ ទោះដោយក្បូន និងទូកតូចៗក៏ដោយ។
Verse 52
नावो न संति सेनाया बह्व्या वानरपुंगवाः । वणिजामुपघातं च कथमस्मद्विधश्चरेत्
ឱ មេដឹកនាំវានរទាំងឡាយ មិនមានទូកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់កងទ័ពដ៏ធំនេះទេ។ ហើយមនុស្សដូចខ្ញុំនឹងទៅដូចម្តេច ដោយមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពាណិជ្ជករ?
Verse 53
विस्तीर्णं चैव नः सैन्यं हन्याच्छिद्रेषु वा परः । प्लवोडुपप्रतारोऽतो नैवात्र मम रोचते
ម្យ៉ាងទៀត កងទ័ពរបស់យើងរាលដាលទូលាយ; សត្រូវអាចវាយប្រហារតាមចន្លោះខ្សោយបាន។ ដូច្នេះ ការឆ្លងដោយក្បូន និងទូកតូចៗ មិនជាទីពេញចិត្តរបស់ខ្ញុំនៅទីនេះទេ។
Verse 54
विभीषेणोक्तमे वेदं मोदते मम वानराः । अहं त्विमं जलनिधिमुपास्ये मार्गसिद्धये
វានររបស់ខ្ញុំរីករាយចំពោះពាក្យដែលវិភីṣណៈបាននិយាយ។ ចំណែកខ្ញុំ នឹងធ្វើបូជាឧបាសនាចំពោះសមុទ្រដ៏អធិរាជនេះ ដើម្បីឲ្យផ្លូវសម្រេចបាន។
Verse 55
नो चेद्दर्शयिता मार्गं धक्ष्याम्येनमहं तदा । महास्त्रैरप्रतिहतैरत्यग्निपवनोज्ज्वलैः
បើគាត់មិនបង្ហាញផ្លូវទេ នោះខ្ញុំនឹងដុតគាត់ (សមុទ្រ) ដោយមហាអាវុធដែលមិនអាចទប់ទល់បាន—ភ្លឺចែងចាំងដោយភ្លើងកាច និងខ្យល់ក្លាហាន។
Verse 56
इत्युक्त्वा सहसौमित्रिरुपस्पृश्याथ राघवः । प्रतिशिश्ये जलनिधिं विधिवत्कुशसंस्तरे
ក្រោយពោលដូច្នេះ រម្ហាវៈជាមួយសោមិត្រីបានធ្វើអាចមនៈ ដើម្បីសម្អាតខ្លួន; បន្ទាប់មក តាមពិធីវិធី បានដេកបែរមុខទៅសមុទ្រ លើកម្រាលស្មៅកុសៈ។
Verse 57
तदा रामः कुशा स्तीर्णे तीरे नदनदीपतेः । संविवेश महाबाहुर्वेद्यामिव हुताशनः
នៅពេលនោះ ព្រះរាមាអ្នកមានព្រះបាហុដ៏មហិមា បានដេកលើច្រាំងនៃអធិរាជនៃទន្លេនិងស្ទឹងទាំងឡាយ លើកម្រាលស្មៅកុសៈ—ដូចព្រះអគ្គីបរិសុទ្ធស្ថិតស្ងប់លើវេទិ (អាសនៈបូជា)។
Verse 58
शेषभोगनिभं बाहुमुपधाय रघूद्वहः । दक्षिणो दक्षिणं बाहुमुपास्ते मकरालयम्
ព្រះអង្គជាអ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងវង្សរាឃុ បានដាក់ព្រះបាហុដូចពង្រៀបព្រះសេសៈជាខ្នើយ; ព្រះអង្គបែរមុខទៅទិសត្បូង ហើយអុបាសនាសមុទ្រ—ទីលំនៅនៃមករ—ដោយសេចក្តីគោរព។
Verse 59
तस्य रामस्य सुप्तस्य कुशास्तीर्णे महीतले । नियमादप्रमत्तस्य निशास्तिस्रोऽतिचक्रमुः
នៅពេលព្រះរាមាដេកលើដីដែលប铺ដោយស្មៅកុសៈ ដោយមិនប្រមាទក្នុងវិន័យនៃវ្រតៈ នោះបីយប់បីថ្ងៃក៏កន្លងផុតទៅ។
Verse 60
स त्रिरात्रोषितस्तत्र नयज्ञो धर्मतत्परः । उपास्तेस्म तदा रामः सागरं मार्गसिद्धये
ក្រោយស្នាក់នៅទីនោះបីយប់ ព្រះរាមាដែលប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងធម៌ ហើយដោយអាកប្បកិរិយាវិន័យដូចជាកំពុងធ្វើយជ្ញៈ បានបូជាសមុទ្រ ដើម្បីឲ្យការឆ្លងផ្លូវសម្រេច។
Verse 61
न च दर्शयते मन्दस्तदा रामस्य सागरः । प्रयतेनापि रामेण यथार्हमपि पूजितः
ទោះជាយ៉ាងណា សមុទ្រដែលមិនឆ្លើយតប មិនបានបង្ហាញខ្លួនឲ្យព្រះរាមាទស្សនាទេ—ទោះបីព្រះរាមាបានបូជាដោយពេញកម្លាំង តាមវិធីសមរម្យក៏ដោយ។
Verse 62
तथापि सागरो रामं न दर्शयति चात्मनः । समुद्राय ततः क्रुद्धो रामो रक्तांतलोचनः
ទោះជាយ៉ាងណា មហាសមុទ្រមិនបានបង្ហាញរូបខ្លួនដល់ព្រះរាមទេ។ ដូច្នេះ ព្រះរាម—ភ្នែកក្រហមត្រង់ជ្រុង—ក៏កើតកំហឹងចំពោះសមុទ្រ។
Verse 63
समीपवर्तिनं चेदं लक्ष्मणं प्रत्यभाषत । अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैर्मकरैर्वरुणालयम्
ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ព្រះលក្ខ្មណៈដែលឈរជិតថា៖ «ថ្ងៃនេះ ដោយមகரទាំងឡាយដែលត្រូវព្រួញរបស់យើងចាក់ធ្លុះ យើងនឹងធ្វើឲ្យទីស្នាក់របស់វរុណ—សមុទ្រ—…»
Verse 64
निरुद्धतोयं सौमित्रे करिष्यामि क्षणादहम् । सशंखशुक्ताजालं हि समीनमकरं शनैः
«ឱ សោមិត្រី ក្នុងមួយភ្លែត យើងនឹងទប់ទឹករបស់វា ឲ្យបន្តិចម្តងៗ វាក្លាយជាគំនរសំបកសង្ខ និងសំបកខ្យង ជាមួយត្រី និងមகரត្រូវលេចចេញឲ្យឃើញ»
Verse 66
असमर्थं विजानाति धिक्क्षमामीदृशे जने । न दर्शयति साम्ना मे सागरो रूपमात्मनः
«វាគិតថាយើងអសមត្ថ—គួរឲ្យស្តីបន្ទោសចំពោះអ្នកដូច្នោះ! ទោះយើងប្រើពាក្យសម្រួលសម្រួល ក៏សមុទ្រមិនបង្ហាញរូបខ្លួនដល់យើងឡើយ»
Verse 67
चापमानय सौमित्रे शरांश्चाशीविषोपमान् । सागरं शोषयिष्यामि पद्भ्यां यांतु प्लवंगमाः
«ឱ សោមិត្រី ចូរនាំធ្នូរបស់យើងមក និងព្រួញដូចពស់ពិស។ យើងនឹងធ្វើឲ្យសមុទ្រស្ងួត—ឲ្យពលវានរាទាំងឡាយដើរជើងទៅមុខ»
Verse 68
एनं लंघितमर्यादं सहस्रोर्मिसमाकुलम् । निर्मर्यादं करिष्यामि सायकैर्वरुणालयम्
មហាសមុទ្រនេះបានល تجاوزព្រំដែន ហើយរញ្ជួយដោយរលករាប់ពាន់; ខ្ញុំនឹងប្រើព្រួញធ្វើឲ្យទីស្ថាននៃវរុណ ក្លាយជាឥតវិន័យ ឥតព្រំដែន។
Verse 69
अद्य बाणैरमोघास्त्रैर्वारिधिं परिशोषये । क्षमया हि समायुक्तं मामयं मकरालयः
ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងប្រើព្រួញអស្ត្រាដែលមិនខកខាន និងមិនអាចទប់ទល់ ដើម្បីធ្វើឲ្យមហាសមុទ្រស្ងួត; ទីស្ថាននៃមករានេះគិតថា ខ្ញុំ—អ្នកមានខន្តី—អាចមើលរំលងបាន។
Verse 70
एवमुक्त्वा धनुष्पाणिः क्रोधपर्याकुलेक्षणः । रामो बभूव दुर्धर्षस्त्रिपुरघ्नो यथा शिवः
ពោលដូច្នេះហើយ រាមៈកាន់ធ្នូក្នុងដៃ ភ្នែករញ្ជួយដោយកំហឹង ក្លាយជាអ្នកមិនអាចប្រឆាំងបាន ដូចព្រះសិវៈ អ្នកសម្លាប់ត្រីបុរៈ។
Verse 71
आकृष्य चापं कोपेन कम्पयित्वा शरैर्जगत् । मुमोच विशिखानुग्रांस्त्रिपुरेषु यथा भवः
ដោយកំហឹង ទ្រង់ទាញធ្នូ ធ្វើឲ្យលោកកក្រើកដោយព្រួញ ហើយបាញ់ព្រួញមុតស្រួចដ៏កាចសាហាវ—ដូចភវៈ (សិវៈ) បានធ្វើលើត្រីបុរៈ។
Verse 72
दीप्ता बाणाश्च ये घोरा भासयन्तो दिशो दश । प्राविशन्वारिधेस्तोयं दृप्तदानवसंकुलम्
ព្រួញទាំងនោះភ្លឺចែងចាំង និងគួរឱ្យខ្លាច បំភ្លឺទិសទាំងដប់ ហើយចូលចាក់ក្នុងទឹកមហាសមុទ្រ—ទឹកដែលពោរពេញដោយទានវៈអួតអាង។
Verse 73
समुद्रस्तु ततो भीतो वेपमानः कृतांजलिः । अनन्यशरणो विप्राः पाता लात्स्वयमुत्थितः
បន្ទាប់មក មហាសមុទ្រភ័យខ្លាច និងញ័រខ្លួន ដោយប្រណម្យដៃគោរព—ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ—គ្មានទីពឹងផ្សេងទៀត បានកើតឡើងដោយខ្លួនឯងពីបាតាល។
Verse 74
शरणं राघवं भेजे कैवल्यपदकारणम् । तुष्टाव राघवं विप्रा भूत्वा शब्दैर्मनोरमैः
គាត់បានចូលទៅកាន់សរណៈរបស់រាឃវៈ ដែលជាមូលហេតុនៃស្ថានភាពកៃវល្យៈ (ការលោះលែង)។ បន្ទាប់មក—ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ—គាត់បានសរសើររាឃវៈដោយពាក្យពេចន៍ផ្អែមល្ហែមគួរស្តាប់។
Verse 76
समुद्र उवाच । नमामि ते राघव पादपंकजं सीतापते सौख्यद पादसेवनात् । नमामि ते गौतमदारमोक्षजं श्रीपादरेणुं सुरवृन्दसेव्यम्
សមុទ្របាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំចំពោះបាទបង្គោលដូចផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ ឱ រាឃវៈ ឱ ព្រះស្វាមីនៃសីតា; ការបម្រើបាទព្រះអង្គប្រទានសុខសាន្តមង្គល។ ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំចំពោះធូលីបាទដ៏បរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ ដែលក្រុមទេវតាបូជា ហើយល្បីថាជាមធ្យោបាយឲ្យភរិយារបស់គោតមៈរួចផុតពីបណ្តាសា»។
Verse 77
रामराम नमस्यामि भक्तानामिष्टदायिनम् । अवतीर्णो रघुकुले देवकार्यचिकीर्षया
«រាម រាម ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ ព្រះអង្គជាអ្នកប្រទានអ្វីដែលអ្នកភក្តិប្រាថ្នា។ ព្រះអង្គបានអវតារនៅក្នុងវង្សរគ្ខុ ដើម្បីបំពេញកិច្ចការរបស់ទេវតា»។
Verse 78
नारायणमनाद्यंतं मोक्षदं शिवमच्युतम् । रामराम महाबाहो रक्ष मां शरणागतम्
«ព្រះអង្គគឺនារាយណៈ—គ្មានដើមកំណើត គ្មានទីបញ្ចប់—ជាអ្នកប្រទានមោក្ខៈ ជាព្រះសិវៈដ៏មង្គល និងអច្យុតៈមិនរអិលរំលង។ រាម រាម ឱ មហាបាហុ សូមការពារខ្ញុំ អ្នកដែលបានមកសុំសរណៈ»។
Verse 79
कोपं संहर राजेंद्र क्षमस्व करुणालय । भूमिर्वातो वियच्चापो ज्योतींषि च रघूद्वह
ឱ ព្រះរាជាធិរាជ សូមទ្រង់សង្រ្គោះកំហឹង; ឱ ទីស្ថិតនៃព្រះមេត្តា សូមអភ័យទោស។ ឱ អ្នកប្រសើរនៃវង្សរាឃុ ដី ខ្យល់ មេឃ ទឹក និងពន្លឺទាំងឡាយ សុទ្ធតែស្ថិតនៅតាមស្វភាវៈរបស់ខ្លួន។
Verse 80
यत्स्वभावानि सृष्टानि ब्रह्मणा परमेष्ठिना । वर्तंते तत्स्वभा वानि स्वभावो मे ह्यगाधता
ស្វភាវៈទាំងឡាយណាដែលព្រះព្រហ្មា ព្រះបរមេស្ឋិន បានបង្កើត សត្វលោកក៏ប្រព្រឹត្តតាមស្វភាវៈនោះដែរ។ ចំណែកស្វភាវៈរបស់ខ្ញុំវិញ ពិតជាអស្ចារ្យជ្រៅជ្រះ មិនងាយបម្លែងឡើយ។
Verse 81
विकारस्तु भवेद्गाध एतत्सत्यं वदाम्यहम् । लोभात्कामाद्भयाद्वापि रागाद्वापि रघूद्वह
ទោះយ៉ាងណា វិការៈ (ការរំខាននៃស្វភាវៈ) អាចក្លាយជាជ្រៅជ្រះ និងគួរឱ្យខ្លាចបាន—នេះជាសច្ចៈដែលខ្ញុំប្រកាស។ មិនថាកើតពីលោភៈ កាមៈ ភ័យ ឬរាគៈទេ ឱ អ្នកប្រសើរនៃវង្សរាឃុ។
Verse 82
न वंशजं गुणं हातुमुत्सहेयं कथंचन । तत्करिष्ये च साहाय्यं सेनायास्तरणे तव
ខ្ញុំមិនអាចបោះបង់គុណធម៌ដែលស្នងមកពីវង្សត្រកូលបានឡើយ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងជួយសម្រួលដល់ការឆ្លងកាត់របស់កងទ័ពរបស់អ្នក។
Verse 83
इत्युक्तवन्तं जलधिं रामोऽवादीन्नदीपतिम् । ससैन्योऽहं गमि ष्यामि लंकां रावणपालिताम्
ពេលសមុទ្របាននិយាយដូច្នេះ ព្រះរាមបានឆ្លើយទៅកាន់អធិការនៃទឹក ព្រះនាយនៃទន្លេទាំងឡាយថា៖ «ខ្ញុំនឹងទៅកាន់លង្កា ជាមួយកងទ័ពរបស់ខ្ញុំ ដែលរាវណៈកំពុងការពារ»។
Verse 84
तच्छोषमुपयाहि त्वं तरणार्थं ममाधुना । इत्युक्तस्तं पुनः प्राह राघवं वरुणालयः
“ឥឡូវនេះ ចូរអ្នកមកកាន់ផ្លូវដែលស្ងួតនោះ ដើម្បីការឆ្លងរបស់ខ្ញុំ។” ពោលដូច្នេះហើយ មហាសមុទ្រ ជាទីស្ថិតនៃវរុណៈ បានថ្លែងទៅកាន់រាឃវៈម្ដងទៀត។
Verse 85
शृणुष्वाव हितो राम श्रुत्वा कर्तव्यमाचर । यद्याज्ञया ते शुष्यामि ससैन्यस्य यियासतः
ឱ ព្រះរាម សូមស្តាប់ ដើម្បីសេចក្តីប្រយោជន៍របស់ព្រះអង្គ; ស្តាប់ហើយ ចូរធ្វើតាមកាតព្វកិច្ច។ ប្រសិនបើដោយព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ ខ្ញុំត្រូវស្ងួត ដើម្បីកងទ័ពដែលចង់ចេញដំណើរឆ្លង…
Verse 87
अस्ति ह्यत्र नलोनाम वानरः शिल्पिसंमतः । त्वष्टुः काकुत्स्थ तनयो बलवान्विश्वकर्मणः
នៅទីនេះ មានវានរម្នាក់ឈ្មោះ នលៈ ដែលត្រូវគេគោរពក្នុងចំណោមជាងសិប្បកម្ម។ ឱ ពូជពង្សកាកុត្ស្ថៈ គាត់ជាកូនប្រុសដ៏មានកម្លាំងរបស់ ត្វଷ្ដ្រឹ (វិශ්វកರ್ಮា)។
Verse 88
स यत्काष्ठं तृणं वापि शिलां वा क्षेप्स्यते मयि । सर्वं तद्धारयिष्यामि स ते सेतुर्भविष्यति
អ្វីក៏ដោយ—ឈើ ស្មៅ ឬសូម្បីតែថ្ម—ដែលគាត់បោះលើខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងទ្រាំទ្រទាំងអស់; នោះហើយនឹងក្លាយជាសេតុ (ស្ពាន) របស់ព្រះអង្គ។
Verse 89
सेतुना तेन गच्छ त्वं लंकां रावणपालि ताम् । उक्त्वेत्यंतर्हिते तस्मिन्रामो नलमुवाच ह
“ចូរទៅកាន់លង្កា ដែលរាវណៈគ្រប់គ្រង ដោយសេតុនោះ។” ពោលហើយ ពេលគាត់ (មហាសមុទ្រ) លាក់បាត់ទៅ ព្រះរាមក៏មានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ នលៈ។
Verse 90
कुरु सेतुं समुद्रे त्वं शक्तो ह्यसि महामते । तदाऽब्रवीन्नलो वाक्यं रामं धर्मभृतां वरम्
“សូមព្រះអង្គសង់សេតុ (ស្ពាន) លើសមុទ្រ; ឱ មហាមតិ ព្រះអង្គពិតជាមានសមត្ថភាព।” បន្ទាប់មក នល បាននិយាយពាក្យទាំងនេះទៅកាន់ព្រះរាម អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកគោរពធម៌។
Verse 91
अहं सेतुं विधास्यामि ह्यगाधे वरुणालये । पित्रा दत्तवरश्चाहं सामर्थ्ये चापि तत्समः
“ខ្ញុំនឹងសង់សេតុក្នុងសមុទ្រដ៏ជ្រៅល្មមមិនអាចវាស់បាននេះ ដែលជាលំនៅរបស់ព្រះវរុណ។ ខ្ញុំក៏បានទទួលពរពីឪពុក ហើយក្នុងសមត្ថភាព ខ្ញុំស្មើនឹងពរនោះដែរ।”
Verse 92
मातुर्मम वरो दत्तो मन्दरे विश्वक र्मणा । शिल्पकर्मणि मत्तुल्यो भविता ते सुतस्त्विति
“នៅលើភ្នំមន្ទរា ព្រះវិශ්វកರ್ಮា បានប្រទានពរដល់ម្តាយខ្ញុំថា៖ ‘កូនប្រុសរបស់អ្នក នឹងស្មើខ្ញុំក្នុងការងារសិប្បកម្ម និងការសាងសង់।’”
Verse 93
पुत्रोऽहमौरसस्तस्य तुल्यो वै विश्वकर्मणा । अद्यैव कामं बध्नंतु सेतुं वानरपुं गवाः
“ខ្ញុំជាកូនប្រុសពិតរបស់ទ្រង់ នឹងស្មើព្រះវិශ්វកರ್ಮា។ សូមឲ្យវីរបុរសវានរ តាមដែលពួកគេចង់ បានចងភ្ជាប់សេតុនោះ—ឲ្យសម្រេចនៅថ្ងៃនេះតែម្តង।”
Verse 94
ततो रामनिसृष्टास्ते वानरा बलवत्तराः । पर्वतान्गिरिशृंगाणि लतातृणमहीरुहान्
បន្ទាប់មក តាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះរាម វានរដ៏ខ្លាំងក្លាទាំងនោះបានចេញទៅប្រមូលភ្នំ និងកំពូលភ្នំ ព្រមទាំងវល្លិ ស្មៅ និងដើមឈើនានា។
Verse 95
समाजह्रुर्महाकाया गरुडानिलरंहसः । नलश्चक्रे महासेर्तुमध्ये नदनदीपतेः
ពួកវីរបុរសរាងកាយមហិមា លឿនដូចគ្រុឌ និងខ្យល់ បានប្រមូលវត្ថុទាំងឡាយមករួមគ្នា។ ហើយនលបានសាងសង់សេតុដ៏មហិមា នៅកណ្ដាលសមុទ្រ ព្រះអម្ចាស់នៃទន្លេទាំងអស់។
Verse 96
दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् । जानकीरमणो रामः सेतुमेवमकारयत्
ដូច្នេះ ព្រះរាម ជាទីស្រឡាញ់របស់ជានគី បានបញ្ជាឲ្យសាងសង់សេតុ—ទទឹងដប់យោជន៍ និងបណ្តោយមួយរយយោជន៍។
Verse 97
नलेन वानरेन्द्रेण विश्वकर्मसुतेन वै । तमेवं सेतुमासाद्य रामचन्द्रेण कारितम्
សេតុនោះ—ដែលបានទៅដល់ និងបានបង្កើតឲ្យតាំងមាំដូច្នេះ—ព្រះរាមចន្ទ្រាបានឲ្យសាងសង់តាមរយៈនល មហាក្សត្រនៃវានរ និងជាព្រះបុត្ររបស់វិશ્વកರ್ಮា។
Verse 98
सर्वे पातकिनो मर्त्या मुच्यन्ते सर्वपातकैः । व्रतदान तपोहोमैर्न तथा तुष्यते शिवः
នៅទីនោះ មនុស្សមានបាបទាំងអស់ ត្រូវបានដោះលែងពីបាបគ្រប់ប្រភេទ។ ដោយវ្រត ដាន តបៈ និងហោមៈ ក៏ព្រះសិវៈមិនសប្បាយព្រះហឫទ័យខ្លាំងដូចដោយបុណ្យសក្ការៈនេះឡើយ។
Verse 99
सेतुमज्जनमात्रेण यथा तुष्यति शंकरः । न तुल्यं विद्यते तेजोयथा सौरेण तेजसा
ដោយគ្រាន់តែចុះងូតទឹកនៅសេតុ ព្រះសង្ករៈក៏ពេញព្រះហឫទ័យយ៉ាងខ្លាំង។ គ្មានពន្លឺណាស្មើពន្លឺនោះឡើយ—ដូចគ្មានអ្វីស្មើពន្លឺរុងរឿងនៃព្រះអាទិត្យ។
Verse 100
सेतुस्नानेन च तथा न तुल्यं विद्यते क्वचित् । तत्सेतुमूलं लंकायां यत्ररामो यियासया
គ្មានអ្វីណានៅទីណាមួយអាចប្រៀបបាននឹងការងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅសេតុឡើយ។ មូលដ្ឋាននៃសេតុនោះស្ថិតទៅទិសលង្កា កន្លែងដែលព្រះរាមមានបំណងឆ្លង បានចេញដំណើរដោយសេចក្តីប្តេជ្ញាដ៏មាំមួន។
Verse 101
वानरैः सेतुमारेभे पुण्यं पाप प्रणाशनम् । तद्दर्भशयनं नाम्ना पश्चाल्लोकेषु विश्रुतम्
ពេលពួកវានរចាប់ផ្តើមសាងសង់សេតុ ក៏កើតមានកុសលបរិសុទ្ធដែលបំផ្លាញបាប។ បន្ទាប់មក វាល្បីល្បាញក្នុងលោកទាំងឡាយដោយនាម ‘ដರ್ಭសយន’។
Verse 102
एवमुक्तं मया विप्राः समुद्रे सेतुबंधनम् । अत्र तीर्थान्यनेकानि संति पुण्यान्यनेकशः
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំបានពោលអំពីការចងសេតុលើមហាសមុទ្រ។ នៅទីនេះមានទីរថៈជាច្រើន ជាស្ថានបរិសុទ្ធពេញដោយបុណ្យយ៉ាងសម្បូរ។
Verse 103
न संख्यां नामधेयं वा शेषो गणयितुं क्षमः । किं त्वहं प्रब्रवीम्यद्य तत्र तीर्थानि कानिचित्
សូម្បីតែព្រះសេសៈក៏មិនអាចរាប់ចំនួន ឬពោលនាមទាំងអស់បានឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា ថ្ងៃនេះខ្ញុំនឹងប្រកាសអំពីទីរថៈខ្លះៗដែលមាននៅទីនោះ។
Verse 104
चतुर्विंशति तीर्थानि संति सेतौ प्रधानतः । प्रथमं चकतीर्थं स्याद्वेतालवरदं ततः
ជាសំខាន់ នៅសេតុមានទីរថៈចំនួនម្ភៃបួន។ ទីរថៈទីមួយហៅថា ‘ចកទីរថៈ’; បន្ទាប់មកគឺ ‘វេតាលវរដ’ ជាទីរថៈវេតាលអ្នកប្រទានពរ។
Verse 105
ततः पापविनाशार्थं तीर्थं लोकेषु विश्रुतम् । ततः सीतासरः पुण्यं ततो मंगलतीर्थकम्
បន្ទាប់មកមានទីរថៈដែលល្បីលើលោកទាំងឡាយ សម្រាប់បំផ្លាញបាប។ បន្ទាប់ពីនោះគឺ សីតា-សរស (ស្រះសីតា) ដ៏បុណ្យសក្ការៈ ហើយបន្ទាប់ទៀតគឺ មង្គល-ទីរថៈ។
Verse 106
ततः सकलपापघ्नी नाम्ना चामृतवापिका । ब्रह्मकुण्डं ततस्तीर्थं ततः कुंडं हनूमतः
បន្ទាប់មកគឺ ‘អម្រឹត-វាពិកា’ ដែលក៏ហៅថា ‘សកល-បាប-ឃ្នី’—អ្នកបំផ្លាញបាបទាំងអស់។ បន្ទាប់មកគឺ ប្រាហ្ម-កុណ្ឌៈដ៏សក្ការៈ ហើយបន្ទាប់ទៀតគឺ កុណ្ឌៈរបស់ហនុមាន។
Verse 107
आगस्त्यं हि ततस्तीर्थं रामतीर्थ मतः परम् । ततो लक्ष्मणतीर्थं स्याज्जटातीर्थमतः परम्
បន្ទាប់មកគឺ អគស្ត្យ-ទីរថៈ; លើសពីនោះគេរាប់ថា រាម-ទីរថៈ ជាទីរថៈដ៏ឧត្តម។ បន្ទាប់មកគឺ លក្ស្មណ-ទីរថៈ ហើយបន្ទាប់ទៀតគឺ ជដា-ទីរថៈ។
Verse 108
ततो लक्ष्म्याः परं तीर्थमग्नितीर्थमतः परम् । चक्रतीर्थं ततः पुण्यं शिवतीर्थमतः परम्
បន្ទាប់មកគឺ ទីរថៈដ៏ឧត្តមរបស់ ព្រះលក្ស្មី; បន្ទាប់ពីនោះគឺ អគ្គនី-ទីរថៈ។ បន្ទាប់មកគឺ ចក្រ-ទីរថៈដ៏បុណ្យសក្ការៈ ហើយបន្ទាប់ទៀតគឺ សិវ-ទីរថៈ។
Verse 109
ततः शंखाभिधं तीर्थं ततो यामुनतीर्थकम् । गंगातीर्थं ततः पश्चाद्गयातीर्थमनन्तरम्
បន្ទាប់មកគឺ ទីរថៈដែលហៅថា សង្ខៈ; បន្ទាប់ពីនោះគឺ យាមុនា-ទីរថៈ។ បន្ទាប់មកគឺ គង្គា-ទីរថៈ ហើយភ្លាមៗបន្ទាប់ទៀតគឺ គយា-ទីរថៈ។
Verse 110
ततः स्यात्कोटितीर्थाख्यं साध्यानाममृतं ततः । मानसाख्यं ततस्तीर्थं धनुष्कोटिस्ततः परम्
បន្ទាប់មកមានទីរថៈបរិសុទ្ធឈ្មោះ កោដិតីរថៈ; បន្ទាប់ទៀតគឺ ‘អម្រឹតរបស់ពួកសាធ្យៈ’। បន្ទាប់មកមានទីរថៈឈ្មោះ ម៉ានសៈ ហើយលើសពីនោះទៅទៀតគឺ ធនុស្កោដិ។
Verse 111
प्रधानतीर्थान्येतानि महापापहराणि च । कथितानि द्विजश्रेष्ठास्सेतुमध्यगतानि वै
ទាំងនេះជាទីរថៈសំខាន់ៗ ហើយអាចបំផ្លាញសូម្បីតែបាបធំៗ។ ឱ ពួកទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ ទាំងនេះត្រូវបានពណ៌នាឲ្យដឹងថាស្ថិតនៅកណ្ដាលតំបន់សេតុពិតប្រាកដ។
Verse 112
यथा सेतुश्च बद्धोऽभूद्रामेण जलधौ महान् । कथितं तच्च विप्रेन्द्राः पुण्यं पापहारं तथा
របៀបដែលព្រះរាមបានសង់សេតុដ៏មហិមានៅក្នុងសមុទ្រ—ក៏ត្រូវបាននិទានរួចហើយ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម; ហើយក៏បានពោលពីបុណ្យផលរបស់វា ដែលលុបបាបផងដែរ។
Verse 113
यच्छ्रुत्वा च पठित्वा च मुच्यते मानवो भुवि
អ្នកណាស្តាប់ និងអានសូត្រនេះ នឹងបានរួចផុតនៅលើលោកនេះ ខណៈនៅមានជីវិត។
Verse 114
अध्यायमेनं पठते मनुष्यः शृणोति वा भक्तियुतो द्विजेंद्राः । सो नंतमाप्नोति जयं परत्र पुनर्भवक्लेशमसौ न गच्छेत्
ឱ ពួកទ្វិជេន្ទ្រៈ អ្នកណាអានសូត្រជំពូកនេះ ឬស្តាប់ដោយសេចក្តីភក្តី នឹងទទួលបានជ័យជំនះមិនចប់នៅបរលោក ហើយមិនត្រឡប់ទៅកាន់ទុក្ខវេទនានៃការកើតឡើងវិញទៀតឡើយ។
Verse 816
अन्येऽप्याज्ञापयिष्यंति मामेवं धनुषो बलात् । उपायमन्यं वक्ष्यामि तरणार्थं बलस्य ते
អ្នកដទៃក៏នឹងបញ្ជាខ្ញុំដូច្នេះ ដោយពឹងផ្អែកលើអំណាចនៃធ្នូ។ ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់កងទ័ពរបស់អ្នក ខ្ញុំនឹងប្រាប់វិធីមួយទៀតសម្រាប់ឆ្លងកាត់។