Adhyaya 6

Verse 1

स्कंद उवाच । अथेशाज्ञां समादाय गजवक्त्रः प्रतस्थिवान् । शंभोः काश्यागमोपायं चिंतयन्मंदराद्रितः

スカンダは言った。「それから主の命を受け、象の御面の御方は出立し、マンダラ山より、いかにしてシャンブ（Śambhu）をカーシー（Kāśī）へお迎えするか、その方途を思い巡らした。」

Verse 2

प्राप्य वाराणसीं तूर्णमाशु स्यंदनगो विभुः । वाडवीं मूर्तिमालंब्य प्राविशच्छकुनैः स्तुतः

ヴァーラーナシー（Vārāṇasī）にたちまち至ると、その大いなる御方は戦車に乗り、牝馬の姿をとって入城し、瑞鳥の吉兆に讃えられた。

Verse 3

नक्षत्रपाठको भूत्वा वृद्धः प्रत्यवरोधगः । चचार मध्ये नगरं पौराणां प्रीतिमावहन्

星を読む者となり、妨げなく歩む老翁の姿で、都のただ中を巡り、町人たちに歓びをもたらした。

Verse 4

स्वयमेव निशाभागे स्वप्नं संदर्शयन्नृणाम् । प्रातस्तेषां गृहान्गत्वा तेषां वक्ति बलाबलम्

夜のうちに彼は自ら人々に夢を示し、朝になるとその家々を訪れて、何が強く何が弱いか――その境遇の真の量りを告げた。

Verse 5

भवद्भिरद्य रात्रौ यद्दृष्टं स्वप्नविचेष्टितम् । भवत्कौतूहलोत्पत्त्यै तदेव कथयाम्यहम्

「今夜あなたがたが見た夢のさまざまな兆し――そのこと自体を、あなたがたの疑問が晴れるよう、わたしが語り明かそう。」

Verse 6

स्वपता भवता रात्रौ तुर्ये यामे महाह्रदः । अदर्शि तत्र च भवान्मज्जन्मज्जंस्तटंगतः

汝が夜に眠れるとき、第四の夜更けに、大いなる湖を見た。そこにて汝は幾度も身を沈め、また浮かび上がり、ついに岸へと至るのが見られた。

Verse 7

तदंबुपिच्छिले पंके मग्नोन्मग्नोसि भूरिशः । दुःस्वप्नस्यास्य च महान्विपाकोति भयप्रदः

水に濡れて滑るその泥の中で、汝は幾度も沈み、また浮かび上がる。この悪夢の果（vipāka）はまことに重く、甚だ恐れを与える。

Verse 8

काषायवसनो मुंडः प्रैक्ष्यहो भवतापि यः । परितापं महानेष जनयिष्यति दारुणम्

赭衣をまとい頭を剃ったその者を、汝もまた見た—ああ—彼は大いなる、苛烈で恐ろしい苦悩を生じさせるであろう。

Verse 9

रात्रौ सूर्यग्रहो दृष्टो महानिष्टकरो ध्रुवम् । ऐंद्रधनुर्द्वयं रात्रौ यदलोकि न तच्छुभम्

夜に日食を見るのは、まことに大いなる凶事を招く。さらに夜に二重の虹が現れるなら、それもまた吉兆ではない。

Verse 10

प्रतीच्यां रविरागत्य प्रोद्यंतं व्योम्नि शीतगुम् । पातयामास भूपृष्ठे तद्राज्यभयसूचकम्

西より来たる太陽が、天に昇りゆく月を打ち倒し、地上へと落とした—これは国に恐れと危難が及ぶしるしである。

Verse 11

युगपत्केतुयुगलं युध्यमानं परस्परम् । यददर्शि न तद्भद्रं राष्ट्रभंगाय केवलम्

汝が見た二つの彗星が同時に互いに戦っていたのは吉兆ではない。ただ国土が裂け、王国が崩れゆくことを示すのみである。

Verse 12

विशीर्यत्केशदशनं नीयमानं च दक्षिणे । आत्मानं यत्समद्राक्षीः कुटुंबस्यापि भीषणम्

汝は自らを見た。髪も歯も落ち、南へと引きずられてゆく。これは恐るべき兆しであり、家族にとっても戦慄を招く。

Verse 13

प्रासादध्वजभंगोयस्त्वयैक्षत निशाक्षये । राज्यक्षयकरं विद्धि महोत्पाताय निश्चितम्

夜の終わりに汝が見た宮殿の旗の折損を知れ。それは王国滅亡をもたらす、巨大にして確かな災厄の前兆である。

Verse 14

नगरी प्लाविता स्वप्ने तरंगैः क्षीरनीरधेः । पक्षैस्त्रिचतुरैः शंके महाशंकां पुरौकसाम्

夢において都は乳の海の波に呑まれた。三、四度の半月のうちに、都人に大いなる恐れが起こると私は案ずる。

Verse 15

स्वप्ने वानरयानेन यत्त्वमूढोसि दक्षिणाम् । अतस्तद्वंचनोपायः पुरत्यागो महामते

夢において汝は愚かにも猿の乗り物に載せられ、南へ運ばれた。ゆえにその兆しを退ける方途は、都を捨て去ることだ、賢者よ。

Verse 16

रुदती या त्वया दृष्टा महिलैका निशात्यये । मुक्तकेशी विवसना सा नारी श्रीरिवोद्गता

暁にあなたが見た、ひとり泣いていた女—髪はほどけ、衣もまとわぬその姿—は、まるで吉祥の女神シュリー（ラクシュミー）が立ち去り昇りゆくかのようで、繁栄が去る兆しであった。

Verse 17

देवालयस्य कलशो यत्त्वया वीक्षितः पतन् । दिनैः कतिपयैरेव राज्यभंगो भविष्यति

あなたが寺院の頂のカラシャ（宝瓶形の飾り）が落ちるのを見たゆえに、わずか数日のうちに王国は必ずや崩壊を被る。

Verse 18

पुरी परिवृता स्वप्ने मृगयूथैः समंततः । रोरूयमाणैरत्यर्थं मासेनैवोद्वसी भवेत्

夢の中で、都が四方から野獣の群れに取り囲まれ、恐ろしい叫び声をあげているのが見えるなら、ひと月のうちにその都は人去り荒れ果てる。

Verse 19

आतायियूकगृध्राद्यैः पुरीमुपरिचारिभिः । सूच्यतेत्याहितं किंचिद्ध्रुवमत्र निवासिनाम्

都に盗賊や虱、禿鷲などが出入りして徘徊するなら、それはそこに住む者たちに、必ず何らかの害が定まっていることを示す。

Verse 20

स्वप्नोत्पातानिति बहूञ्शंसञ्शंसन्नितस्ततः । बहूनुच्चाटयांचक्रे स विघ्नेशः पुरौकसः

彼はあちらこちらで多くの夢の凶兆を言い立て、都人の中のそのヴィグネーシャは、人々を恐れに駆り立てて多くを追い散らした。

Verse 21

केषांचित्पुरतो वादीद्ग्रहचारं प्रदर्शयन् । एकराशिस्थिताः सौरि सितभौमा न शोभनाः

ある人々の前で語り手は惑星の運行を示して言った。「シャニ（土星）、シュクラ（金星）、マンガラ（火星）が一つの星座に同座するのは、吉兆ではない。」

Verse 22

सोयं धूमग्रहो व्योम्नि भित्त्वा सप्तर्षिमंडलम् । प्रयातः पश्चिमामाशां स नाशाय विशांपतेः

この煙を帯びた彗星は、天にあって七仙（七リシ）の星群を突き抜け、西の方角へと去った。これは民の主、すなわち王の滅びを告げる。

Verse 23

अतिचारगतो मंदः पुनर्वक्राध्व संस्थितः । पापग्रहसमायुक्तो न युक्तोयमिहेष्यते

シャニ（土星）は異常な運行に入り、再び逆行にとどまり、凶星と合している。この配列はここにふさわしくなく、不吉な結果を招く。

Verse 24

व्यतीते वासरे योयं भूकंपः समपद्यत । कंपं जनयतेऽतीव हृदो मेपि पुरौकसः

先日起こった地震は、今なお私の心をも激しく震わせるのだ、都の住人よ。

Verse 25

उदीच्यादक्षिणाशायां येयमुल्का प्रधाविता । विलीना च वियत्येव स निर्घातं न सा शुभा

この流星は北から南へと走り、やがて天に消え、轟音を伴った。これは吉兆ではない。

Verse 26

उन्मूलितो महामूलो महानिलरयेण यः । चत्वरे चैत्यवृक्षोयं महोत्पातं प्रशंसति

広場のこの霊樹は、深く根を張りながらも大風により根こそぎ倒され、巨大な災厄の兆しを告げている。

Verse 27

सूर्योदयमनुप्राप्य प्राच्यां शुष्कतरूपरि । करटो रारटीत्येष कटूत्कट भयप्रदः

日の出の時、東の方角で、枯れ木の上にいた駱駝が「ラーラティー！」と鳴き、荒く耳障りな声がたちまち恐れを広げた。

Verse 28

मध्ये विपणि यतूर्णं कौचिच्चारण्यचारिणौ । मृगौ मृगयतां यातौ पौराणां पुरतोऽहितौ

市のただ中で、ふだんは森をさまよう二頭の鹿がにわかに駆け回り、町人の前に現れた――不吉な光景である。

Verse 29

रसालशालमुकुलं वीक्ष्यते यच्छरद्यदः । महाकालभयं मन्येप्यकालेपि पुरौकसाम्

マンゴーやシャーラの木が、季節外れにもかかわらず秋のように芽吹くのが見えるなら、私はそれをマハーカーラの恐怖とみなす――時ならぬ時にも都人に降りかかる戦慄である。

Verse 30

साध्वसंजनयित्वेति केचिदुच्चाटिताः पुरः । तेन विघ्नकृतापौराः कपटद्विजरूपिणा

かくして恐慌を煽り立て、ある者たちは都から追われた。さらに、欺くバラモンの姿をまとった者によって、町人はさまざまな障碍に悩まされた。

Verse 31

अथ मध्येवरोधं स प्रविश्य निजमायया । दृष्टार्थमेव कथयन्स्त्रीणां विस्रंभभूरभूत्

ついに彼は自らのマーヤーによって女たちの奥向きへ入り、ただ「見聞の事実」ともっともらしい事柄のみを語って、彼女らの信頼の拠り所となった。

Verse 32

तव पुत्रशतं जज्ञे सप्तोनं शुभलक्षणे । तेष्वेकस्तुरगारूढो बाह्याल्यां पतितो मृतः

「吉兆のしるしを具えた御方よ、あなたは百人の息子を産んだが七人欠けている。そのうち一人は馬に乗って外の路地で落ち、死んだ。」

Verse 33

अंतर्वत्नी त्वियं कन्या जनयिष्यति शोभनाम् । एषा हि दुर्भगा पूर्वं सांप्रतं सुभगाऽभवत्

「この乙女は身ごもっており、美しい子を産むであろう。以前は不運であったが、今は幸運となった。」

Verse 34

असौ हि राज्ञो राज्ञीनामत्यंतमिहवल्लभा । मुक्तालंकृतिरेतस्यै राज्ञा दत्ता निजोरसः

「彼女はここで王にも王妃たちにもことのほか愛されている。王は自らの胸から取った真珠の飾りを彼女に授けた。」

Verse 35

पंचसप्तदिनान्येव जातानीतीह तर्क्यते । अस्यै राज्ञा प्रसादेन ग्रामौ दातुमुदीरितौ

「この出来事から経ったのは五日から七日ほどにすぎぬと推し量られる。王のご恩寵により、二つの村を彼女に与えると宣言された。」

Verse 36

इति दृष्टार्थकथनै राज्ञीमान्योभवद्द्विजः । वर्णयंति च ता राज्ञः परोक्षेपि गुणान्बहून्

このように明らかな事実を語ったことで、そのバラモンは王妃に尊ばれた。さらにその女たちは、王が不在の時でさえ、王の多くの徳を語り称えた。

Verse 37

अहो यादृगसौ विप्रः सर्वत्रातिविचक्षणः । सुशीलश्च सुरूपश्च सत्यवाङ्मितभाषणः

「ああ、なんと見事なバラモンであろう。あらゆる事にきわめて洞察深く、品行は柔和で姿も端正。真実を語り、言葉は節度にかなっている。」

Verse 38

अलोलुप उदारश्च सदाचारो जितेंद्रियः । अपि स्वल्पेन संतुष्टः प्रतिग्रहपराङ्मुखः

「貪りなく寛大で、正しい行いに堅く立ち、諸感覚を制している。わずかなものにも満ち足り、贈り物を受け取ることを好まない。」

Verse 39

जितक्रोधः प्रसन्नास्यस्त्वनसूयुरवंचकः । कृतज्ञः प्रीतिसुमुखः परिवादपराङ्मुखः

「怒りを克服し、顔は常に朗らか。ねたみも欺きもなく、恩を知り、情において和やかで、そしりの言葉から身を遠ざけている。」

Verse 40

पुण्योपदेष्टा पुण्यात्मा सर्वव्रतपरायणः । शुचिः शुचिचरित्रश्च श्रुतिस्मृतिविशारदः

「功徳の道を説く導師であり、魂は清らか、あらゆる聖なる誓戒に専心する。自らも清浄で行いは無垢、そしてシュルティとスムリティに通暁している。」

Verse 41

धीरः पुण्येतिहासज्ञः सर्वदृक्सर्वसंमतः । कलाकलापकुशलो ज्योतिःशास्त्रविदुत्तमः

堅忍にして賢く、聖なる伝承に通じ、眼は澄みて万人に認められ、諸芸の全き集成に巧みで、さらにジョーティシャ（天文・占星）の学において最上の知者である。

Verse 42

क्षमी कुलीनोऽकृपणो भोक्ता निर्मलमानसः । इत्यादि गुणसंपन्नः कोपि क्वापि न दृग्गतः

忍耐深く、名門の生まれで、吝嗇ならず、正しく享受し得て、心は清浄無垢—かくのごとき諸徳をはじめ多くの徳を具えた人は、どこにも滅多に見られない。

Verse 43

इत्थं तास्तद्गुणग्रामं वर्णयंत्यः पदेपदे । कालं विनोदयंति स्म अंतःपुरचराः स्त्रियः

かくして奥宮に住まう女たちは、歩みごとに彼の徳の群れを語りつつ、和やかな語らいで時を過ごしていた。

Verse 44

एकदावसरं प्राप्य दिवोदासस्य भूभुजः । राज्ञी लीलावती नाम राज्ञे तं विन्यवेदयत्

ある時、好機を得て、リーラーヴァティーという王妃が、ディヴォダーサ王にその者のことを申し上げた。

Verse 45

राजन्वृद्धो गुणैर्वृद्धो ब्राह्मणः सुविचक्षणः । एकोस्ति स तु द्रष्टव्यो मूर्तो ब्रह्मनिधिः परः

王よ、年を重ね、しかも徳においてさらに豊かな、きわめて慧眼のバラモンが一人おります。比類なく、ぜひ拝すべき方—ブラフマンの至上の宝が、身をもって顕れたお方です。

Verse 46

राज्ञी राज्ञा कृतानुज्ञा सखीं प्रेष्य विचक्षणाम् । आनिनाय च तं विप्रं ब्राह्मं तेज इवांगवत्

王の許しを得て、王妃は慧き侍女を遣わし、その婆羅門を迎え入れた。彼は婆羅門の光輝を帯び、まるで光そのものが身を得たかのようであった。

Verse 47

राजापि दूरादायांतं त विलोक्यमहीसुरम् । यत्राकृतिर्गुणास्तत्र जहर्षेति वदन्हृदि

王もまた、遠くからその威厳ある婆羅門が近づくのを見て、心中ひそかに歓喜し、「かくも尊き姿あるところ、そこに徳もまた宿る」と思った。

Verse 48

पदैर्द्वित्रैर्नृपतिना कृताभ्युत्थानसत्कृतिः । चतुर्निगमजाभिः स तमाशीर्भिरनंदयत्

王は立ち上がり、敬って一歩二歩と進み出て迎えた。するとその婆羅門は王を喜ばせ、四ヴェーダより生まれた祝福の言葉で寿いだ。

Verse 49

कृतप्रणामो राज्ञा स सादरं दत्तमासनम् । भेजेथ कुशलं पृष्टः स राज्ञा तेन भूपतिः

王が礼拝を捧げると、婆羅門は恭しく授けられた座に就いた。王が安否を問うと、彼は吉祥なる言葉で無事を告げた。

Verse 50

परस्परं कुशलिनौ कुशलौ च कथागमे । प्रश्नोत्तराभ्यां संतुष्टौ द्विजवर्य क्षमाभृतौ

互いに安否を問い合い、二人はともに礼節ある語らいに長けていた。問答を重ねて満ち足り—おお勝れた婆羅門よ—両者は忍耐と寛容を身に帯びていた。

Verse 51

कथावसाने राज्ञाथ गेहं विससृजे द्विजः । लब्धमानमहापूजः स स्वमाश्रममाविशत्

聖なる語らいが終わると、バラモンは王の館を辞して去った。尊崇と大いなる供養を受け、自らのアーシュラマへと入った。

Verse 52

गतेऽथ स्वाश्रमं विप्रे दिवोदासो नरेश्वरः । लीलावत्याः पुरो विप्रं वर्णयामास भूरिशः

バラモンが自らのアーシュラマへ帰った後、人々の主ディヴォーダーサ王は、リーラーヴァティーの前でそのバラモンについて長く語り、詳しく述べた。

Verse 53

महादेवि महाप्राज्ञे लीलावति गुणप्रिये । यथाशंसि तथा विप्रस्ततोपि गुणवत्तरः

大王妃よ、深き智慧を備え徳を愛するリーラーヴァティーよ。あなたが讃えるとおり、そのバラモンはまさにその人であり、しかもなお一層、善き徳に満ちている。

Verse 54

अतीतं वेत्ति सकलं वर्तमानमवैति च । प्रष्टव्यः प्रातराहूय भविष्यं किंचिदेष वै

彼は過去のすべてを知り、また現在をも悟っている。ゆえに朝に召して、未来のことをいくばくか問うがよい――この人なら必ず語り得る。

Verse 55

महाविभव संभारैर्महाभोगैरनेकधा । व्युष्टायां स नृपो रात्र्यां प्रातराहूतवान्द्विजम्

大いなる王の威光と多様な華やかな享楽に囲まれつつ、夜が明けると、王は朝にバラモンを召し出した。

Verse 56

सत्कृत्य तं द्विजं भक्त्या दुकूलादि प्रदानतः । एकांते तं द्विजं राजा पप्रच्छ निजहृत्स्थितम्

王はその婆羅門を信愛をもって厚く敬い、上質の衣などを施してから、ひそかにその婆羅門に、自らの胸中に宿る事柄を問いただした。

Verse 57

राजोवाच । द्विजवर्यो भवानेकः प्रतिभातीति निश्चितम् । यथातत्त्ववती ते धीर्न तथान्यस्य मे मतिः

王は言った。「おお、二度生まれし者の最勝よ、真に洞察あるのはただ汝のみと、我は確信する。汝の बुद्धि（知性）はありのままの真実に根ざし、他の誰にもそのようには思わぬ。」

Verse 58

दृष्ट्वा त्वां तु महाप्राज्ञं शांतं दांतं तपोनिधिम् । किंचित्प्रष्टुमना विप्र तदाख्याहि यथार्थवत्

「汝を見れば、大いなる智者にして寂静、克己し、苦行の宝庫である。おお婆羅門よ、我は一事を問わん。ありのままの真実として語ってくれ。」

Verse 59

शासितेयं मया पृथ्वी न तथान्यैस्तु पार्थिवैः । यावद्भूति मया भुक्ता दिव्या भोगा अनेकधा

「この大地は我が治めた。ほかの王たちの治世とは異なる。繁栄の極みに至るまで、我は種々の輝かしい、天上にも似た享楽を味わった。」

Verse 60

निजौरसेभ्योप्यधिकं रात्रिंदिवमतंद्रितम् । विनिर्जित्य हठाद्दुष्टान्प्रजेयं परिपालिता

「我が実子にも勝って、この国を昼夜怠りなく守ってきた。悪しき者どもを力で討ち従え、我はこの民を護り養った。」

Verse 61

द्विजपादार्चनात्किंचित्सुकृतं वेद्मि नापरम् । अनेनापरिकथ्येन कथितेनेह किं मम

私が知る功徳はわずか一つ、すなわちブラーフマナの御足を礼拝することのみであり、他は知りません。ほとんど語るに値しないこの事を、ここで長々と述べて何の益がありましょうか。

Verse 62

निर्विस्ममिव मे चेतः सांप्रतं सर्वकर्मसु । विचार्यार्य शुभोदर्कमत आख्याहि सत्तम

今や私の心は、あらゆる行いに対して無関心になったかのようです。高貴なる方よ、よく思案して、吉祥なる結末をもたらす教えを私にお示しください、善人の中の最勝よ。

Verse 63

द्विज उवाच । अपि स्वल्पतरं कृत्यं यद्भवेद्भूभुजामिह । एकांते तत्तु पृष्टेन वक्तव्यं सुधिया सदा

ブラーフマナは言った。「たとえこの世の王たちに関わる義務がごく些細なものであっても、問われたなら、賢者は常にそれを説き明かすべきである——密かに、ひそやかに。」

Verse 64

अमात्येनाप्यपृष्टेन न वक्तव्यं नृपाग्रतः । महापमानभीतेन स्तोकमप्यत्र किंचन

たとえ大臣であっても、問われぬなら王の御前で語ってはならない。大いなる恥辱を恐れて、ここでは些細なことすら口にすべきではない。

Verse 65

पृष्टश्चेत्कथयामीह मा तत्र कुरु संशयम् । तत्कृते तव गंता वै मनो निर्वेदकारणम्

しかし、もし問われるなら、私はここで語ろう——それを疑ってはならない。その真実によって、あなたの心はまことに離欲の因へと至るであろう。

Verse 66

शृणु राजन्महाबुद्धे नायथार्थं ब्रवीम्यहम् । विक्रांतोस्यतिशूरोसि भाग्यवानसि सर्वदा

聞け、偉大なる बुद्धि を備えた王よ。われは虚偽を語らぬ。汝は勇猛にして、きわめて英雄的、常に幸運に恵まれている。

Verse 67

पुण्येन यशसा बुद्ध्या संपन्नोस्ति भवान्यथा । मन्ये तथामरावत्यां त्रिदशेशोपि नैव हि

汝は功徳と名声と識別の智慧に満ち満ちている。ゆえに思う、アマラーヴァティーにおいてさえ、三十三天の主といえども汝ほどの円満は持たぬ。

Verse 68

सुधिया त्वां गुरुं मन्ये प्रसादेन सुधाकरम् । तेजसास्ति भवानर्कः प्रतापेनाशुशुक्षणिः

その高貴なる बुद्धि により、汝を神々の師ブリハスパティと見なす。慈しみの प्रसाद により、汝は月。光輝により、汝は太陽。武勇により、汝は速やかに乾かす火である。

Verse 69

प्रभंजनो बलेनासि श्रीदोसि श्रीसमर्पणैः । शासनेन भवान्रुद्रो निरृतिस्त्वं रणांगणे

力において汝は嵐の風のごとし。繁栄を授け捧げる行いにより、汝はシュリーを授ける者。統治において汝はルドラそのもの、戦場において汝はニルリティのごとし。

Verse 70

दुष्टपाशयिता पाशी यमो नियमनेऽसताम् । इंदनात्त्वं महेंद्रोसि क्षमया त्वमसि क्षमा

汝は悪しき者を縄の輪で縛る、まことの縛者。非義を制するにおいて汝はヤマ。勇気を燃え立たせる力により汝はマヘーンドラ、赦しにより汝は赦しそのものである。

Verse 71

मर्यादया भवानब्धिर्महत्त्वे हिमवानसि । भार्गवो राजनीत्यासि राज्येन मनुना समः

正しい限度を守るゆえに、あなたは大海のごとく、偉大さにおいてはヒマーラヤのごとし。政道の智慧においてはバールガヴァのごとく、王権においてはマヌに等しい。

Verse 72

संतापहर्तांबुदवत्पवित्रो गांगनामवत् । सर्वेषामेव जंतूनां काशीव सुगतिप्रदः

雨雲のように苦悩を取り去り、ガンガーのように清めたもう。あらゆる生きとし生けるものに、カ―シーそのもののごとく、吉祥なる往生を授けたもう。

Verse 73

रुद्रः संहाररूपेण पालनेन चतुर्भुजः । विधिवत्त्वं विधातासि भारती ते मुखांबुजे

滅尽の相においてあなたはルドラ、守護においては四臂の主。正しき秩序においては創造主そのものであり、あなたの面の蓮華には言語の女神バーラティーが宿る。

Verse 74

त्वत्पाणिपद्मे कमला त्वत्क्रोधेस्ति हलाहलः । अमृतं तव वागेव त्वद्भुजावश्विनीसुतौ

あなたの手の蓮華にはカマーラー（ラクシュミー）があり、あなたの憤りにはハーラーハラの毒がある。あなたの言葉のみが甘露（アムリタ）であり、あなたの二つの腕はアシュヴィンの子ら、天の医師のごとし。

Verse 75

तत्किं यत्त्वयि भूजानौ सर्वदेवमयो ह्यसि । तस्मात्तव शुभोदर्को मया ज्ञातोस्ति तत्त्वतः

そもそも何の不思議があろう、あなたはまことに一切の神々より成るのだから。ゆえに、あなたの吉祥なる興起とその帰結を、我は真実のままに悟り得た。

Verse 76

आरभ्याद्य दिनाद्भूप ब्राह्मणोऽष्टादशेहनि । उदीच्यः कश्चिदागत्य ध्रुवं त्वामुपदेक्ष्यति

王よ、今日より数えて十八日目に、北方の地より一人のバラモンが来て、必ずや汝を教え導くであろう。

Verse 77

तस्य वाक्यं त्वया राजन्कर्तव्यमविचारितम् । ततस्ते हृत्स्थितं सर्वं सेत्स्यत्येव महामते

王よ、その言葉は思案を交えずに行うべきである。そうすれば、汝の胸に宿るすべては必ず成就する、偉大なる者よ。

Verse 78

इत्युक्त्वा पृच्छ्य राजानं लब्धानुज्ञो द्विजोत्तमः । विवेश स्वाश्रमं तुष्टो नृपोप्याश्चर्यवानभूत्

かく語り、王に問いかけて許しを得ると、最上のバラモンは満ち足りて自らのアーシュラマへと入った。王もまた驚嘆に満たされた。

Verse 79

इत्थं विघ्नजिता सर्वा पुरी स्वात्मवशीकृता । सपौरा सावरोधा च सनृपा निजमायया

かくしてヴィグナジットは、自らのマーヤーの力により、都のすべてを—民衆も内奥の御殿も、さらには王すら—己の支配下に置いた。

Verse 80

कृतकृत्यमिवात्मानं ततो मत्वा स विघ्नजित् । विधाय बहुधात्मानं काश्यां स्थितिमवाप च

その後ヴィグナジットは、己が目的を果たしたとみなし、多くの姿に身を現して、カーシーに常住の座を得た。

Verse 81

यदा स न दिवोदासः प्रागासीत्कुंभसंभव । तदातनं निजं स्थानमलंचक्रे गणाधिपः

アガスティヤよ、かつてディヴォダーサが在さぬ時、ガナの主は自らのために古来の座を整え、そこに据えた。

Verse 82

दिवोदासे नरपतौ विष्णुनोच्चाटिते सति । पुनर्नवीकृतायां च नगर्यां विश्वकर्मणा

ヴィシュヌによって王ディヴォダーサが追われ、またヴィシュヴァカルマンにより都が新たに改められたとき、

Verse 83

स्वयमागत्य देवेन मंदरात्सुंदरां पुरीम् । वाराणसीं प्रथमतस्तुष्टुवे गणनायकम्

そのとき神自らがマンダラより麗しきヴァーラーナシーの都へ来たり、まずガナの導き手ガナナー ヤカを讃えた。

Verse 84

अगस्त्य उवाच । कथं स्तुतो भगवता देवदेवेन विघ्नजित् । कथं च बहुधात्मानं स चकार विनायकः

アガスティヤは言った。「神々の神なる至福の主は、いかにしてヴィグナジトを讃え給うたのか。さらにそのヴィナーヤカはいかにして多くの姿となったのか。」

Verse 85

केनकेन स वै नाम्ना काशिपुर्यां व्यवस्थितः । इति सर्वं समासेन कथयस्व षडानन

彼はカーシープリーにおいて、いかなる御名によって鎮まっておられるのか。六面者シャダーナナよ、そのすべてを要約して語ってください。

Verse 86

इत्युदीरितमाकर्ण्य कुंभयोनेः षडाननः । यथावत्कथयामास गणराज कथां शुभाम्

アガスティヤの言葉を聞き終えると、六つの御顔をもつ主（シャダーナナ）は、しかるべき順序に従って、ガナたちの王の吉祥なる物語を語り始めた。