Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 45›Shloka 58
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 58

Devanagari script

यद्वाणोभूच्छ्रीपतिर्यस्य यंता लोकेशो यत्स्यंदनं भूः समस्ता । वाहा वेदा यस्य येनेषुपाताद्दग्धा ग्रामास्त्रैपुरास्तत्समः कः

Transliteration

yadvāṇobhūcchrīpatiryasya yaṃtā lokeśo yatsyaṃdanaṃ bhūḥ samastā | vāhā vedā yasya yeneṣupātāddagdhā grāmāstraipurāstatsamaḥ kaḥ

Translation

その矢がシュリーパティ（ヴィシュヌ）であり、御者が世界の主（ブラフマー）であり、戦車が全大地であり、駿馬がヴェーダであった御方――その一矢の放たれによりトリプラの諸城は焼き尽くされた。誰がその御方に比肩し得ようか。

Word by Word
यत्whose/that which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
वाणःarrow
वाणः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeNoun
Rootवाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
श्रीपतिःLord of Śrī (Viṣṇu)
श्रीपतिः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeNoun
Rootश्रीपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
यन्ताcharioteer/driver
यन्ता:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeNoun
Rootयन्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोक-ईशःlord of the worlds (Brahmā/Indra etc., contextually)
लोक-ईशः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकानाम् ईशः)
यत्-स्यन्दनम्whose chariot
यत्-स्यन्दनम्:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्यन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यस्य स्यन्दनम्)
भूःthe earth
भूः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
समस्ताentire/whole
समस्ता:
Karta (Subject/कर्ता) (qualifier)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भूः इत्यस्य)
वाहाःcarriers/drawers (of the chariot)
वाहाः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeNoun
Rootवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
वेदाःthe Vedas
वेदाः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
येनby whom/with which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
इषु-पातात्from the fall/shower of arrows
इषु-पातात्:
Apadana/Source (अपादान)
TypeNoun
Rootइषु (प्रातिपदिक) + पात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (इषोः पातः)
दग्धाःwere burnt
दग्धाः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate participle)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formदह्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ग्रामाःvillages/settlements
ग्रामाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
त्रैपुराःbelonging to Tripura
त्रैपुराः:
Karta (Subject/कर्ता) (qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रैपुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (ग्रामाः इत्यस्य)
तत्-समःequal to him
तत्-समः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः (तस्य समः)
कःwho
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
Speaker

Satyavatī’s son (Vyāsa) in stotra to Śiva (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Śiva’s cosmic chariot: Earth as the chariot, Brahmā as charioteer, Vedas as steeds, Viṣṇu as the arrow; the single discharge burns the three cities of Tripura.

Characters & Entities
Ś
Śiva
T
Tripura
V
Viṣṇu (Śrīpati)
B
Brahmā (Lokeśa)
V
Vedas
B
Bhūmi (Earth)

FAQs

Śiva is portrayed as supreme, with all cosmic powers (Viṣṇu, Brahmā, Vedas, Earth) serving his divine purpose.

Kāśī through the hymn to Viśvanātha; the verse itself references Tripuradahana as a proof of Śiva’s supremacy.

None; it is doctrinal praise using iconic mythic imagery.

←Previous Verse
Next Verse→