Adhyaya 45

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु सूत महाबुद्धे यथा स्कंदेन भाषितम् । भविष्यं मम तस्याग्रे कुंभयोने महामते

ヴィヤーサは言った。「聞け、深き知恵をもつスータよ。スカンダの語ったところを聞け。（聞け）壺より生まれし大賢アガスティヤ（クンバヨーニ）の御前で語られた、われに関わる未来を。」

Verse 2

स्कंद उवाच । निशामय महाभाग त्वं मैत्रावरुणे मुने । पाराशर्यो मुनिवरो यथा मोहमुपैष्यति

スカンダは言った。「よく聴け、幸い多き高徳の聖仙マイトラーヴァルナ（アガスティヤ）よ。卓越せる聖者パーラーシャリヤ（ヴィヤーサ）が、いかにして迷妄（モーハ）を経験するかを聞け。」

Verse 3

व्यस्य वेदान्महाबुद्धिर्नाना शाखा प्रभेदतः । अष्टादशपुराणानि सूतादीन्परिपाठ्य च

大いなる बुद्धि を具えたヴィヤーサは、ヴェーダを差別に応じて多くのシャーカー（学派）と区分に編成し、さらにスータらに十八のプラーナを正しく教授し誦持させた。

Verse 4

श्रुतिस्मृतिपुराणानां रहस्यं यस्त्वचीकरत् । महाभारतसंज्ञं च सर्वलोकमनोहरम्

彼はシュルティ・スムリティ・プラーナの内奥の秘義を明らかにし、さらに一切世界の心を魅了する『マハーバーラタ』と名づけられた大著を編んだ。

Verse 5

सर्वपापप्रशमनं सर्वशांतिकरं परम् । यस्य श्रवणमात्रेण ब्रह्महत्या विनश्यति

それは一切の罪を鎮め、あらゆる安寧をもたらす最上の手段である。これをただ聴聞するだけで、婆羅門殺しの罪さえ滅び去る。

Verse 6

एकदा स मुनिः श्रीमान्पर्यटन्पृथिवीतले । संप्राप्तो नैमिषारण्यं यत्र संति मुनीश्वराः

ある時、その輝かしき聖仙は地上を遍歴し、諸々のムニの主たる聖者たちが住まうナイミシャーラニヤへと到った。

Verse 7

अष्टाशीतिसहस्राणि शौनकाद्यास्तपोधनाः । त्रिपुंड्रितमहाभाला लसद्रुद्राक्षमालिनः

シャウナカを首とする八万八千の苦行者たちは、タパスの富に満ち、広い額に三本の聖灰線（トリプンダラ）を戴き、光り輝くルドラाक्षの数珠を身に着けていた。

Verse 8

विभूतिधारिणो भक्त्या रुद्रसूक्तजपप्रियान् । लिंगाराधनसंसक्ताञ्छिवनामकृतादरान्

彼らは信愛をもってヴィブーティ（聖灰）を身に帯び、ルドラ・スークタのジャパを好み、リンガの礼拝に没入し、「シヴァ」の御名を深く敬った。

Verse 9

एक एव हि विश्वेशो मुक्तिदो नान्य एव हि । इति ब्रुवाणान्सततं परिनिश्चितमानसान्

「解脱を授けるのはヴィシュヴェーシャただお一方、他にはまことに無い。」彼らは常にこう語り、心を堅固な確信に定めていた。

Verse 10

विलोक्य स मुनिर्व्यासस्तासर्वान्गिरिशात्मनः । उत्क्षिप्य तर्जनीमुच्चैः प्रोवाचेदं वचः पुनः

ギリーシャに捧げられた魂である彼ら一同を見て、聖仙ヴィヤーサは人差し指を高く掲げ、再び大声でこの言葉を告げた。

Verse 11

परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु । इदमेकं परिज्ञातं सेव्यः सर्वेश्वरो हरिः

言葉の網をかき分け、幾度も多様に熟考した末に、ただ一つの結論が確かとなった――万有の主ハリこそ、仕え奉るべきお方である。

Verse 12

वेदे रामायणे चैव पुराणेषु च भारते । आदिमध्यावसानेषु हरिरेकोऽत्र नापरः

ヴェーダにも、ラーマーヤナにも、プラーナにも、そしてバーラタにも——初め・中ほど・終わりに至るまで——ここで説かれるのはただ一柱、ハリのみであり、他はない。

Verse 13

सत्यं सत्यं त्रिसत्यं पुनः सत्यं न मृषा पुनः । न वेदादपरं शास्त्रं न देवोच्युततः परः

真実、真実、三たび真実。さらにまた真実であり、決して虚偽ではない。ヴェーダに勝る聖典はなく、アチュタ（ヴィシュヌ）に勝る神はない。

Verse 14

लक्ष्मीशः सर्वदो नान्यो लक्ष्मीशोप्यपवर्गदः । एक एव हि लक्ष्मीशस्ततो ध्येयो न चापरः

ラクシュミーの主をおいて、あらゆる成就を授ける者はない。ラクシュミーの主はまた解脱をも授ける。まことにラクシュミーシャはただ一柱—ゆえに観想すべきはただその御方であり、他ではない。

Verse 15

भुक्तेर्मुक्तेरिहान्यत्र नान्यो दाता जनार्दनात् । तस्माच्चतुर्भुजो नित्यं सेवनीयः सुखेप्सुभिः

享楽のためにも解脱のためにも——此処においても他処においても——授ける者はジャナールダナのほかにない。ゆえに真の安寧を求める者は、四臂の主に常に仕え奉るべきである。

Verse 16

विहाय केशवादन्यं ये सेवंतेल्पमेधसः । संसारचक्रे गहने ते विशंति पुनःपुनः

ケーシャヴァを捨て、他を奉ずる浅き知の者は、深く濃き輪廻（サンサーラ）の輪の中へ、幾度も幾度も沈み入る。

Verse 17

एक एव हि सर्वेशो हृषीकेशः परात्परः । तं सेवमानः सततं सेव्यस्त्रिजगतां भवेत्

まことに万有の主はただ一柱—フリシーケーシャ、至上をも超える至高者である。常にその御方に奉仕する者は、三界より仕えられ敬われるにふさわしい者となる。

Verse 18

एको धर्मप्रदो विष्णुस्त्वेको बह्वर्थदो हरिः । एकः कामप्रदश्चक्री त्वेको मोक्षप्रदोच्युतः

ダルマを授けるのはヴィシュヌただ一柱、豊かな繁栄を授けるのはハリただ一柱。円盤（チャクラ）を持つ主ただ一柱が願いを授け、アチュタただ一柱が解脱（モークシャ）を授けると説かれる。

Verse 19

शार्ङ्गिणं ये परित्यज्य देवमन्यमुपासते । ते सद्भिश्च बहिष्कार्या वेदहीना यथा द्विजाः

シャールンギン（シャールンガ弓を携えるヴィシュヌ）を捨てて他の神を礼拝する者たちは、正しき人々によって退けられるべきである。ヴェーダを欠く二度生まれの者のように。

Verse 20

श्रुत्वेति वाक्यं व्यासस्य नैमिषारण्यवासिनः । प्रवेपमानहृदयाः परिप्रोचुरिदं वचः

ヴィヤーサのこの言葉を聞くや、ナイミシャーラニヤの住人たちは胸を震わせ、次の言葉で彼に問いかけた。

Verse 21

ऋषय ऊचुः । पाराशर्य मुने मान्यस्त्वमस्माकं महामते । यतो वेदास्त्वया व्यस्ताः पुराणान्यपि वेत्ति यत्

聖仙たちは言った。「おおパーラーシャリヤよ、尊ばれる牟尼、偉大なる思慮の人よ。あなたは我らの中で敬われる。なぜなら、ヴェーダを編纂し配列したのはあなたであり、またプラーナも悉く知っておられるからである。」

Verse 22

यतश्च कर्ता त्वमसि महतो भारतस्य वै । धर्मार्थकाममोक्षाणां विनिश्चयकृतो ध्रुवम्

汝はまことに偉大なる『バーラタ（マハーバーラタ）』の作者であるがゆえに、ダルマ・アルタ・カーマ・モークシャに関する真実の結論を確定したのも、まさしく汝である。

Verse 23

तत्त्वज्ञः कोपरश्चात्र त्वत्तः सत्यवतीसुत । भवता यत्प्रतिज्ञातं निश्चित्योक्षिप्यतर्जनीम्

「おおサティヤヴァティーの子（ヴィヤーサ）よ、汝は真理を知る者でありながら、ここで汝より怒り深い者がいようか。汝は誓ったことを固く決し、厳然として人差し指を掲げて強く示した。」

Verse 24

अस्मिन्माणवकास्तत्र परिश्रद्दधते नहि । प्रतिज्ञा तस्य वचसस्तव श्रद्धा भवेत्तदा

「この件について、そこにいる若き学徒たちは十分には信じていない。あの言葉が実際に守られる誓願となった時にこそ、彼らは汝の言葉に信を置くであろう。」

Verse 25

यदाऽनंदवने शंभोः प्रतिजानासि वै वचः

「アーナンダヴァナ――シャンブ（シヴァ）の歓喜の林において、汝がまことにその宣言を立てる時……」

Verse 26

गच्छ वाराणसीं व्यास यत्र विश्वेश्वरः स्वयम् । न तत्र युगधर्मोस्ति न च लग्ना वसुंधरा

「ヴァーラーナシーへ行け、ヴィヤーサよ。そこにはヴィシュヴェーシュヴァラ（シヴァ）自らがまします。そこでは時代のダルマの束縛は及ばず、大地もまた常の限界に縛られない。」

Verse 27

इति श्रुत्वा मुनिर्व्यासः किंचित्कुपितवद्धृदि । जगाम तूर्णं सहितः स्वशिष्यैरयुतोन्मितैः

これを聞いて、牟尼ヴィヤーサは—胸の内がわずかに怒りのごとく揺れ—自らの弟子たち無数を伴い、ただちに速やかに出立した。

Verse 28

प्राप्य वाराणसीं व्यासः स्नात्वा पंचनदे ह्रदे । श्रीमन्माधवमभ्यर्च्य ययौ पादोदकं ततः

ヴァーラーナシーに至ったヴィヤーサは、パンチャナダの池で沐浴した。ついで尊きマーダヴァを礼拝し、その後、主の御足の聖水（パードーダカ）を求めて進んだ。

Verse 29

तत्र स्नानादिकं कृत्वा दृष्ट्वा चैवादिकेशवम् । पंचरात्रं ततः कृत्वा वैष्णवैरभिनंदितः

そこで沐浴などの行を修め、さらにアーディケーシャヴァを拝観（ダルシャナ）した。ついでパンチャラートラの儀を行い、ヴァイシュナヴァたちに讃えられ敬われた。

Verse 30

अग्रतः पृष्ठतः शंखैर्वाद्यमानैः प्रमोदितः । जयविष्णो हृषीकेश गोविंद मधुसूदन

前後で法螺貝が鳴り響き、彼は歓喜した。人々は唱えた――「ヴィシュヌに勝利あれ。おお、フリシーケーシャ、ゴーヴィンダ、マドゥスーダナ！」

Verse 31

अच्युतानंतवैकुंठ माधवोपेंद्रकेशव । त्रिविक्रम गदापाणे शार्ङ्गपाणे जनार्दन

「おおアチュタよ、アナンタよ、ヴァイクンタよ。おおマーダヴァ、ウペーンドラ、ケーシャヴァよ。おおトリヴィクラマ、棍棒を執る御方、シャールンガの弓を執る御方、ジャナールダナよ。」

Verse 32

श्रीवत्सवक्षः श्रीकांत पीतांबर मुरांतक । कैटभारे बलिध्वंसिन्कंसारे केशिसूदन

胸にシュリーヴァッツァの印を戴き、シュリー（ラクシュミー）に愛され、黄衣をまとう御方よ。ムラを討ち、カイタバを滅し、バリの驕りを砕き、カンサの敵、ケーシンを屠る御方よ！

Verse 33

नारायणासुररिपो कृष्ण शौरे चतुर्भुज । देवकीहृदयानंद यशोदानंदवर्धन

ああナーラーヤナ、阿修羅の敵よ。ああクリシュナ、シューラの裔、四臂の主よ——あなたはデーヴァキーの心の歓び、ヤショーダーの喜悦を増し給う御方。

Verse 34

पुंडरीकाक्ष दैत्यारे दामोदर बलप्रिय । बलारातिस्तुत हरे वासुदेव वसुप्रद

蓮華の眼をもつ御方、ダイティヤの敵よ。ダーモーダラ、バララーマに愛される御方よ。インドラに讃えられるハリよ——ヴァースデーヴァ、繁栄と祝福を授け給う御方よ。

Verse 35

विष्वक्चमूस्तार्क्ष्य रथवनमालिन्नरोत्तम । अधोक्षज क्षमाधार पद्मनाभ जलेशय

ガルダに担われる戦車を持ち、軍勢が遍く宇宙に満ちる主よ。森の花鬘を戴く至上の人格よ——アドホークシャジャ、大地の支えよ。パドマナーバ、宇宙の水の上に安らい給う御方よ。

Verse 36

नृसिंह यज्ञवाराह गोपगोपालवल्लभ । गोपीपते गुणातीत गरुडध्वज गोत्रभृत्

ナラシンハよ。祭祀を支える猪身の化身ヤジュニャ・ヴァラーハよ。牛飼いと牛を護る者に愛される御方——ゴーピーの主、グナを超越する御方よ。ガルダを旗印とし、山（ゴーヴァルダナ）を持ち上げ給う御方よ。

Verse 37

जय चाणूरमथन जय त्रैलोक्यरक्षण । जयानाद्य जयानंद जय नीलोत्पलद्युते

勝利あれ、チャーヌーラを滅ぼす御方よ！ 勝利あれ、三界を護る御方よ！ 無始なる御方に勝利、アーナンダそのものに勝利—青蓮のごとく輝く御方に勝利あれ。

Verse 38

कौस्तुभोद्भूषितोरस्क पूतनाधातुशोषण । रक्षरक्ष जगद्रक्षामणे नरकहारक

カウストゥバ宝珠にて胸を飾る御方よ、プータナーの命の息をも吸い尽くした御方よ—護りたまえ、護りたまえ！ 世を護る宝珠よ、ナラカを滅する御方よ。

Verse 39

सहस्रशीर्षपुरुष पुरुहूत सुखप्रद । यद्भूतं यच्च भाव्यं वै तत्रैकः पुरुषो भवान्

千の頭をもつプルシャよ、幾度も祈り呼ばれる主よ、安楽を授ける御方よ—過ぎしものも来たるものも、そのすべてにおいて唯一のプルシャはただ御身である。

Verse 40

इत्यादि नाममालाभिः संस्तुवन्वनमालिनम् । स्वच्छंदलीलया गायन्नृत्यंश्च परया मुदा

かくして、花鬘を戴く主を名の花鬘によって讃えつつ、彼は自在のリーラーのままに歌い、最高の歓喜に満ちて舞い踊った。

Verse 41

व्यासो विश्वेशभवनं समायातः सुहृष्टवत् । ज्ञानवापी पुरोभागे महाभागवतैः सह

ヴィヤーサは大いなる歓喜に満ちてヴィシュヴェーシュヴァラの御住まいに到り、偉大なる帰依者たちとともにジュニャーナヴァーピーの前方へ進み出た。

Verse 42

विराजमानसत्कंठस्तुलसीवरदामभिः । स्वयं तालधरो जातः स्वयं जातः सुनर्तकः

その尊き御首は、勝れたトゥラシーの花鬘に飾られて輝き、みずからの意のままにターラ（手拍子の鉦）を執り、みずから優美なる舞人となった。

Verse 43

वेणुवादनतत्त्वज्ञः स्वयं श्रुतिधरोभवत् । नृत्यं परिसमाप्येत्थं व्यासः सत्यवतीसुतः

かくして、サティヤヴァティーの子ヴィヤーサは—笛の音楽の内奥の理を知り、みずから真のヴェーダの担い手として—その舞を結び終えた。

Verse 44

पुनरूर्ध्वभुजं कृत्वा दक्षिणं शिष्यमध्यगः । पुनः पपाठ तानेव श्लोकान्गायन्निवोच्चकैः

さらに彼は腕を高く掲げ、右側の弟子へと向き直り、同じ偈を再び、歌うがごとく朗々と唱えた。

Verse 45

परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु । इदमेकं परिज्ञातं सेव्यः सर्वेश्वरो हरिः

言葉の網を徹底してかき混ぜ、数多の学びを幾度も吟味した末に、ただ一つ確かに知られた結論がある――万有の主ハリこそ、奉仕し礼拝すべきお方である。

Verse 46

इत्यादि श्लोकसंघातं स्वप्रतिज्ञा प्रबोधकम् । यावत्पठति स व्यासः सव्यमुत्क्षिप्य वै भुजम्

「かくして」など、自らの誓願を目覚めさせる偈の群れを誦しつつ、ヴィヤーサは左腕を高く掲げ、なお読み進めた。

Verse 47

तस्तंभ तावत्तद्बाहुं स शैलादिः स्वलीलया । वाक्स्तंभश्चापि तस्यासीन्मुनेर्व्यासस्य सन्मुनेः

そのとき主なるシャイラーディ（シヴァ）は、自らの神聖なる戯れの力によって、ただちにその腕を硬直させた。さらに高貴なる聖仙ヴィヤーサの言葉もまた、止められてしまった。

Verse 48

ततो गुप्तं समागम्य विष्णुर्व्यासमभाषत । अपराद्धं महच्चात्र भवता व्यास निश्चितम्

ついでヴィシュヌは姿を隠して来たり、ヴィヤーサに告げた。「おおヴィヤーサよ、汝はここでまことに重大な過ちを犯した。」

Verse 49

तवैतदपराधेन भीतिर्मेपि महत्तरा । एक एव हि विश्वेशो द्वितीयो नास्ति कश्चन

「この汝の過ちゆえに、我すらなお一層の畏れを覚える。宇宙の主はただ一柱、第二はまったく存在しない。」

Verse 50

तत्प्रसादादहं चक्री लक्ष्मीशस्तत्प्रभावतः । त्रैलोक्यरक्षासामर्थ्यं दत्तं तेनैव शंभुना

「その御恩寵により、我は円盤（チャクラ）を執る者、ラクシュミーの主となった。さらにその御威力によって、三界を護る力が授けられた――同じくそのシャンブ（シヴァ）によって。」

Verse 51

तद्भक्त्या परमैश्वर्यं मया लब्धं वरात्ततः । इदानीं स्तुहि तं शंभुं यदि मे शुभमिच्छसि

「彼への帰依によって、我はその恩寵の賜物として至高の主権を得た。いま、もし吉祥を望むなら――我のためにも汝自身のためにも――そのシャンブを讃えよ。」

Verse 52

अन्यदापि न वै कार्या भवता शेमुषीदृशी । पाराशर्य इति श्रुत्वा संज्ञया व्याजहार ह

「二度とそのような思いを汝の内に起こしてはならぬ。」そして「パーラーシャリヤよ！」との呼びかけを聞くや、彼は承認のしるしをもって応えた。

Verse 53

भुजस्तंभः कृतस्तेन नंदिना दृष्टिमात्रतः । वाक्स्तंभस्तद्भयाज्जातः स्पृश मे कंठकंदलीम्

ナンディンのただ一瞥によって、我が両腕は柱のごとく凍りつき、彼への畏れにより言葉もまた塞がれた。どうか我が喉の結びを触れて、解き放ちたまえ。

Verse 54

यथा स्तोतुं भवानीश प्रभवाभि भवांतकम । संस्पृश्य विष्णुस्तत्कंठं गुप्तमेव जगाम ह

彼が汝を讃え得るように、ああバヴァーニーの主、輪廻の成りゆきを滅する御方よ、ヴィシュヌはその喉に触れ、そして姿を隠して去って行った。

Verse 55

ततः सत्यवतीसूनुस्तथा स्तंभितदोर्लतः । प्रारब्धवान्महेशानं परितुष्टोतुमुदारधीः

そのときサティヤヴァティーの子は、なお腕がこわばったまま、気高き志をもってマヘーシャを喜ばせんと讃嘆を始めた。

Verse 57

यः क्षीराब्धेर्मंदराघातजातो ज्वालामाली कालकूटोति भीमः । तं सोढुं वा को परोऽभून्महेशाद्यत्कीलाभिः कृष्णतामाप विष्णुः

乳海がマンダラ山の衝撃を受けたとき、炎をまとった恐るべきカーラクータの毒が生じた。マヘーシャをおいて、誰がそれを耐え得ようか。あまりの灼熱に、その燃える鉤のため、ヴィシュヌさえも黒くなった。

Verse 58

यद्वाणोभूच्छ्रीपतिर्यस्य यंता लोकेशो यत्स्यंदनं भूः समस्ता । वाहा वेदा यस्य येनेषुपाताद्दग्धा ग्रामास्त्रैपुरास्तत्समः कः

その矢がシュリーパティ（ヴィシュヌ）であり、御者が世界の主（ブラフマー）であり、戦車が全大地であり、駿馬がヴェーダであった御方――その一矢の放たれによりトリプラの諸城は焼き尽くされた。誰がその御方に比肩し得ようか。

Verse 59

यं कदर्पो वीक्षमाणः समानं देवैरन्यैर्भस्मजातः स्वयं हि । पौष्पैर्बाणैः सर्वविश्वैकजेता को वा स्तुत्यः कामजेतुस्ततोन्यः

カーマ（愛神）が、他の神々と同等にすぎぬと思って御方を見たとき、彼自身が灰となった。花の矢で全世界を征する者であっても――カーマを征したその御方のほか、誰が讃嘆に値しようか。

Verse 60

यं वै वेदो वेद नो नैव विष्णुर्नोवा वेधा नो मनो नैव वाणी । तं देवेशं मादृशः कोल्पमेधा याथात्म्याद्वै वेत्त्यहो विश्वनाथम्

ヴェーダでさえ一部しか知らず、ヴィシュヌもブラフマーも、心も言葉も、ついに尽くし得ないその御方――浅き知恵の私が、神々の主ヴィシュヴァナータを真実のありさまのままに知り得ようか。

Verse 61

यस्मिन्सर्वं यस्तु सर्वत्र सर्वो यो वै कर्ता योऽविता योऽपहर्ता । नो यस्यादिर्यः समस्तादिरेको नो यस्यांतो योंतकृत्तं नतोस्मि

一切はその御方のうちにあり、御方は遍く在して万有そのものである。御方は為す者、護る者、そして収め去る者。始まりなくして万有の唯一の始まり、終わりなくして終わりを成す者――その御方に私は礼拝する。

Verse 62

यस्यैकाख्या वाजिमेधेन तुल्या यस्या न त्या चैकयाल्पेंद्रलक्ष्मीः । यस्य स्तुत्या लभ्यते सत्यलोको यस्यार्चातो मोक्षलक्ष्मीरदूरा

その御名をただ一度唱えることはアシュヴァメーダ祭に等しい。御方に比べれば、インドラのわずかな栄光も無に等しい。御方を讃えることでサティヤローカに至り、御方を礼拝することで解脱の福は遠くない。

Verse 63

नान्यं देवं वेद्म्यहं श्रीमहेशान्नान्यं देवं स्तौमि शंभोरृतेऽहम् । नान्यं देवं वा नमामि त्रिनेत्रात्सत्यं सत्यं सत्यमेतन्मृषा न

我は栄光のマヘーシャのほかに神を知らず、シャンブのほかに神を讃えず、三つ目の御方のほかに神に礼拝しない。真実—真実—これぞ真実、決して虚偽ではない。

Verse 64

इत्थं यावत्स्तौति शंभुं महर्षिस्तावन्नंदी शांभवाद्दृक्प्रसादात् । तद्दोः स्तंभं त्यक्तवांश्चाबभाषे स्मायंस्मायं ब्राह्मणेभ्यो नमो वः

大聖仙がそのようにシャンブを讃え続ける間、ナンディーはシャンブの慈悲深い御眼差しによって両腕のこわばりから解き放たれた。彼は幾度も微笑みつつ言った。「婆羅門たちよ、汝らに敬礼する。」

Verse 65

नंदिकेश्वर उवाच । इदं स्तवं महापुण्यं व्यास ते परिकीर्तितम् । यः पठिष्यति मेधावी तस्य तुष्यति शंकरः

ナンディケーシュヴァラは言った。「おおヴィヤーサよ、汝が宣べたこの讃歌は、まことに大いなる功徳を具える。賢き者がこれを誦するなら、シャンカラはその者を喜ばれる。」

Verse 66

व्यासाष्टकमिदं प्रातः पठितव्यं प्रयत्नतः । दुःस्वप्नपापशमनं शिवसान्निध्यकारकम्

この「ヴィヤーサ・アシュタカ」は、朝に努めて誦すべきである。悪夢と罪を鎮め、シヴァの御臨在の近さをもたらす。

Verse 67

मातृहा पितृहा वापि गोघ्नो बालघ्र एव वा । सुरापी स्वर्णहृद्वापि निष्पापो स्याः स्तुतेर्जपात्

たとえ母殺し、父殺しであっても、牛殺し、幼子殺しであっても、酒に溺れる者、黄金を盗む者であっても——この讃歌を繰り返し誦することにより、罪より解き放たれる。

Verse 68

स्कंद उवाच । पाराशर्यस्तदारभ्य शंभुभक्तिपरोभवत् । लिंगं व्यासेश्वरं स्थाप्य घंटाकर्ण ह्रदाग्रतः

スカンダは語った。「その時より、パーラーシャリヤ（ヴィヤーサ）はシャンブ（シヴァ）へのバクティに全身を捧げた。ガンタカルナの湖の前に、ヴィヤーセーシュヴァラのリンガを स्थापितし…」

Verse 69

विभूतिभूषणो नित्यं नित्यरुद्राक्षभूषणः । रुद्रसूक्तपरो नित्यं नित्यं लिंगार्चकोभवत्

彼は常にヴィブーティ（聖灰）を身の飾りとし、常にルドラークシャの数珠をまとった。つねにルドラ讃歌に心を寄せ、絶えずリンガを礼拝する者となった。

Verse 70

स कृत्वा क्षेत्रसंन्यासं त्यजेन्नाद्यापि काशिकाम् । तत्त्वं क्षेत्रस्य विज्ञाय निर्वाणपददायिनः

聖なるクシェートラのための「クシェートラ・サンニャーサ（聖域への出離）」を成し遂げてのち、解脱の位を授けるその聖域の真実を悟ったゆえに、彼は今日に至るまでカーシカーを離れなかった。

Verse 71

घंटाकर्णह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा व्यासेश्वरं नरः । यत्रकुत्र मृतो वापि वाराणस्यां मृतो भवेत्

ガンタカルナの湖で沐浴し、ヴィヤーセーシュヴァラを拝する者は、その後どこで命を終えようとも、ヴァーラーナシーで没した者と同じ境地を得る。

Verse 72

काश्यां व्यासेश्वरं लिंगं पूजयित्वा नरोत्तमः । न ज्ञानाद्भ्रश्यते क्वापि पातकैर्नाभिभूयते

カーシーにおいてヴィヤーセーシュヴァラのリンガを供養した最上の人は、真の智から決して退転せず、いかなる場所でも罪業に打ち負かされない。

Verse 73

व्यासेश्वरस्य ये भक्ता न तेषां कलिकालतः । न पापतो भयं क्वापि न च क्षेत्रोपसर्गतः

ヴィヤーセーシュヴァラに帰依する者には、カリの時代の恐れはない。いかなる所でも罪を恐れず、また聖域に関わる災厄をも恐れない。

Verse 74

व्यासेश्वरः प्रयत्नेन द्रष्टव्यः काशिवासिभिः । घंटाकर्णकृतस्नानैः क्षेत्रपातकभीरुभिः

カーシーの住人は、努め励んでヴィヤーセーシュヴァラのリンガを必ず拝観すべきである。ガンターカルナで沐浴し、聖域（クシェートラ）での罪を畏れて浄めを求める者たちによって。

Verse 95

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे व्यासभुजस्तंभोनाम पंचनवतितमोऽध्यायः

かくして、尊き『スカンダ・マハープラーナ』—八万一千頌の集成、第四サンヒター—『カーシー・カーンダ』（後半）における「ヴィヤーサの腕を止めること」と名づけられた第九十五章は終わる。