កាស្ឋីឡា ពិពណ៌នាការមកដល់កាសី/វិශ්វេស្វរ និងលើកសរសើរកាសីថាជាទីបំផ្លាញបាប និងផ្តល់មោក្សៈ ខណៈបញ្ជាក់ថា ក្សេត្រវៃષ્ણវៈលើសគេសម្រាប់ការលោះលែង។ បន្ទាប់មកនិយាយពីអំពើខុសរបស់ព្រះសិវៈចំពោះព្រះប្រហ្មា (កាត់ក្បាលទី៥) ដែលធ្វើឲ្យក្បាលឆ្អឹងជាប់ និងបាប brahmahatyā តាមលង; ព្រះវិෂ್ಣុណែនាំថា ផលកម្មត្រូវទទួលដោយការធ្វើដំណើរតាមទីរថ និងតបស្យា។ ក្រោយការធ្វើទេសចរណ៍ទីរថជាច្រើន (Badarikā, Kurukṣetra/Brahmahrada) ព្រះសិវៈមកដល់ព្រំដែនអវិមុកតៈ ដែល brahmahatyā មិនអាចចូលបាន។ ព្រះសិវៈសរសើរព្រះវិෂ்ணុដោយស្តោត្រច្រើនរូប (អវតារ និងនាមគុណ) ទទួលពរឲ្យស្នាក់នៅក្នុងក្សេត្ររបស់ព្រះវិṣṇu ហើយទីនោះក៏ត្រូវទទួលស្គាល់ថាជាសៃវៈផងដែរ។ Bindusaras កើតពីទឹកភ្នែក; Kapālamocana tīrtha ត្រូវបង្កើតពេលងូតទឹកហើយក្បាលឆ្អឹងធ្លាក់ចេញ។ ចុងក្រោយលើកសរសើរអานุភាពពិសេសរបស់កាសី៖ កម្មរលាយ ស្លាប់នៅទីនោះបានមោក្សៈ ហើយអ្នកស្វែងរកលោកិយក៏ទទួលផល—ភ្ជាប់ទស្សនៈយាត្រាទីរថជាមួយសោតេរីយ៉ូឡូជី។
Verse 1
काष्ठीलोवाच । एवं सा राक्षसी सुभ्रु हस्तिनीरूपधारिणी । त्रिभिर्मुहूर्तैः संप्राप्ता काशीं विश्वेशमंदिरम् ॥ १ ॥
កាស្ឋីឡា បាននិយាយថា៖ ដូច្នេះ នាងរាក្សសីនោះ អ្នកមានចិញ្ចើមស្រស់ បម្លែងជារូបដំរីញី បានទៅដល់កាសី—ព្រះវិហារវិស្វេស—ក្នុងរយៈពេលបីមុហូរត។
Verse 2
उवाच तां पुरीं प्राप्य भर्तारमसितेक्षणा । इयं पापतरोः कांत कुठारा परिकीर्तिता ॥ २ ॥
ពេលទៅដល់ទីក្រុងនោះ នារីភ្នែកខ្មៅបាននិយាយទៅកាន់ប្តីថា៖ «ឱ ស្វាមីជាទីស្រឡាញ់ ទីនេះគេគោរពថា ជាពូថៅកាប់ដើមឈើនៃបាប»។
Verse 3
षडूर्मिकांचनस्यैषा कांत प्रोक्ता दुरोदरी । कर्मबीजोपशमनी सर्वेषां गतिदायिका ॥ ३ ॥
ឱ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ ការប្រតិបត្តិនេះ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាទន្លេ “លំបាកឆ្លង” សម្រាប់អ្នកដែលត្រូវចងដោយរលកប្រាំមួយនៃលោកិយៈ។ វាបន្ធូរគ្រាប់ពូជកម្ម និងជាអ្នកផ្តល់ផ្លូវដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ (ជាជម្រកពិត) ដល់សត្វទាំងអស់។
Verse 4
आद्यं हि वैष्णवं स्थानं पुराणाः संप्रचक्षते । नावैष्णवे स्थले मुक्तिः सर्वस्य तु कदाचन ॥ ४ ॥
ពិតប្រាកដណាស់ ពុរាណៈទាំងឡាយប្រកាសថា ទីសក្ការៈវៃષ્ણវៈ គឺជាទីកន្លែងដ៏លើសគេ។ នៅទីកន្លែងដែលមិនមែនវៃષ્ણវៈ ការមុក្កតិ មិនដែលកើតមានដល់អ្នកណាម្នាក់ នៅពេលណាក៏ដោយ។
Verse 5
माधवस्य पुरी चेयं पूर्वमासीद्द्विजोत्तम । मुक्तिदा सर्वजंतूनां सर्वपापप्रणाशिनी ॥ ५ ॥
ឱ ព្រហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ទីក្រុងនេះជាបុរីរបស់មាធវៈ មានតាំងពីបុរាណកាល។ វាប្រទានមុក្កតិដល់សត្វទាំងអស់ និងបំផ្លាញបាបទាំងមូល។
Verse 6
एकदा शंकरो देवो द्रष्टुं प्रागात्पितामहम् । सर्वलोकैककर्तारं भ्राजमानं स्वतेजसा ॥ ६ ॥
ម្តងមួយ ព្រះសង្ករៈ (មហាទេវ) បានចេញដំណើរ ទៅជួបពិតាមហៈ (ព្រះព្រហ្មា) អ្នកបង្កើតតែមួយនៃលោកទាំងអស់ ដែលភ្លឺរលោងដោយពន្លឺរបស់ព្រះអង្គឯង។
Verse 7
गत्वा तत्र महादेवो ब्रह्माणं जगतां गुरुम् । नमस्कृत्य स्थितो ह्यग्रे वेदपाठं निशामयन् ॥ ७ ॥
ពេលទៅដល់ទីនោះ មហាទេវបានចូលទៅជិតព្រះព្រហ្មា គ្រូនៃលោកទាំងអស់។ បន្ទាប់ពីកោតគោរពថ្វាយបង្គំ ព្រះអង្គឈរនៅមុខ ស្តាប់ការអានវេទៈដោយយកចិត្តទុកដាក់។
Verse 8
चतुर्भिरद्भुतैवक्त्रैश्चतुरो निगमान्मुदा । उद्गिरंतं जगन्नाथं दृष्ट्वा प्रीतोऽभवत्तदा ॥ ८ ॥
បន្ទាប់មក ពេលបានឃើញ ព្រះម្ចាស់នៃសកលលោក ប្រកាសវេទទាំងបួនដោយសេចក្តីអំណរ តាមមាត់អស្ចារ្យទាំងបួន នោះគាត់ក៏រីករាយពេញចិត្ត។
Verse 9
अथ तत्पंचमं वक्त्रं ब्रह्मणो भूतनायकः । प्रगल्भं तमुपालक्ष्य क्षणाज्जातः समत्सरः ॥ ९ ॥
បន្ទាប់មក ពេលបានឃើញ មុខទីប្រាំដ៏ក្លាហានរបស់ព្រះព្រហ្មា ព្រះអម្ចាស់នៃសត្វទាំងឡាយ ក៏កើតការប្រកួតប្រជែងច្រណែនភ្លាមៗ។
Verse 10
स क्रोधजन्मा विप्रेंद्र तस्य प्रागल्भ्यमक्षमन् । चकर्त तन्नखाग्रेण खस्थं वक्त्रं त्रिलोचनः ॥ १० ॥
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ព្រះអម្ចាស់មានភ្នែកបី កើតពីកំហឹង ហើយមិនអាចអត់ធ្មត់ការអួតអាងនោះបាន ទ្រង់បានកាច់បំបែកមុខដែលលើកឡើងលើមេឃ ដោយចុងក្រចករបស់ទ្រង់។
Verse 11
तच्छिन्नं ब्रह्मणः शीर्षं संलग्नं करपल्लवे । वामे निर्धूतमानिशं न निवृत्तं द्विजोत्तम ॥ ११ ॥
ឱ ព្រះទ្វិជដ៏ប្រសើរ ក្បាលព្រះព្រហ្មាដែលត្រូវកាត់នោះ បានជាប់ជានិច្ចលើបាតដៃរបស់ទ្រង់។ ទោះទ្រង់ក្រឡុកបោះចោលមិនឈប់ឈរ ក៏មិនរលុងចេញឡើយ។
Verse 12
ब्रह्मा तु दुःखितो भूत्वा तस्थौ स्थाणुं व्यलोकयन् । रुद्रोऽपि लज्जितो भूत्वा निर्ज्जगाम त्वरान्वितः ॥ १२ ॥
ព្រះព្រហ្មា ទុក្ខសោក ក៏ឈរនៅទីនោះ មើលទៅកាន់ ស្ថាណុ (ព្រះសិវៈ)។ រុទ្រា ក៏ខ្មាស់អៀន ហើយចាកចេញទៅយ៉ាងរហ័សដោយប្រញាប់។
Verse 13
बहुधा यतमानोऽपि तच्छिरः क्षेप्तुमातुरः । न शशाक परित्यक्तुं तदद्भुतमभून्महत् ॥ १३ ॥
ទោះបីខិតខំម្តងហើយម្តងទៀត ដោយទុក្ខព្រួយចង់បោះចោលក្បាលនោះ ក៏មិនអាចលះបង់បានឡើយ—វាក្លាយជាអស្ចារ្យដ៏ធំមួយ។
Verse 14
चिंतया व्याकुलो भूत्वा सस्मार गरुडध्वजम् । तेन संस्मृतमात्रस्तु शीघ्रमाविरभूच्च सः ॥ १४ ॥
ដោយចិត្តកង្វល់រវល់ខ្លាំង គាត់បានរំលឹកដល់ព្រះអម្ចាស់ដែលមានទង់សញ្ញាគ្រុឌ; ហើយត្រឹមតែបានរំលឹកប៉ុណ្ណោះ ព្រះអង្គក៏បង្ហាញខ្លួនយ៉ាងរហ័សនៅទីនោះ។
Verse 15
तं दृष्ट्वा देवदेवेशं विष्णुं सर्वगतं द्विज । ननाम शिरसा नम्रो निष्प्रभो वृषभध्वजः ॥ १५ ॥
ឱ ព្រាហ្មណ៍, ពេលឃើញព្រះវិṣṇុ—ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ អ្នកសព្វទី—វೃಷភធ្វជ (ព្រះសិវៈ) ដែលទាបខ្លួន និងស្រកពន្លឺដើម បានកោតគោរពក្បាលចុះ។
Verse 16
तं तथातुरमालक्ष्य भीतं ब्रह्मद्रुहं हरिः । समाश्वास्या ब्रवीद्वाक्यं तत्तोषपरिकारकम् ॥ १६ ॥
ព្រះហរិ ឃើញគាត់ទុក្ខព្រួយដូច្នោះ ទាំងភ័យខ្លាច និងមានទោសប្រឆាំងព្រះព្រហ្មា ក៏លួងលោម ហើយមានព្រះបន្ទូលពាក្យដែលនាំឲ្យសម្រាលទុក្ខ និងពេញចិត្ត។
Verse 17
शंभो त्वया कृतं पापं यच्चिन्नं ब्रह्मणः शिरः । तत्फलं भुंक्ष्व संर्वज्ञ कियत्कालं कृतं स्वयम् ॥ १७ ॥
ឱ សម្ភូ, អំពើបាបដែលអ្នកបានធ្វើ គឺកាត់ក្បាលព្រះព្រហ្មា—សូមទទួលផលរបស់វាដោយខ្លួនឯង ឱ អ្នកដឹងគ្រប់យ៉ាង តាមរយៈពេលដែលអ្នកបានបង្កឡើងដោយខ្លួនឯង។
Verse 18
अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं कर्म शुभाशुभम् । नाभुक्तं क्षीयते कर्म ह्यपि जन्मशतैः प्रिय ॥ १८ ॥
ពិតប្រាកដណាស់ មនុស្សត្រូវទទួលផលនៃកម្មដែលខ្លួនបានធ្វើ ទាំងល្អទាំងអាក្រក់។ កម្មដែលមិនទាន់បានសោយផល មិនរលាយបាត់ទេ ទោះឆ្លងកំណើតរាប់រយក៏ដោយ ឱ ព្រះप्रिय។
Verse 19
किं करोमि क्व गच्छामि त्वां दृष्ट्वा दुःखितं हरम् । प्राणा विकलतां यांति मम त्वद्दुःखदर्शनात् ॥ १९ ॥
ខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វី ហើយត្រូវទៅទីណា ពេលឃើញព្រះហរ (ហរៈ) ទ្រង់សោកសៅដូច្នេះ? ដង្ហើមជីវិតរបស់ខ្ញុំស្ទើរតែរលត់ ព្រោះបានឃើញទុក្ខរបស់ទ្រង់។
Verse 20
यानि कानि च पापानि महांति महतां गते । न तानि ब्रह्महत्यायाः समानीति मतिर्मम ॥ २० ॥
បាបធំៗណាដែលមានក៏ដោយ ឱ អ្នកដែលបានឈានដល់ភាពអធិរាជ—តាមការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ មិនមានបាបណាស្មើនឹងបាបសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ (ប្រាហ្មហត្យា) ទេ។
Verse 21
यस्त्वं सर्वस्य लोकस्य गुरुर्धर्मोपदेशकः । ब्रह्महत्याभिभूतस्तु क्षणं स्थातुं न च क्षमः ॥ २१ ॥
ទ្រង់ជាគ្រូរបស់លោកទាំងមូល និងជាអ្នកបង្រៀនធម៌; ប៉ុន្តែដោយត្រូវបាបសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍គ្របសង្កត់ ទ្រង់មិនអាចឈរមាំបានសូម្បីតែមួយខណៈទេ។
Verse 22
एषा घोरतरा हत्या मीनगंध्या जरातुरा । लेलिहाना सुरेशान ग्रहीतुं त्वानुधावति ॥ २२ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ បាបសម្លាប់ដ៏សាហាវបំផុតនេះ—ក្លិនស្អុយដូចត្រី ហើយចាស់ជរា—កំពុងរត់តាមទ្រង់ ដោយលិទ្ធបបូរមាត់ ចង់ចាប់យកទ្រង់។
Verse 23
तस्मान्नैकत्र भवता स्थेयं द्वादशबत्सरम् । अटनीयं हितार्थाय पापनाशाभिकाम्यया ॥ २३ ॥
ដូច្នេះ អ្នកមិនគួរស្នាក់នៅកន្លែងតែមួយរយៈដប់ពីរឆ្នាំឡើយ។ ចូរធ្វើដំណើរទៅមក ដើម្បីប្រយោជន៍ខ្លួន និងដោយបំណងបំផ្លាញបាប។
Verse 24
अटित्वा द्वादशाब्दानि तीर्थेषु सकलेषु च । प्रक्षालयन्करं वामं भिक्षां गृह्णन्कपालके ॥ २४ ॥
បានលំហែដំណើររយៈដប់ពីរឆ្នាំ តាមទីរមណីយដ្ឋានបូជាទាំងអស់ ហើយលាងដៃឆ្វេងរបស់ខ្លួន ទើបទទួលបិណ្ឌបាតក្នុងពែងក្បាលឆ្អឹង។
Verse 25
शुद्धिं यास्यसि देवेश पापादस्मात्सुदारुणात् । इत्युक्तो विष्णुना विप्र स्थाणुः सर्वगतोऽभवत् ॥ २५ ॥
«ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ អ្នកនឹងទទួលបានភាពបរិសុទ្ធ ពីបាបដ៏សាហាវនេះ»។ ដូច្នេះ ព្រះវិṣṇុបានមានព្រះបន្ទូល ហើយឱ ព្រាហ្មណ៍ ស្ថាណុ (សិវៈ) ក៏ក្លាយជាអ្នកពេញលេញគ្រប់ទី (លាក់បាត់ពីភ្នែក)។
Verse 26
कपालमोचनार्थं हि पाणिं प्रक्षालयन् जले । वर्षत्रयं भ्रमित्वा तु प्राप्तो बदरिकाश्रमम् ॥ २६ ॥
ពិតប្រាកដណាស់ ដើម្បីរួចផុតពីពាក្យបណ្តាសាខ្សែពែងក្បាលឆ្អឹង គាត់បានលាងដៃក្នុងទឹកជានិច្ច។ ហើយក្រោយពីលំហែដំណើរបីឆ្នាំ ទើបបានទៅដល់អាស្រាមបដរិកា។
Verse 27
भिक्षार्थं देवदेवस्य धर्मपुत्रस्य मानद । द्वारस्थो देहि भिक्षां मे विष्णो इत्यवदन्मुहुः ॥ २७ ॥
ឱ អ្នកប្រទានកិត្តិយស ឈរនៅមាត់ទ្វារ ដើម្បីសុំបិណ្ឌបាត ចំពោះព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា កូនប្រុសនៃធម្មៈ គាត់បាននិយាយម្តងហើយម្តងទៀតថា «សូមប្រទានបិណ្ឌបាតដល់ខ្ញុំ ឱ វិṣṇុ»។
Verse 28
ततो नारायणो देवो दृष्ट्वा द्वारि स्थितं हरम् । गृहाण भिक्षामित्युक्त्वा प्रददौ दक्षिणं करम् ॥ २८ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះនារាយណៈ ទេវៈ ទ្រង់ឃើញ ហរៈ ឈរនៅមាត់ទ្វារ ក៏មានព្រះបន្ទូលថា «សូមទទួលទានបិណ្ឌបាត» ហើយទ្រង់លាតព្រះហត្ថស្តាំ ដើម្បីប្រគេន។
Verse 29
ततो हरो हरिं दृष्ट्वा भिक्षां दातुं समुद्यतम् । प्राहरद्दक्षिणं पाणिं त्रिशूलेन द्विजोत्तम ॥ २९ ॥
បន្ទាប់មក ហរៈ ឃើញ ហរិ (វិષ્ણុ) ត្រៀមប្រគេនបិណ្ឌបាត ក៏យកត្រីសូល វាយលើដៃស្តាំរបស់ទ្រង់ ឱ ព្រះទ្វិជោត្តម។
Verse 30
तत्त्रिशूलक्षताद्धारास्तिस्रो लोकभयंकराः । प्रस्थद्वादशहस्ताश्च निर्गताश्चित्रवर्णिकाः ॥ ३० ॥
ពីរបួសដែលត្រីសូលបង្កឡើង នោះមានស្ទ្រីមបី ផ្ទុះចេញ—គួរឱ្យភ័យខ្លាចដល់លោកទាំងបី—មួយៗទទឹងដប់ពីរហត្ថ ហូរចេញជាពណ៌ចម្រុះអស្ចារ្យ។
Verse 31
एका क्षतजधारा तु कपाले न्यपतत्तदा । द्वितीया तन्मुखे प्राप्ता पयस्याथ तृतीयका ॥ ३१ ॥
នៅពេលនោះ ស្ទ្រីមឈាមមួយធ្លាក់លើក្បាលឆ្អឹង; ស្ទ្រីមទីពីរទៅដល់មាត់របស់គាត់; ហើយស្ទ្រីមទីបី បន្ទាប់មក ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទឹកដោះគោ។
Verse 32
जलधारा शिवं प्राप्ता हरस्य हेतुरग्रतः । ता धारास्त्रीणि वर्षाणि संसेव्य विधिवद्धरः ॥ ३२ ॥
ស្ទ្រីមទឹកមួយទៅដល់ ព្រះសិវៈ ហើយក្លាយជាមូលហេតុច្បាស់លាស់សម្រាប់បំពេញបំណងរបស់ហរៈ។ ហរៈ បានប្រើប្រាស់ស្ទ្រីមទាំងនោះតាមវិធីបញ្ញត្តិរយៈបីឆ្នាំ ហើយទ្រង់បានពេញចិត្ត។
Verse 33
किंचित्प्रीतो ययौ क्षेत्रं कुरोः पुण्यकरं द्विज । तत्र गत्वा हरः स्थाणुर्भूतस्तत्र पपात च ॥ ३३ ॥
ដោយមានព្រះហឫទ័យពេញចិត្តបន្តិច គាត់បានទៅកាន់វាលបរិសុទ្ធរបស់កុរុ គឺកុរុក្សេត្រា ឱ ព្រាហ្មណ៍ ជាទីប្រទានបុណ្យ។ ដល់ទីនោះហើយ ហរៈ (ព្រះសិវៈ) ក្លាយជាស្ងៀមស្ងាត់ដូចដើមឈើគល់ ហើយដួលនៅទីនោះ។
Verse 34
ब्रह्मह्रदे त्रिवर्षाणि मग्रो ब्रह्मह्रदांबुनि । वर्षत्रये गते तत्र क्षतार्द्धांगो विनिःसृतः ॥ ३४ ॥
គាត់លិចនៅក្នុងទឹកនៃព្រះហ្រ្ទទព្រហ្ម (Brahmahrada) អស់បីឆ្នាំ។ ពេលបីឆ្នាំនោះកន្លងផុតទៅ គាត់បានឡើងមកវិញ ដោយពាក់កណ្តាលរាងកាយរងរបួស។
Verse 35
चिरं तुष्टाव देवेशं विष्णुं सर्वगुहाशयम् । ततस्तुष्टो जगन्नाथो वरं तस्मै ददौ तु सः ॥ ३५ ॥
យូរយារ គាត់បានសរសើរព្រះវិṣṇុ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ អ្នកស្ថិតនៅក្នុងបន្ទប់លាក់លៀមនៃសត្វទាំងអស់។ បន្ទាប់មក ជគន្នាថ ពេញចិត្តហើយ បានប្រទានពរមួយដល់គាត់។
Verse 36
गच्छ काशीमितो भ्रांत्वा तीर्थानि बहुशो हर । ततो हरिं नमस्कृत्य परीत्य बहुधा तथा ॥ ३६ ॥
«ឱ ហរៈ ចូរចេញពីទីនេះទៅកាន់កាសី; ចូរដើរប្រាណ និងទស្សនាទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធជាញឹកញាប់។ បន្ទាប់មក ចូរគោរពបង្គំព្រះហរិ ហើយធ្វើប្រទក្សិណា (ដើរវង់ជុំ) ទីបរិសុទ្ធទាំងនោះដោយវិធីជាច្រើនផង»។
Verse 37
क्रमात्तीर्थाटनं कुर्वन्नविमुक्तपुरीं गतः । अविमुक्तस्य सीमायां प्राविशद्वीक्ष्तय धूर्जटिः ॥ ३७ ॥
គាត់ធ្វើធម្មយាត្រាទៅតាមទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធជាបន្តបន្ទាប់ ដល់ទីក្រុងអវិមុកតា។ ហើយនៅព្រំដែនអវិមុកតា ធូរជដិ (ព្រះសិវៈ) បានចូលទៅ បន្ទាប់ពីបោះព្រះទស្សន៍លើវា។
Verse 38
नापश्यत्तामनुप्राप्तां ब्रह्महत्यां बहिः स्थिताम् । ततोऽसौ वैष्णवं ज्ञात्वा क्षेत्रं दुरितनाशनम् । तुष्टाव प्रयतो भूत्वा माधवं वंद्यमीश्वरम् ॥ ३८ ॥
គាត់មិនបានឃើញបាបសម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ដែលបានតាមមកទេ ព្រោះវានៅឈរខាងក្រៅ។ បន្ទាប់មក គាត់ដឹងថាទីនោះជាក្សេត្រវៃષ્ણវៈ បំផ្លាញទុក្ករណ៍ទាំងឡាយ ហើយបានស្ងប់ស្ងាត់ដោយក្តីគោរព សរសើរមាធវៈ ព្រះអម្ចាស់ដែលគួរគោរព។
Verse 39
जय जय जगदीश नाथ विष्णो जगदानंदनिधान वेदवेद्य । मधुमथन नृसिंह पीतवासो गरुडाधिष्ठित माधवादिदेव ॥ ३९ ॥
ជ័យ! ជ័យ! ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃលោក ឱ នាថ វិស្ណុ—ឃ្លាំងនៃសុខានុភាពរបស់ពិភពលោក ដែលវេទទាំងឡាយអាចដឹងបាន។ ឱ អ្នកសម្លាប់មធុ ឱ នរសിംហៈ ឱ អ្នកពាក់វស្ត្រពណ៌លឿង; ឱ មាធវៈ ព្រះដើមកំណើត អង្គប្រកបលើគរុឌ។
Verse 40
व्रजरमण रमेश राधिकेश त्रिदशेशाखिलकामपूर कृष्ण । सुरवरकरुणार्णवार्तिनाशिन्नलिनाक्षाधिपते विभो परेश ॥ ४० ॥
ឱ ក្រឹષ્ણ—អ្នកជាទីរីករាយនៃវ្រាជ; ព្រះអម្ចាស់នៃរមា (លក្ខ្មី); ព្រះអម្ចាស់នៃរាធិកា; អធិរាជនៃទេវតា; អ្នកបំពេញបំណងទាំងអស់—ឱ អ្នកបំផ្លាញទុក្ខវេទនារបស់ទេវតាអធិក; ឱ ព្រះអម្ចាស់ភ្នែកដូចផ្កាឈូក; ឱ អ្នកសព្វទី; ឱ ព្រះអម្ចាស់អធិបតី!
Verse 41
यदुकु लतिलकाब्धिवास शौरे कुधरोद्धारविधानदक्ष धन्विन् । कलिकलुषहरांघ्रिपद्मयुग्म गृणदात्मप्रद कूर्म कश्यपोत्थ ॥ ४१ ॥
ឱ សៅរិ—អ្នកជាគ្រឿងអលង្ការកំពូលនៃវង្សយទុ និងជាទីស្នាក់នៅដូចមហាសមុទ្រ; ឱ ព្រះអម្ចាស់កាន់ធ្នូ អ្នកឯកទេសក្នុងព្រះកិច្ចលើកផែនដីឡើង។ ឱ កូរមៈ កើតពីកശ്യបៈ—គូជើងផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ បំបាត់មលិនភាពនៃកលិយុគ; អ្នកណាសរសើរព្រះអង្គ ព្រះអង្គប្រទានអាត្មាខ្ពស់បំផុត (ចំណេះដឹងដោះលែង)។
Verse 42
कुकुपतिवनपावकाखिलेज्यास्रपकालासितवस्त्र बुद्ध कल्किन् । भवभयहर भक्तवश्य गोप प्रणत्तोद्धारक पुण्यकीर्तिनाम् ॥ ४२ ॥
ឱ ពុទ្ធៈ ឱ កល్కិន—ឱ ព្រះអម្ចាស់ពាក់វស្ត្រខ្មៅ ដូចភ្លើងឆេះព្រៃសម្រាប់ស្តេចអាក្រក់; អ្នកបញ្ចប់យជ្ញាទាំងអស់ និងជាកាលៈបំផ្លាញកម្លាំងដូចពស់។ អ្នកបំបាត់ភ័យនៃសំសារៈ អ្នកស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលសេចក្តីភក្តិ; ឱ គោបៈ អ្នកការពារ; អ្នកសង្គ្រោះអ្នកកោតក្បាល—សូមឲ្យកិត្តិយសបរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ ត្រូវបានច្រៀងសរសើរជានិច្ច។
Verse 43
धरणिभरहरासुरारिपूज्य प्रकृतीशेश जगन्निवास राम । गुणगणविलसच्चराचरेश त्रिगुणातीत सनातनाग्रपूज्य । निजजनपरिरक्षितान्तकारे कमलाङ्घ्रे कमनीय पद्मनाभ । कमलकर कुशेशयाधिवास प्रियकामोन्मथन त्र्यधीशवंद्य ॥ ४३ ॥
ឱ រាមា ជាទីជ្រកកោននៃលោកទាំងមូល ព្រះសិវៈអ្នកប្រឆាំងអសុរ ក៏គោរព; អ្នកលើកបន្ទុកផែនដីចេញ។ ព្រះអម្ចាស់នៃប្រក្រឹតិ និងជាម្ចាស់លើនាង; ជាព្រះនាយកនៃសត្វចលនានិងអចលនា ពោរពេញដោយគុណអស្ចារ្យរាប់មិនអស់; លើសពីត្រីគុណ និងត្រូវបានបូជាជានិច្ចដោយបុរាណជាមុនគេ។ ឱ បទ្មនាភៈ ជើងដូចផ្កាឈូកស្រស់ស្អាត ដៃដូចផ្កាឈូកការពារអ្នករបស់ព្រះនៅវេលាមរណា; អ្នកស្នាក់លើផ្កាឈូក (លក្ខ្មី) អ្នករំញោចចិត្តអ្នកស្រឡាញ់ និងត្រូវបានសរសើរដោយអធិរាជនៃលោកបី។
Verse 44
अघहर रघुनाथ यादवेश प्रियभूदेव परात्परामरेज्य । हलधर दुरितापह प्रणम्य त्रिगुणव्याप्त जगत्त्रिकालदक्ष ॥ ४४ ॥
ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះអង្គ—អ្នកបំបាត់បាប; ព្រះរាឃុនាថ ម្ចាស់វង្សរាឃុ; ព្រះអម្ចាស់នៃយាទវ; ជាទីស្រឡាញ់របស់ផែនដី និងទេវតា; លើសពីលើស និងសមគួរឲ្យអមរជនបូជា; អ្នកកាន់នង្គ័ល; អ្នកបំផ្លាញទុក្ខវេទនា—ព្រះអង្គពេញលេញក្នុងត្រីគុណ និងឈ្លាសវៃក្នុងការគ្រប់គ្រងលោកតាមបីកាល។
Verse 45
दनुजकुलविनाशनैककर्मन्ननघारूढफणीश कंसकाल । रविशशिनयन प्रगल्भचेष्ट प्रधुतध्वांत नवांबुदाभ मेश ॥ ४५ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់ ដែលការងារតែមួយគត់គឺបំផ្លាញពូជពង្សអារក្ស; ឱ អ្នកបរិសុទ្ធឥតបាប ដែលជិះលើព្រះនាគរាជ; ឱ មរណៈសម្រាប់កংস; ឱ អ្នកមានភ្នែកជាព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទ; ឱ អ្នកក្លាហានក្នុងសកម្មភាព អ្នកបំបាត់ភាពងងឹត—ឱ ព្រះអម្ចាស់ពណ៌ដូចពពកភ្លៀងថ្មី សូមការពារខ្ញុំ។
Verse 46
मख मखधर मातृबद्धदामन्नवनीतप्रिय बल्लवीगणेश । अघबकवृषकेशिपूतनांत त्रिशिरोवालिदशास्यभेदकारिन् ॥ ४६ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃយជ្ញា និងអ្នកកាន់យជ្ញា—ព្រះអង្គដែលមាតាបានចងដោយខ្សែ; អ្នកស្រឡាញ់ប៊ឺទឹកដោះ; មេដឹកនាំក្រុមកុមារីគោបាល! ព្រះអង្គដែលបញ្ចប់អឃៈ បកៈ វ្រឹសៈ កេសី និងពូតនា; អ្នកបំផ្លាញត្រីសិរៈ វាលី និងអ្នកក្បាលដប់ (រាវណៈ)—ជ័យជំនះដល់ព្រះអង្គ ឱ អ្នកសម្លាប់សត្រូវ!
Verse 47
नरकमुरविनाश बाणदोः कृत्त्रिपुरारीज्य सुदाममित्र सेव्य । भवतरणिवहित्रपादपद्म प्रकटैश्वर्य पुराण पूर्णबाहो ॥ ४७ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់មានព្រះបាហុពេញលេញ អ្នកបំផ្លាញនរក និងមុរ; ដៃរបស់ព្រះអង្គកាត់បាណចេញ; ត្រូវបានទ្រីបុរារី (ព្រះសិវៈ) បូជា និងសុទាមា មិត្តស្និទ្ធ បម្រើ។ ជើងផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គជាទូកនាំឆ្លងសមុទ្រនៃសំសារ។ ឱ បុរាណជន អធិរាជ្យរបស់ព្រះអង្គបង្ហាញច្បាស់ សូមបង្ហាញព្រះគុណ។
Verse 48
बहुजनिसुकृताप्य मंगलार्ह श्रुतिवेद्य श्रुतिधाम शांतशुद्ध । तव वरद वरेण्यमंघ्रियुग्मं शरणं प्राप्तमघार्दितं प्रपाहि ॥ ४८ ॥
ឱ ព្រះប្រទានពរ អ្នកសមគួរទទួលការបូជាមង្គលទាំងអស់ ដែលវេដាប្រាប់ដឹង ជាទីស្ថិតនៃវេដា ស្ងប់ស្ងាត់ និងបរិសុទ្ធល្អឥតខ្ចោះ។ ខ្ញុំដែលត្រូវអំពើបាបបង្កទុក្ខ បានមកសុំជ្រកកោននៅគូជើងដ៏ប្រសើររបស់ព្រះ ដែលបានទទួលដោយកុសលនៃជាតិជាច្រើន។ សូមការពារខ្ញុំ។
Verse 49
नहि मम गतिदं पुराणपुंसोऽन्यदिति प्रार्थनया प्रसीदऽमेद्य ॥ ४९ ॥
សម្រាប់ខ្ញុំ មិនមានទីពឹងផ្សេងទៀតឡើយ ក្រៅពីព្រះអង្គ—ឱ បុរសបុរាណ (បុរុષ)។ ដូច្នេះ សូមព្រះអង្គព្រះហឫទ័យមេត្តា តាមការអង្វរនេះ—ឱ អ្នកបរិសុទ្ធឥតមល។
Verse 50
इति स्तुतो जगन्नाथो भक्त्या देवेन शंभुना । आविर्बभूव सहसा माधवो भक्तवत्सलः ॥ ५० ॥
ព្រះជគន្នាថ—មាធវៈ អ្នកស្រឡាញ់អ្នកភក្តិជានិច្ច—ត្រូវបានព្រះទេវៈសម្ភូ (សិវៈ) សរសើរដោយភក្តិ។ ដោយហេតុនោះ ព្រះអង្គបានបង្ហាញព្រះរូបភ្លាមៗ។
Verse 51
तं दृष्ट्वा दंडवद्भूमौ निपपात हरो हरिम् । पुनरुत्थाय विप्रेंद्र ननाम विधृतांजलिः ॥ ५१ ॥
ពេលឃើញព្រះអង្គ ហរៈ (សិវៈ) បានដួលលើដី ដូចដំបង បូជាកាយទាំងមូលចំពោះហរិ (វិṣṇុ)។ បន្ទាប់មក ក្រោកឡើងវិញ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ គាត់បានគោរពដោយដៃប្រណម្យជាប់គ្នា។
Verse 52
तमुवाच हृषीकेशः प्रणतं भूतनायकम् । वरं वृणु प्रदास्येऽहं संतुष्टः स्तोत्रतस्तव ॥ ५२ ॥
ហ្រឹសីកេឝ (ព្រះវិṣṇុ) បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់មេដឹកនាំសត្វលោក ដែលបានប្រណម្យថា៖ «ចូរជ្រើសពរ មួយ; ខ្ញុំនឹងប្រទានឲ្យ អ្នក ព្រោះខ្ញុំពេញព្រះហឫទ័យដោយស្តូត្ររបស់អ្នក»។
Verse 53
तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्यं भूतेशो ब्रह्यहत्यया । पीडितात्मा जगादेदं भुक्तिमुक्तिप्रदं हरिम् ॥ ५३ ॥
ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចារបស់ព្រះអម្ចាស់ ភូតេសៈ ដែលព្រលឹងត្រូវទុក្ខដោយបាបសម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍ បានទូលពាក្យនេះទៅកាន់ព្រះហរិ អ្នកប្រទានទាំងភោគសម្បត្តិ និងមោក្ស។
Verse 54
इच्छामि वसितुं क्षेत्रे तव चक्रगदाधर । त्वत्क्षेत्रसीमाबाह्यस्था ब्रह्महत्या यदीक्ष्यते ॥ ५४ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់អ្នកកាន់ចក្រ និងគទា ខ្ញុំប្រាថ្នាស្នាក់នៅក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ ព្រោះបើបាបសម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍ត្រូវឃើញឈរខាងក្រៅព្រំដែនក្សេត្ររបស់ព្រះអង្គ នោះសូមឲ្យខ្ញុំនៅខាងក្នុង។
Verse 55
क्षेत्रदानेन कारुण्यं कुरु मे गरुडध्वज । मम निर्गमने ब्रह्महत्या मां पुनरेष्यति ॥ ५५ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់មានទង់គរុឌ សូមប្រទានករុណាដល់ខ្ញុំដោយអំណោយក្សេត្របរិសុទ្ធនេះ ព្រោះពេលខ្ញុំចាកចេញពីទីនេះ បាបសម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍នឹងត្រឡប់មកចាប់ខ្ញុំម្តងទៀត។
Verse 56
त्वत्क्षेत्रे संस्थितोऽहं तु पूजां प्राप्स्ये जगत्त्रये । इत्युक्त्वा ह्यभवत्तूष्णीं देवदेवं वृषध्वजः ॥ ५६ ॥
«ស្នាក់នៅក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ ខ្ញុំនឹងទទួលបានការគោរពបូជានៅក្នុងលោកទាំងបី»។ និយាយដូច្នេះហើយ វೃಷធ្វជៈ (ព្រះសិវៈ) ព្រះទេវទាំងទេវ បានស្ងៀមស្ងាត់។
Verse 57
तथेति प्रतिपेदे च क्षीरसागरजाप्रियः । ततः प्रभृति विप्रेंद्र शैवं क्षेत्रं निगद्यते ॥ ५७ ॥
ព្រះអម្ចាស់ដែលជាទីស្រឡាញ់របស់នាងកើតពីសមុទ្រទឹកដោះ បានឆ្លើយថា «ដូច្នោះហើយ»។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ទីនេះត្រូវបានប្រកាសថាជាក្សេត្រសៃវៈ។
Verse 58
क्षेत्रं तु केशवस्येदं पुराणं कवयो विदुः । कृपया संपरीतस्य माधवस्य द्विजोत्तम ॥ ५८ ॥
ទីនេះជាក្សេត្របរិសុទ្ធរបស់កេសវៈពិតប្រាកដ; ពួកកវីឥសីបុរាណបានដឹងតាមព្រះបុរាណ។ ឱ ទ្វិជោត្តម វាត្រូវបានការពារ និងព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រះគុណរបស់មាធវៈ។
Verse 59
नेत्राभ्यां निर्गतं वारि तेन बिंदुसरोऽभवत् । माधवस्याज्ञया तत्र सस्नौ देवो वृषध्वजः ॥ ५९ ॥
ទឹកបានហូរចេញពីភ្នែក; ដោយទឹកនោះ បឹងដែលហៅថា បិន្ទុ-សរៈ បានកើតមាន។ តាមព្រះបញ្ជារបស់មាធវៈ ព្រះវೃಷធ្វជៈ (សិវៈ) បានងូតនៅទីនោះ។
Verse 60
स्नातमात्रे हरे तत्तु कपालं पाणितोऽपतत् । कपालमोचनं नाम तत्तीर्थं ख्यातिमागतम् ॥ ६० ॥
ពេលហរិបានងូតនៅទីនោះភ្លាម ក្បាលពែងឆ្អឹងនោះបានរអិលធ្លាក់ចេញពីដៃ។ ដូច្នេះ ទីរតីថ៌នោះបានល្បីឈ្មោះថា «កបាលមោចន»—អ្នកដោះលែងពីក្បាលឆ្អឹង។
Verse 61
बिंदुमाधवनामासौ दत्वा स्वं धाम शूलिने । भक्तिभावेन शंभुस्तु निबद्धस्तत्र संस्थितः ॥ ६१ ॥
ព្រះវិષ્ણុ ដែលនៅទីនោះមាននាមថា បិន្ទុមាធវៈ បានប្រទានទីលំនៅរបស់ព្រះអង្គឲ្យព្រះសូលិន (សិវៈ) អ្នកកាន់ត្រីសូល។ ហើយសម្ភុ ដែលត្រូវចងដោយអំណាចនៃភក្តិ បានស្ថិតនៅទីនោះជានិច្ច។
Verse 62
यं तु ब्रह्मादयो देवाः स्वःस्थाः पश्यति सर्वदा । सूर्यायुतसमप्रख्य दिगंबरनिषेवितम् ॥ ६२ ॥
ព្រះអង្គនោះ ដែលព្រះព្រហ្មា និងទេវតាផ្សេងៗ—ស្ថិតនៅសួគ៌របស់ខ្លួន—បានទស្សនានិច្ច; ពន្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យមួយម៉ឺន និងមានពួកឌិគំបរៈ អ្នកស្លៀកមេឃ ជាអ្នកបម្រើ។
Verse 63
विघ्नानि शूलिना कांत कृतान्यस्य निषेवणे । यैर्विघ्नैरभिभूतास्तु स्तुत्वा विष्णुं शिवार्चकाः ॥ ६३ ॥
ឱ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ ព្រះសិវៈអ្នកកាន់ត្រីសូល បានបង្កើតឧបសគ្គក្នុងការគោរពបូជាព្រះវិષ્ણុ។ ត្រូវឧបសគ្គទាំងនោះគ្របសង្កត់ អ្នកបូជាព្រះសិវៈបានសរសើរព្រះវិષ્ણុ ហើយបានទទួលការលះបង់ទុក្ខ។
Verse 64
सर्वे लोकाः स्थिता ह्यत्र शिवः काशीति चिंतकाः । शिवस्य चिंतनाद्विप्र शैवाः सर्वे निराकुलाः ॥ ६४ ॥
នៅទីនេះ ពិភពទាំងអស់ត្រូវបានគាំទ្រ និងរក្សាទុក—ដោយអ្នកដែលសមាធិថា «ព្រះសិវៈគឺកាសី»។ ដោយការចងចាំព្រះសិវៈ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ អ្នកសាវកព្រះសិវៈទាំងអស់ក្លាយជាមិនរអាក់រអួល និងស្ងប់ស្ងាត់។
Verse 65
प्रयांति शिवलोकं वैजरामृत्युविवर्जितम् । बहुपुण्ययुताः संतो निवसंत्तयत्र नीरुजः ॥ ६५ ॥
ពួកគេទៅដល់លោកព្រះសិវៈ ជាអាណាចក្រដែលគ្មានចាស់ និងស្លាប់។ មានបុណ្យកុសលច្រើន អ្នកមានសីលធម៌រស់នៅទីនោះ ដោយគ្មានរោគ និងទុក្ខវេទនា។
Verse 66
यज्ञशिष्टाशिनः काशीकांत ऋद्धिसमन्विताः । नात्र स्नानं प्रशंसंति न जपं न सुरार्चनम् ॥ ६६ ॥
អ្នកដែលបរិភោគសេសយញ្ញៈ ជាទីស្រឡាញ់នៃកាសី និងមានសម្បត្តិរុងរឿង—នៅទីនេះ (កាសី) ពួកគេមិនលើកតម្កើងការងូតទឹកពិធីការ មិនលើកតម្កើងជបៈ មិនលើកតម្កើងការបូជាទេវតាផ្សេងៗឡើយ ព្រោះទីកន្លែងនេះមានអานุភាពខ្ពស់ដោយខ្លួនឯង។
Verse 67
नापि दानं द्विजश्रेष्ठ मुक्त्वैकं देहपातनम् । मृत्युं प्रात्युं नरः कामं कृतकृत्यो भवेद्ध्रुवन् ॥ ६७ ॥
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ មិនមានទានណាស្មើនឹងទានតែមួយនេះទេ—ការដាក់ចុះនៃរាងកាយ (ក្នុងវិធីបរិសុទ្ធនេះ)។ មនុស្សដែលប្រាថ្នាចង់ទទួលមរណភាពដូច្នេះ នឹងក្លាយជាអ្នកបានបំពេញគោលបំណងជីវិតយ៉ាងប្រាកដ។
Verse 68
सेयमासादिता विप्रर पुरी प्रासादसंकुला । भोगिनीमपि मोक्षाय किं पुनर्व्रतधारिणाम् ॥ ६८ ॥
ឱ ព្រាហ្មណ៍! នគរនេះ ដែលពោរពេញដោយប្រាសាទខ្ពស់ៗ ឥឡូវបានមកដល់ហើយ។ វាប្រទានមោក្សៈសូម្បីអ្នកលង់ក្នុងភោគៈ; តើមិនលើសលប់ប៉ុនណាសម្រាប់អ្នកកាន់វ្រតៈទេ?
Verse 69
निक्षिप्यतामियं बाला काशीशस्येह मंदिरे । वियोजिता तु या पूर्वं तेन दुष्टेन रक्षसा ॥ ६९ ॥
«សូមដាក់ក្មេងស្រីនេះនៅទីនេះ ក្នុងវិហារនៃព្រះអម្ចាស់កាសី; នាងដែលមុននេះត្រូវបានបំបែកចេញដោយរាក្សសាអាក្រក់នោះ»។
Verse 70
आत्मनः सुरतार्थाय कुमारी नियमान्विता । एष प्रभावोऽपि हितः क्षेत्रस्यास्य द्विजोत्म ॥ ७० ॥
ឱ ទ្វិជោត្តម! សូម្បីកុមារីម្នាក់ដែលបានបណ្តុះវិន័យដោយវ្រតៈ ហើយស្វែងរកការបំពេញបំណងរួមស្នេហារបស់ខ្លួន—អំណាចនេះផងដែរ ក្លាយជាព្រះពរ និងមានប្រយោជន៍នៃក្សេត្របរិសុទ្ធនេះ។
Verse 71
विनश्यंतीह कर्माणि शुभान्यप्यशुभानि च । भूतव्यभविष्याणि ज्ञानाज्ञानकृतानि च ॥ ७१ ॥
នៅទីនេះ កម្មទាំងឡាយរលាយបាត់ ទាំងល្អទាំងអាក្រក់—ទាំងដែលបានធ្វើក្នុងអតីត បច្ចុប្បន្ន ឬអនាគត និងទាំងដែលបានធ្វើដោយដឹងឬដោយអវិជ្ជា។
Verse 72
एषा पुरी कर्मविनाशनाय कृष्णेन पूर्वं हि विनिर्मिताभूत् । यस्यां मृता दुःखमनंतमुग्रं भुंजंति मर्त्या यमयातनां नो ॥ ७२ ॥
នគរបរិសុទ្ធនេះ ព្រះក្រឹષ્ણបានស្ថាបនាមុនមក ដើម្បីបំផ្លាញចំណងកម្ម។ មនុស្សស្លាប់នៅទីនេះ មិនទទួលរងទុក្ខអនន្តដ៏សាហាវ នៃទណ្ឌកម្មយមរាជឡើយ។
Verse 73
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते काष्ठीलोपाख्याने राक्षसीचरिते काशीवर्णनं नाम एकोनत्रिंशोऽध्यायः ॥ २९ ॥
ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី២៩ មាននាមថា «ការពិពណ៌នាព្រះកាសី» ក្នុងភាគឧត្តរ នៃ ស្រីព្រហន្នារាទិយបុរាណ ក្នុងរឿងមោហិនី ក្នុងឧបាខ្យានកាស្ឋីឡ និងក្នុងប្រវត្តិនារក្សសី។
The boundary functions as a ritual-theological threshold: brahmahatyā (a mobile, personified sin) can pursue Śiva everywhere, but cannot enter the Vaiṣṇava-protected precinct. This dramatizes the claim that kṣetra is not merely symbolic—its sanctity has jurisdictional force that interrupts karmic affliction and enables final purification.
Kapālamocana is both an etiological marker (why a ford is named) and a ritual technology: it is the place where the kapāla-bound curse resolves, showing how tīrthas are mapped as ‘problem-solving’ nodes for specific sins (especially mahāpātakas), transforming myth into pilgrimage practice.
It asserts Vaiṣṇava primacy at the level of soteriological ground (Keśava’s protection makes mokṣa possible), while granting Śiva permanent residence and worship there by Viṣṇu’s boon. Thus Kāśī is Śaiva by presence and devotion, but Vaiṣṇava by ultimate sanctifying authority—an integrative hierarchy rather than a contradiction.
The stotra operates as śaraṇāgati: Śiva’s verbal surrender and theological recognition of Viṣṇu’s avatāra-spectrum. Structurally it bridges narrative crisis (brahmahatyā) to resolution (boon and purification), and practically it models bhakti as a means that activates kṣetra-grace.