Adhyaya 25

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु सूत प्रवक्ष्यामि कथां कलशजन्मनः । यामाकर्ण्य नरो भूयाद्विरजा ज्ञानभाजनम्

ヴィヤーサは言った。「聞け、スータよ。水壺より生まれし者（アガスティヤ）の物語を語ろう。これを聞く人は垢なく清らかとなり、真の智慧を受ける器となる。」

Verse 2

गिरिं प्रदक्षिणीकृत्य श्रीसंज्ञं कलशोद्भवः । सपत्नीको ददर्शाथ रम्यं स्कंदवनं महत्

「シュリー」と呼ばれる山を右繞してのち、壺より生まれし聖仙（アガスティヤ）は妻とともに、広大で麗しいスカンダヴァナを目にした。

Verse 3

सर्वर्तं कुसुमाढ्यं च रसवत्फलपादपम् । सुसेव्य कंदमूलाढ्यं सुवल्कलमहीरुहम्

そこは四季を通じて花咲き、花々に満ち、甘美な果を結ぶ樹々が繁っていた。訪れやすく、根や塊茎に富み、また細やかな樹皮を衣のごとくまとう大樹が立ち並んでいた。

Verse 4

निवीतश्वापदगणं ससरित्पल्वलावृतम् । स्वच्छ गंभीरकासारं सारं सर्वभुवः परम्

そこには猛獣の群れはなく、河川と蓮の池に囲まれ、澄みわたり深い湖があった――大地のあらゆる地方の中でも、最も勝れた至高の安住処であった。

Verse 5

नानापतत्रिसंघुष्टं नानामुनिजनोषितम् । तपःसंकेतनिलयमिवैकं संपदां पदम्

さまざまな鳥の群れの声がこだまし、多くの異なるムニたちが住まっていた。まるでタパス（苦行）のために定められた唯一の住処、あらゆる繁栄の座のようであった。

Verse 6

लोहितो नाम तत्रास्ति गिरिः स्वर्णगिरिप्रभः । सुकंदरप्रस्रवणः स्वसानु शिखरप्रभः

そこにはローヒタと名づけられた山があり、黄金の峰のように輝いていた。麗しい洞窟と湧き流れる泉を備え、自らの稜線と頂の光彩で照り映えていた。

Verse 7

कैलासस्यैकशकलं कर्मभूमाविहागतम् । तपस्तप्तुमिव प्रोच्चैर्नानाश्चर्यसमन्वितम्

それはまるでカイラーサの一片が、この人間の行為の世界へ降り来たかのようであった。高くそびえ、数々の霊妙な不思議に飾られ、タパス（苦行）を修するためにあるかのようであった。

Verse 8

तत्राद्राक्षीन्मुनिश्रेष्ठोऽगस्त्यः साक्षात्षडाननम् । प्रणम्य दंडवद्भूमौ सपत्नीको महातपाः

そこで最勝のムニ、アガスティヤは、六面の主（スカンダ）をまのあたりに拝した。大苦行者は妻とともに、杖のごとく身を伸ばして地に伏し、全身で礼拝した。

Verse 9

तुष्टाव गिरिजासूनुं सूक्तैः श्रुतिसमुद्भवैः । तथा स्वकृतया स्तुत्या प्रबद्ध करसंपुटः

合掌して恭敬し、彼はギリジャーの御子（スカンダ）を、ヴェーダより生まれた讃歌によって、また自ら作した讃嘆の詞によって称えた。

Verse 10

अगस्तिरुवाच । नमोस्तु वृंदारकवृंदवंद्य पादारविंदाय सुधाकराय । षडाननायामितविक्रमाय गौरीहृदानंदसमुद्भवाय

アガスティヤは言った。「神々の群れに礼拝される蓮華の御足に敬礼。月のごとく清涼にして福を授ける主に敬礼。無量の威力を具える六面の御方に敬礼。ガウリーの心より湧き出る歓喜そのものとして生まれ給う御方に敬礼。」

Verse 11

नमोस्तु तुभ्यं प्रणतार्तिहंत्रे कर्त्रे समस्तस्य मनोरथानाम् । दात्रे रथानां परतारकस्य हंत्रे प्रचंडासुर तारकस्य

敬礼します、あなたに。礼拝して伏す者の苦悩を滅する御方、あらゆる正しき願いを成就する御方、至上の救済者の天の戦車を授ける御方、猛きアスラ・ターラカを討ち滅ぼす御方に。

Verse 12

अमूर्तमूर्ताय सहस्रमूर्तये गुणाय गुण्याय परात्पराय । अपारपाराय परापराय नमोस्तु तुभ्यं शिखिवाहनाय

敬礼します、無相にしてまた有相なる御方に。千の顕現を具える御方に。徳そのものにして徳の究竟なる御方に。彼岸をも超える彼岸、測り知れぬ彼方の岸を持ち、高下の二辺を超越する御方に——孔雀に乗り給う御方よ、敬礼。

Verse 13

नमोस्तु ते ब्रह्मविदांवराय दिगंबरायांबर संस्थिताय । हिरण्यवर्णाय हिरण्यबाहवे नमो हिरण्याय हिरण्यरेतसे

敬礼します、ブラフマンを知る者たちの中の最勝者に。虚空を衣とする行者、天に安住する御方に。黄金の光を放ち、黄金の御腕を持つ御方に——黄金なる御方、黄金の精力と創造の種子を具える御方に敬礼。

Verse 14

तपःस्वरूपाय तपोधनाय तपःफलानां प्रतिपादकाय । सदा कुमाराय हिमारमारिणे तणीकृतैश्वर्य विरागिणे नमः

礼拝す。自らの本性がタパス（苦行）であり、富が清浄な修行であり、修持の果報を授け給う方に。常なる神聖の若子に。ヒマーラの敵に。世の覇権を塵のごとく見る離欲の御方に。

Verse 15

नमोस्तु तुभ्यं शरजन्मने विभो प्रभातसूर्यारुणदंतपंक्तये । बालाय चाबालपराक्रमाय षाण्मातुरायालमनातुराय

礼拝す、葦の中に生まれ給う主よ。暁の紅日のごとく歯並びが輝く御方よ。童子にして童を超える武勇を具えた御子よ。六母の御子にして、常に満ち足り、決して憂いなき御方よ。

Verse 16

मीढुष्टमायोत्तरमीढुषे नमो नमो गणानां पतये गणाय । नमोस्तु ते जन्मजरातिगाय नमो विशाखाय सुशक्तिपाणये

最も恵み深き御方に、さらに至上に恵み深き御方に礼拝す。ガナの主に、礼拝、礼拝す—御身こそ神聖なる衆の体現。生と老を超え給う御方に礼拝す。強大なる槍を手にするヴィシャーカに礼拝す。

Verse 17

सर्वस्य नाथस्य कुमारकाय क्रौंचारये तारकमारकाय । स्वाहेय गांगेय च कार्तिकेय शैवेय तुभ्यं सततं नमोऽस्तु

常に礼拝す—クマーラ、万有の主よ。クラウンチャの敵、ターラカを滅ぼす御方よ。スヴァーハーの御子、ガンガーの御子、カールティケーヤよ。シヴァの神聖なる御裔よ。

Verse 18

इत्थं परिष्टुत्य स कार्तिकेयं नमो नमस्त्वित्यभिभाषमाणः । द्विस्त्रिःपरिक्रम्य पुरो विवेश स्थितो मुनीशोपविशेति चोक्तः

かくして彼はカールティケーヤを讃え、「礼拝、礼拝」と繰り返し唱えつつ、二度三度とプラダクシナーしてから御前に入った。そこに立つと、「賢者の中の主よ、座しなさい」と告げられた。

Verse 19

कार्तिकेय उवाच । क्षेमोस्ति कुंभज मुने त्रिदशैकसहायकृत् । जाने त्वामिह संप्राप्तं तथा विंध्याचलोन्नतिम्

カールティケーヤは言った。「安寧あれ、壺より生まれし聖仙よ。汝が神々を助けてここに来たことも、またヴィンディヤ山の隆起の事も、我は知っている。」

Verse 20

अविमुक्ते महाक्षेत्रे क्षेमं त्र्यक्षेण रक्षिते । यत्र क्षीणायुषां साक्षाद्विरूपाक्षोऽस्ति मोक्षदः

アヴィムクタの大いなる聖域は、三つ目の主に守られて安らかである。そこでは寿命の尽きゆく者に対し、ヴィルーパークシャ（シヴァ）が自ら現れ、解脱を授ける。

Verse 21

भूर्भुवः स्वस्तले वापि न पातालतले मलम् । नोर्ध्वलोके मया दृष्टं तादृक्क्षेत्रं क्वचिन्मुने

ブーフ、ブヴァフ、スヴァフの界においても、パーターラにおいても、さらに上界においても、かかる聖域を我はどこにも見たことがない、聖仙よ。

Verse 22

अहमेकचरोप्यत्र तत्क्षेत्रप्राप्तये मुने । तप्ये तपांसिनाद्यापि फलेयुर्मे मनोरथाः

たとえ我が独りでさすらうとも、なおここにて苦行（タパス）を修し、聖仙よ、その聖域に至らんとする。願わくは我が胸の願いが成就せんことを。

Verse 23

न तत्पुण्यैर्न तद्दानैर्न तपोभिर्न तज्जपैः । न लभ्यं विविधैर्यज्ञैर्लभ्यमैशादनुग्रहात्

それ（カーシーの成就）は功徳のみでも、布施でも、苦行でも、ジャパでも得られず、さまざまな祭祀によってさえ得難い。ひとえにイーシャ（シヴァ）の恩寵によって得られる。

Verse 24

ईश्वरानुग्रहादेव काशीवासः सुदुर्लभः । सुलभः स्यान्मुने नूनं न वै सुकृतकोटिभिः

主の恩寵によってのみ、カーシーに住まうことはきわめて得難い。聖仙よ、幾千万の善業を積んでも、決して容易にはならない。

Verse 25

अन्यैव काचित्सा सृष्टिर्विधातुर्याऽतिरेकिणी । न तत्क्षेत्रगुणान्वक्तुमीश्वरोऽपीश्वरो यतः

その（カーシー）は別格の創造であり、創造主の造作すら凌ぐ。なぜなら、この聖域（クシェートラ）の徳は語り尽くせず、諸主の主シヴァこそがその源であり守護の力だからである。

Verse 26

अहो मतेः सुदौर्बल्यमहोभाग्यस्य दौर्विधम् । अहो मोहस्य माहात्म्यं यत्काशीह न सेव्यते

ああ、心のなんと弱いことよ！ああ、福運のなんとねじれたことよ！ああ、迷妄の力の大いなることよ、この世にあってカーシーが求められず、奉仕されないとは。

Verse 27

शरीरं जीर्यते नित्यं संजीर्यंतींद्रियाण्यपि । आयुर्मृगो मृगयुना कृतलक्ष्यो हि मृत्युना

身体は常に老い朽ち、感官もまた次第に擦り減る。命は一頭の鹿であり、死という狩人にすでに的として印されている。

Verse 28

सापदं संपदं ज्ञात्वा सापायं कायमुच्चकैः । चपला चपलं चायुर्मत्वा काशीं समाश्रयेत्

繁栄には危難が伴い、身は災いに満ちると知り、また福運は移ろい命も移ろうと悟って、カーシーに帰依し、身を寄せるべきである。

Verse 29

यावन्नैत्यायुषश्चांतस्तावत्काशी न मुच्यते । कालः कलालवस्यापि संख्यातुं नैव विस्मरेत्

定められた寿命の終わりがまだ来ぬかぎり、カーシー（Kāśī）を手放してはならない。時は最微の分量であるカラー（kalā）とラヴァ（lava）さえ数え忘れない。

Verse 30

जरानिकटनिक्षिप्ता बाधंते व्याधयो भृशम् । तथापि देहो नानेहो नाहो काशीं समीहते

老いが近づくと病は激しく迫るが、それでもこの身は絶望せず嘆かない。カーシー（Kāśī）を慕い求めるかぎり。

Verse 31

तीर्थस्नानेन जप्येन परोपकरणोक्तिभिः । विनार्थं लभ्यते धर्मो धर्मादर्थः स्वयं भवेत्

ティールタでの沐浴、ジャパ、そして他者を助け益する言葉によって、世俗の費えなくしてダルマは得られる。ダルマより富は自ずから生ずる。

Verse 32

विनैवार्थार्जनोपायं धर्मादर्थो भवेद्ध्रुवम् । अतोऽर्थचिंतामुत्सृज्य धर्ममेकं समाश्रयेत्

財を得る常の手立てがなくとも、富は必ずダルマより生ずる。ゆえに利得への思い煩いを捨て、ただダルマにのみ帰依せよ。

Verse 33

धर्मादर्थोऽर्थतः कामः कामात्सर्वसुखोदयः । स्वर्गोपि सुलभो धर्मात्काश्ये का दुर्लभा परम्

ダルマより富が生じ、富より正しき願いが満たされ、願いの成就よりあらゆる幸福が花開く。天界さえダルマによって容易に得られるのなら、カーシー（Kāśī）において何が得難いというのか。

Verse 34

उपायत्रयमेवात्र स्थाणुर्निर्वाणकारणम् । शर्वाण्यग्रेव भाणाद्धा परिनिर्णीय सर्वतः

ここにおいてまことに、スターヌ（シヴァ）は解脱の因となる三つの手段を宣示された。シャルヴァーニー自らが万端を究めて告げたとおり、明らかに説き示されたのである。

Verse 35

पूर्वं पाशुपतो योगस्ततस्तीर्थं सितासितम् । ततोप्येकमनायासमविमुक्तं विमुक्तिदम्

まずはパーシュパタのヨーガ、次いでシターシタと名づく聖なるティールタ。だがそれらをも超えて、ただ一つの無労の道がある――解脱を授けるアヴィムクタである。

Verse 36

श्रीशैल हिमशैलाद्या नानान्यायतनानि च । त्रिदंडधारणंचापि संन्यासः सर्वकर्मणाम्

シュリーシャイラやヒマーラヤをはじめとする数多の霊地、また三杖を携えること、そして一切の儀礼行為を捨てる出家—（これらも道として語られる）。

Verse 37

तपांसि नानारूपाणि व्रतानि नियमा यमाः । सिंधूनामपि संभेदा अरण्यानि बहून्यपि

さまざまな形の苦行（タパス）、誓願、戒めと制御、さらに河川の多くの分流、そして数多の森—（これらも手段として説かれる）。

Verse 38

मानसान्यपि भौमानि धारातीर्थादिकानि च । ऊषराश्चापि पीठानि ह्यच्छिन्नाम्नायपाठनम्

心中の（内なる）ティールタも、ダーラー・ティールタなどの地上のティールタも、さらに苦行の座や修行の聖座（ピータ）さえも、そして断絶なき伝承の聖典講誦—（これらすべてが手段として数えられる）。

Verse 39

जपश्चापि मनूनां च तथाऽग्निहवनानि च । दानानि नानाक्रतवो देवतोपासनानि च

マントラのジャパ（念誦）、聖火への供物、施しと慈善、さまざまなヤジュニャ（祭祀）、そして神々への礼拝もまた—これらはすべて、法（ダルマ）の修行として讃えられる。

Verse 40

त्रिरात्रं पंचरात्राणि सांख्ययोगादयस्तथा । विष्णोराराधनं श्रेष्ठं मुक्तयेऽभिहितं किल

三夜・五夜の誓戒や、サーンキヤやヨーガなどの修行も説かれる。されど、解脱のための最上の道はヴィシュヌへの礼拝であると宣言される。

Verse 41

पुर्यश्चापि समाख्यातानृतजंतु विमुक्तिदा । कैवल्यसाधनानीह भवंत्येव विनिश्चितम्

また、身を受けた衆生を解き放つと説き示された聖なる都々は、まさしくこの世におけるカイヴァリヤ（絶対自由）への手段である—これは確定している。

Verse 42

एतानि यानि प्रोक्तानि काशीप्राप्तिकराणि च । प्राप्य काशीं भवेन्मुक्तो जंतुर्नान्यत्रकुत्रचित्

カ―シーに至らしめると説かれたこれらすべての手段により、カ―シーに到れば衆生は解脱する。ほかのいかなる場所にも、これと同じことはない。

Verse 43

अतएव हि तत्क्षेत्रं पवित्रमतिचित्रकृत् । विश्वेशितुः प्रियनित्यं विष्वग्ब्रह्माण्डमंडले

ゆえにその聖なるクシェートラは、きわめて清浄にして妙なる地である。宇宙の全領域にわたり、それは常にヴィシュヴェーシャ（宇宙の主）に愛されている。

Verse 44

इदमेव हि तत्क्षेत्रं कुशलप्रश्नकारणम् । एह्येहि देहि मे स्पर्शं निजगात्रस्य सुव्रत

まことに、このクシェートラこそが吉祥なる安否の問いの因である。来たれ、来たれ—汝みずからの身の触れを我に授けよ、ああ高き誓願の人よ。

Verse 46

त्रिरात्रमपिये काश्यां वसंति नियतेंद्रियाः । तेषां पुनंति नियतं स्पृष्टाश्चरणरेणवः

たとえカ―シーに三夜のみ住し、諸根を制する者であっても、その足に触れた塵は必ずや他を清める。

Verse 47

त्वं तु तत्र कृतावासः कृतपुण्यमहोच्चयः । उत्तरप्रवहा स्नान जातपिंगलमूर्धजः

しかるに汝は、かの地に住して大いなる功徳を積み、ウッタラプラヴァーハーに沐浴して、髪は黄褐に変じた—聖なる徴として。

Verse 48

तव तत्र तु यत्कुंडमगस्तीश्वरसन्निधौ । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च कृतसर्वोदकक्रियः

また、アガスティーシュヴァラの御前にある汝の池にて、沐浴しその水を飲めば、すべての水の作法を成就したと見なされる。

Verse 49

पितॄन्पिंडैः समभ्यर्च्य श्रद्धाश्राद्धविधानतः । कृत्यकृत्यो भवेज्जंतुर्वाराणस्याः फलं लभेत्

信をもってシュラーダ（śrāddha）の作法に従い、ピンダ（piṇḍa）の供物で祖霊を礼拝すれば、人は「なすべき務めを果たした者」となり、ヴァーラーナシーの果を得る。

Verse 50

इत्युक्त्वा सर्वगात्राणि स्पष्ट्वा कुंभोद्भवस्य च । स्कंदोऽमृतसरोवारि विगाह्य सुखमाप्तवान्

かく語りて、壺より生まれし聖仙（アガスティヤ）の全身の肢体に触れ、スカンダは甘露の池アムリタサローヴァラの聖水に身を沈め、安らぎと歓喜を得た。

Verse 51

जय विश्वेश नेत्राणि विनिमील्य वदन्नपि । ततः किंचित्क्षणं दध्यौ गुहः स्थाणुसुनिश्चलः

「ヴィシュヴェーシャに勝利あれ！」—そう唱えつつも、グハ（スカンダ）は眼を閉じ、やがてしばし入定して、揺るがぬ主（シヴァ）のごとく微動だにしなかった。

Verse 52

स्कंदे विसर्जितध्याने सुप्रसन्नमनोमुखे । प्रतीक्ष्य वागवसरं पप्रच्छाथ मुनिर्गुहम्

スカンダが禅定を解き、心も顔も澄みわたって安らかになると、聖仙は言葉の機を待ち、ついにグハに問いかけた。

Verse 53

अगस्तिरुवाच । स्वामिन्यथा भगवता भगवत्यै पुराऽकथि । वाराणस्यास्तु महिमा हिमशैलभुवे मुदा

アガスティヤは言った。「主よ、かつて福徳具足のバガヴァーンが、ヒマヴァーンの地において、歓びのうちに福徳の女神に語られたそのとおりに、ヴァーラーナシーの偉大なる功徳を私にもお説きください。」

Verse 54

त्वया यथा समाकर्णि तदुत्संगनिवासिना । तथा कथय षड्वक्त्र तत्क्षेत्रं मेऽतिरोचते

「彼女の膝に住まう御方より汝が聞きしそのままに語り給え、六面の御方よ。その聖なるクシェートラは、私の心をことのほか喜ばせる。」

Verse 55

स्कंद उवाच । शृणुष्व मैत्रावरुणे यथा भगवताऽकथि । तत्क्षेत्रस्याविमुक्तस्य मम मातुः पुरः पुरा

スカンダは言った。「聞け、マイトラーヴァルナ（アガスティヤ）よ。かつて主が、わが母の御前において、あの聖域—アヴィムクタ—について語られたとおりに。」

Verse 56

श्रुतं च यत्तदुत्संगे स्थितेन स्थिरचेतसा । माहात्म्यं तच्छृणु मुने कथ्यमानं मयाऽनघ

「そして、わたしが彼女の膝に抱かれ、心を揺るがせずに聞いたこと—聖仙よ、今わたしが語るその偉大なる功徳を聞け、罪なき者よ。」

Verse 57

गुह्यानां परमं गुह्यमविमुक्तमिहेरितम् । तत्र संनिहिता सिद्धिस्तत्र नित्यं स्थितो विभुः

「ここに、アヴィムクタは秘中の秘、至上の秘密として宣言される。そこにはシッディ（成就）が常に現前し、遍在の主が永遠に住まわれる。」

Verse 58

भूर्लोके नैव संलग्नं तत्क्षेत्रं त्वंतरिक्षगम् । अयोगिनो न वीक्षंते पश्यंत्येव च योगिनः

「その聖域は、地上界に真に結びついているのではない。中空の境にあり、常人の知覚を超えている。ヨーガを修しない者は見ず、ヨーギーはまさしくそれを見る。」

Verse 59

यस्तत्र निवसेद्विप्र संयतात्मा समाहितः । त्रिकालमपि भुंजानो वायुभक्षसमो भवेत्

「バラモンよ、そこに住み、自制し心を統一する者は—たとえ一日に三度食しても—ただ風（気）を糧として生きる者のようになる。」

Verse 60

निमेषमात्रमपि यो ह्यविमुक्तेऽतिभक्तिभाक् । ब्रह्मचर्यसमायुक्तं तेन तप्तं महत्तपः

たとえ瞬きほどの刹那であっても、アヴィムクタにおいて篤き信愛に満ち、梵行（ブラフマチャリヤ）を具える者は、それによって大いなる苦行を成就したのである。

Verse 61

यस्तु मासं वसेद्धीरो लघ्वाहारो जितेंद्रियः । सर्वं तेन व्रतं चीर्णं दिव्यं पाशुपतं भवेत्

心を定め、軽い食を守り、諸根を制して、そこに一月住する者は、その行いによって一切の誓戒を成就する。かくしてそれは、シヴァに喜ばれる天なるパーシュパタの行となる。

Verse 62

संवत्सरं वसंस्तत्र जितक्रोधो जितेंद्रियः । अपरस्वविपुष्टांगः परान्नपरिवर्जकः

そこに一年住し、怒りを克ち、諸根を制し、他人の財で身を肥やさず、また他より施された食を拒まぬ者は、その聖なる住処の正しき果報を得る。

Verse 63

परापवादरहितः किंचिद्दानपरायणः । समाः सहस्रमन्यत्र तेन तप्तं महत्तपः

他を誹ることなく、わずかでも施しに励む者は、かく迦尸（カーシー）に住し行ずることによって、他処の千年に等しい大いなる苦行を成就する。

Verse 64

यावज्जीवं वसेद्यस्तु क्षेत्रमाहात्म्यविन्नरः । जन्ममृत्यु भयं हित्वा स याति परमां गतिम्

しかし、この聖なる地の偉大さを知り、生涯ここに住して、生と死への恐れを捨てる人は、至上の境地へと至る。

Verse 65

न योगैर्या गतिर्लभ्या जन्मांतरशतैरपि । अन्यत्रहेलया साऽत्र लभ्येशस्य प्रसादतः

幾百の生にわたりヨーガの手段を尽くしても得難い境地が、こここの地では、主シヴァの恩寵により容易に得られる。

Verse 66

ब्रह्महा योऽभिगच्छेद्वै दैवाद्वाराणसीं पुरीम् । तस्य क्षेत्रस्य माहात्म्याद्ब्रह्महत्या निवर्तते

たとえバラモン殺しであっても、宿縁によりヴァーラーナシーの都に至れば、この聖なるクシェートラの偉大さによってブラフマハティヤーの罪は退けられる。

Verse 67

आदेहपतनं यावद्योविमुक्तं न मुंचति । न केवलं ब्रह्महत्या प्रकृतिश्च निवर्तते

身の滅びに至るまでアヴィムクタを捨てぬ者は、ブラフマハティヤーの罪が除かれるのみならず、束縛に根差した性向さえも退転する。

Verse 68

अनन्यमानसो भूत्वा तत्क्षेत्रं यो न मुंचति । स मुंचति जरामृत्युं गर्भवासं सुदुःसहम्

一心不乱となり、その聖なるクシェートラを捨てぬ者は、老いと死から解き放たれ、耐え難い胎内の住処の苦からも解放される。

Verse 69

अविमुक्तं निषेवेत देवर्षिगणसेवितम् । यदीच्छेन्मानवो धीमान्न पुनर्जननं भुवि

地上に再び生まれぬことを望む賢者は、神々と聖仙の群れに仕えられるアヴィムクタに帰依し、そこに住すべし。

Verse 70

अविमुक्तं न मुंचेत संसारभयमोचनम् । प्राप्य विश्वेश्वरं देवं न स भूयोऽभिजायते

輪廻（サンサーラ）の恐れを除くアヴィムクタを捨ててはならない。そこで主ヴィシュヴェーシュヴァラに到達すれば、もはや再び生まれない。

Verse 71

कृत्वा पापसह्स्राणि पिशाचत्वं वरंत्विह । न तु क्रतुशतप्राप्यः स्वर्गः काशीपुरीं विना

たとえ幾千の罪を犯しても、ここでピシャーチャとなる方がまだましである。カーシープリーなくしては、百の供犠で得る天界も真に得られない。

Verse 72

अंतकाले मनुष्याणां भिद्यमानेषु मर्मसु । वातेनातुद्यमानानां स्मृतिर्नैवोपजायते

死の時、要所（急所）が崩れ、内なる風に責め立てられるとき、記憶はまったく起こらない。

Verse 73

तत्रोत्क्रमणकाले तु साक्षाद्विश्वेश्वरः स्वयम् । व्याचष्टे तारकं ब्रह्म येनासौ तन्मयो भवेत्

そこで、身を離れるその時、ヴィシュヴェーシュヴァラご自身が直にターラカ・ブラフマンを説き示す。それにより臨終の者は御身と同一の本性となる。

Verse 74

अशाश्वतमिदं ज्ञात्वा मानुष्यं बहुकिल्बिषम् । अविमुक्तं निषेवेत संसारभयनाशनम्

この人の世は無常で、多くの過ちを帯びると知って、輪廻（サンサーラ）の恐れを滅するアヴィムクタに帰依し、そこに仕えるべきである。

Verse 75

विघ्रैरालोड्यमानोपि योऽविमुक्तं न मुंचति । नैःश्रेयसी श्रियं प्राप्य दुःखांतं सोधिगच्छति

たとえ障碍に揺さぶられても、アヴィムクタ（Avimukta）を捨てぬ者は、至上の吉祥なる福徳を得て、苦しみの終わりに至る。

Verse 76

महापापौघशमनीं पुण्योपचयकारिणीम् । भुक्तिमुक्तिप्रदामंते को न काशीं सुधीः श्रयेत्

大罪の奔流を鎮め、功徳の積み重ねを増し、ついにはブクティ（bhukti）とムクティ（mukti）を授けるその御方——賢者で誰がカーシー（Kāśī）に帰依せぬだろうか。

Verse 77

एवं ज्ञात्वा तु मेधावी नाविमुक्तं त्यजेन्नरः । अविमुक्तप्रसादेन विमुक्तो जायते यतः

これを知る賢者はアヴィムクタ（Avimukta）を捨ててはならない。アヴィムクタの恩寵によって、人は真に解放されるからである。

Verse 78

अविमुक्तस्य माहात्म्यं षड्भिर्वक्त्रैः कथं मया । वक्तुं शक्यं न शक्नोति सहस्रास्योपि यत्परम्

六つの口しか持たぬこの私に、どうしてアヴィムクタ（Avimukta）の大いなる功徳を語り尽くせようか。千の口を持つ者でさえ、その至上の栄光を言い尽くせない。

Verse 458

अपि काश्याः समागच्छत्स्पर्शवत्स्पर्श इष्यते । मयात्र तिष्ठता नित्यं किंतु त्वं तत आगतः

カーシー（Kāśī）から来る者の触れ合いでさえ、清めの触れ合いとされる。私は常にここに住むが、それでもあなたは、あちらから来られたのだ。