Adhyaya 7

Verse 1

व्यास उवाच । संप्राप्य धर्मवाप्यां च यः कुर्यात्पितृतर्पणम् । तृप्तिं प्रयांति पितरो यावदिंद्राश्चतुर्दश

ヴィヤーサは言った。「ダルマヴァーピーに至り、祖霊ピトリたちにタルパナ（供水の供養）を行う者があれば、祖先は十四のインドラが存するほどの久遠にわたり満足を得る。」

Verse 2

पितरश्चात्र पूज्याश्च स्वर्गता ये च पूर्वजाः । पिंडांश्च निर्वपेत्तेषां प्राप्येमां मुक्तिदायिकाम्

ここでは天に往った祖霊ピトリを礼拝すべきである。解脱を授けるこの地に到ったなら、彼らにふさわしくピンダ（供物の食塊）を捧げよ。

Verse 3

त्रेतायां पंच दिवसैर्द्वापरे त्रिदिनेन तु । एकचित्तेन यो विप्राः पिंडं दद्यात्कलौ युगे

トレーターの世では五日、ドヴァーパラの世では三日を要する。だがカリの世においては、婆羅門たちよ、一心にピンダを捧げる者は速やかにその果を得る。

Verse 4

लोलुपा मानवा लोके संप्राप्ते तु कलौ युगे । परदाररता लोकाः स्त्रियोऽतिचपलाः पुनः

カリ・ユガが到来すると、世の人々は貪欲となり、男は他人の妻に執着し、女は再びきわめて移ろいやすくなる。

Verse 5

परद्रोहरताः सर्वे नरनारीनपुंसकाः । परनिन्दापरा नित्यं परच्छिद्रोपदर्शकाः

すべての者—男も女も中性の者も—他者を害することに耽り、常に他人をそしり、絶えず他人の欠点をあげつらう。

Verse 6

परोद्वेगकरा नूनं कलहा मित्रभेदिनः । सर्वे ते शुद्धतां यांति काजेशाः स्वयमब्रुवन्

まことに彼らは他者を悩ませる者となり—争いを好み、友情を裂く。されどこの聖なる力によって、主ご自身の宣言のとおり、彼らは皆清浄に至る。

Verse 7

एतदुक्तं महाभाग धर्मारण्यस्य वर्णनम् । फलं चैवात्र सर्वं हि यदुक्तं शूलपाणिना

かくして、尊き者よ、ダルマ―ラニヤの描写は語られた。ここに説かれる礼拝と修行のすべての果報は、三叉戟を執る主の宣言そのままである。

Verse 8

वाङ्मनः कायशुद्धाश्च परदारपराङ्मुखाः । अद्रोहाश्च समाः क्रुद्धा मातापितृपरायणाः

彼らは言葉・心・身において清らかとなり、他人の配偶者から背を向ける。悪意なく、怒りの中でも平等心を保ち、父母に帰依して仕える。

Verse 9

अलौल्या लोभरहिता दानधर्मपरायणाः । आस्तिकाश्चैव धर्मज्ञाः स्वामिभक्तिरताश्च ये

心が移ろわず、貪りを離れ、布施（dāna）とダルマ（dharma）に帰依する者。正信（āstika）を具え、ダルマを弁え、主への信愛に堅固なる者—そのような人々がここに讃えられる。

Verse 10

पतिव्रता तु या नारी पतिशुश्रूषणे रता । अहिंसका आतिथेयाः स्वधर्मनिरताः सदा

まことのパティヴラター（pativratā）とは、夫への奉仕を喜びとする女人である。非暴力（ahiṃsā）を守り、客をもてなし、常に自らのダルマに励む者である。

Verse 11

शौनक उवाच । शृणु सूत महाभाग सर्वधर्मविदांवर । गृहस्थानां सदाचारः श्रुतश्च त्वन्मुखान्मया

シャウナカは言った。「聞け、スータよ、幸いなる者、あらゆるダルマを知る者の中の最勝よ。家住者の高貴なる行いを、私は汝の口より聞いた。」

Verse 12

एकं मनेप्सितं मेद्य तत्कथयस्व सूतज । पतिव्रतानां सर्वासां लक्षणं कीदृशं वद

「我が心に切に望む一事がある—それを語れ、スータの子よ。すべてのパティヴラター（pativratā）なる女性の相（しるし）はいかなるものか、述べよ。」

Verse 13

सूत उवाच । पतिव्रता गृहे यस्य सफलं तस्य जीवनम् । यस्यांगच्छायया तुल्या यत्कथा पुण्यकारिणी

スータは言った。「パティヴラター（pativratā）がその家に住まう者は、人生が成就する。彼女の臨在は守護の影のごとく、彼女の物語を語ることは功徳（puṇya）を生む。」

Verse 14

पतिव्रतास्त्वरुंधत्या सावित्र्याप्यनसूयया । शांडिल्या चैव सत्या च लक्ष्म्या च शतरूपया

貞節をもって夫に仕えるパティヴラターの理想は、アルンダティー、サーヴィトリー、アナスーヤーに体現され、またシャーンディリヤー、サティヤー、ラクシュミー、シャタルーパーにも同様に見られる。

Verse 15

मेनया च सुनीत्या च संज्ञया स्वाहया समाः । पतिव्रतानां धर्मा हि मुनिना च प्रकीर्तिताः

また彼女たちはメナー、スニーティー、サンジュニャー、スヴァーハーにも比せられる。まことに、パティヴラターの女性たちのダルマは聖仙によって宣説された。

Verse 16

भुंक्ते भुक्ते स्वामिनि च तिष्ठ ति त्वनुतिष्ठति । विनिद्रिते या निद्राति प्रथमं परिबुध्यति

夫君が食すれば彼女も食し、夫君が立てば彼女もその立ちに従う。夫君が眠れば彼女も眠る――されど最初に目覚めるのは彼女である。

Verse 17

अनलंकृतमात्मानं देशांते भर्तरि स्थिते । कार्यार्थं प्रोषिते क्वापि सर्व्वमंड नवर्जिता

夫が務めのためにどこか他所へ旅立ち、別の地にあるとき、彼女は身を飾らず、あらゆる装いと華美を捨てて過ごす。

Verse 18

भर्तुर्नाम न गृह्णाति ह्यायुषोऽस्य हि वृद्धये । पुरुषांतरनामापि न गृह्णति कदाचन

彼女は夫の名を口にしない。そうすることが夫の寿命を増すと説かれるからである。また、他の男の名を決して口に取らない。

Verse 19

आकृष्टापि च नाक्रोशेत्ताडितापि प्रसीदति । इदं कुरु कृतं स्वामिन्मन्यतामिति वक्ति च

たとえ引き寄せられ引きずられても叫ばず、たとえ打たれても柔和にして静かであれ。さらに「わが主よ、これをなさってください――すでに成ったものとお認めください」と言い、和合を求めて語るべきである。

Verse 20

आहूता गृहकार्याणि त्यक्त्वा गच्छति सत्वरम् । किमर्थं व्याहृता नाथ स प्रसादो विधीयताम्

呼ばれれば家の務めをいったん置き、速やかに赴く。そして「わが主よ、何のためにお呼びでしょうか。どうかお命じください、御教示を賜りますように」と問う。

Verse 21

न चिरं तिष्ठति द्वारि न द्वारमुपसेवते । अदातव्यं स्वयं किंचित्कर्हिचिन्न ददात्यपि

戸口に長く立ち留まらず、入口でむだに時を過ごさない。また自分勝手に何かを与えることはなく、とりわけ与えてはならぬものを、いかなる時も施さない。

Verse 22

पूजोपकरणं सर्वम नुक्ता साधयेत्स्वयम् । नियमोदकबर्हींषि यत्र पुष्पाक्षतादिकम्

礼拝（プージャー）に要る一切の供具は、促されずとも自ら整えるべきである。すなわち斎戒のために備える水、聖なる草（barhis）、花や砕かぬ米（アクシャタ）などである。

Verse 23

प्रतीक्षमाणा च वरं यथाकालोचितं हि यत् । तदुपस्थापयेत्सर्वमनुद्वि ग्नातिहृष्टवत्

注意深く待ち、時にかなった相応のものをすべて差し出すべきである。動揺せず、また過度に喜びはしゃがず、心を一定に保って行う。

Verse 24

सेवते भर्त्तुरुच्छिष्टमिष्टमन्नं फलादिकम् । दूरतो वर्ज्जयेदेषा समाजोत्सवदर्शनम्

彼女は夫の後に残ったもの――好ましい食物や果実など――をいただくべきである。また、公の集まりや祭りの見物からは遠く離れているべきである。

Verse 25

न गच्छेत्तीर्थयात्रादिविवाहप्रेक्षणा दिषु । सुखसुप्तं सुखासीनं रममाणं यदृच्छया

彼女は聖地巡礼などに出かけてはならず、また婚礼やそれに類する催しを見物してもならない。たとえ夫がたまたま心地よく眠り、安らかに座し、あるいは楽しんでいるとしても、夫を顧みず勝手に振る舞ってはならない。

Verse 26

अंतरायेऽपि कार्येषु पतिं नोत्थापयेत्क्वचित् । स्त्रीधर्मिणी त्रिरात्रं तु स्वमुखं नैव दर्शयेत्

たとえ務めに支障が生じても、彼女は決して夫を起こしてはならない。また、ストリー・ダルマの規律を守る女は、三夜のあいだ自らの顔を見せてはならない。

Verse 27

स्ववाक्यं श्रावयेन्नापि यावत्स्नात्वा न शुध्यति । सुस्नाता भर्तृवदनमीक्षेतान्यस्य न क्वचित् । अथवा मनसि ध्यात्वा पतिं भानुं विलोकयेत्

沐浴して清らかになるまでは、自らの言葉すら口にしてはならない。よく沐浴したのち、夫の顔を仰ぎ見て、他の男の顔を決して見てはならない。あるいは心に夫を念じてから、太陽を拝するべきである。

Verse 28

हरिद्रां कुकुमं चैव सिंदूरं कज्जलं तथा । कूर्पासकं च तांबूलं मांगल्याभरणं शुभम्

ウコンとサフラン、またシンドゥールとコール（眼料）；さらに綿とタームブーラ（檳榔の葉）；そして婚姻の吉祥を示す瑞々しい装身具——これらはことごとく吉と説かれる。

Verse 29

केशसंस्कारकं चैव करकर्णादिभूषणम् । भर्तुरायुष्यमिच्छंती दूरयेन्न पतिव्रता

夫の長寿を願う貞節の妻は、過度な髪飾りや、手・耳などの装身具を慎んで遠ざけるべきである。

Verse 30

भर्तृविद्वेषिणीं नारीं नैषा संभाषते क्वचित् । नैकाकिनी क्वचिद्भूयान्न नग्ना स्नाति च क्वचित्

夫を憎む女とは決して語らず、どこでも独りきりで長く留まらず、また裸で沐浴してはならない。

Verse 31

नोलूखले न मुशले न वर्द्धन्यां दृषद्यपि । न यंत्रके न देहल्यां सती चोपविशेत्क्वचित्

貞き妻は、臼・杵・箕、さらには碾き石の上にも座ってはならず、搾り具や敷居の上にも座してはならない。

Verse 32

विना व्यवायसमयात्प्रागल्भ्यं न क्वचिच्चरेत । यत्रयत्र रुचिर्भर्तुस्तत्र प्रेमवती सदा

夫婦の交わりにふさわしい時を除き、どこでも馴れ馴れしく振る舞ってはならない。夫の好みの向かうところに、常に愛をもって和やかに寄り添うべきである。

Verse 33

इदमेव व्रतं स्त्रीणामयमेव परो वृषः । इयमेव च पूजा च भर्तुर्वाक्यं न लंघयेत्

これこそが女性の誓いであり、これこそが最高のダルマである。これこそが礼拝でもある――夫の言葉に背いてはならない。

Verse 34

क्लीबं वा दुरवस्थं वा व्याधितं वृद्धमेव वा । सुस्थिरं दुःस्थिरं वापि पतिमेकं न लंघयेत्

夫が不能であれ、みじめな境遇であれ、病み老いていようと—安定していようと不安定であろうと—妻はただ一人の夫を捨てず、背いてはならない。

Verse 35

सर्पिर्लव णहिंग्वादिक्षयेऽपि व पति व्रता । पतिं नास्तीति न ब्रूयादायसीषु न भोजयेत्

たとえギーや塩、ヒング（阿魏）などが尽きても、貞節の誓いを守る妻は「夫の分がない」と口にしてはならず、また鉄の器で食を供してはならない。

Verse 36

तीर्थस्नानार्थिनी चैव पतिपादोदकं पिबेत् । शंकरादपि वा विष्णोः पतिरेवाधि कः स्त्रियः

また、聖なる渡し場で沐浴する功徳を求めるなら、夫の足を洗った水を飲むべきである。女にとって夫は、シャンカラやヴィシュヌよりもなお尊いとされる。

Verse 37

व्रतोपवामनियमं पतिमुल्लंघ्य या चरेत् । आयुष्यं हरते भर्तुर्मृता निरयमृच्छति

夫を顧みずに誓願や断食や諸行を行う女は、夫の寿命を奪うと説かれ、死して地獄に赴く。

Verse 38

उक्ता प्रत्युत्तरं दद्यान्नारी या क्रोधत त्परा । सरमा जायते ग्रामे शृगाली निर्जने वने

教えを受けながら怒りに任せて言い返す女は、村では犬として、人気ない森ではジャッカルとして生まれると説かれる。

Verse 39

स्त्रीणां हि परमश्चैको नियमः समुदाहृतः । अभ्यर्च्य चरणौ भतुर्भो क्तव्यं कृतनिश्चया

女性にとって至上の戒めはただ一つと説かれる。固き決意をもって夫の御足を礼拝し、その後に食事をいただくべし。

Verse 40

उच्चासनं न सेवेत न व्रजेत्परवेश्मसु । तत्र पारुष्यवाक्यानि ब्रूयान्नैव कदाचन

高座に就かず、他人の家に赴かず、そこで決して荒き言葉を口にしてはならない。

Verse 41

गुरूणां सन्निधौ वापि नोच्चैर्ब्रु यान्नवाहयेत्

師や年長者の御前にあっても、大声で語らず、馴れ馴れしく不作法に振る舞ってはならない。

Verse 42

या भर्तारं परित्यज्य रहश्चरति दुर्मतिः । उलूकी जायते क्रूरा वृक्षकोटरशायिनी

夫を捨てて密かにさまよう愚かな女は、樹の洞に眠る残忍な雌の梟として再生すると説かれる。

Verse 43

ताडिता ताडयेच्चेत्तं सा व्याघ्री वृषदंशिका । कटाक्षयति याऽन्यं वै केकराक्षी तु सा भवेत्

打たれて打ち返すなら、牡牛に噛みつく雌虎となる。さらに、他者を横目でうかがう者は、斜視の女となると説かれる。

Verse 44

या भर्तारं परित्यज्य मिष्टमश्नाति केवलम् । ग्रामे सा सूकरी भूयाद्वल्गुली वाथ विङ्भुजा

夫を捨てて美味のみを貪る女は、村において雌豚として—あるいは蜥蜴として、または糞を食らう卑しき生きものとして—再生する。

Verse 45

हुन्त्वंकृत्याप्रियं ब्रूते मूका सा जायते खलु । या सपत्नीं सदैर्ष्येत दुर्भगा सा पुनःपुनः । दृष्टिं विलुप्य भर्तुर्या कंचिदन्यं समीक्षते

害をなしてなお不快な言葉を吐く女は、まことに唖として生まれる。つねに同夫の妻を妬む女は、幾度も不幸となる。さらに、夫から目をそらし、意をもって他の男を見つめる女は、損失と汚れを受ける。

Verse 46

काणा च विमुखा वापि कुरूपापि च जायते । बाह्यादायांतमालोक्य त्वरिता च जलासनैः । तांबूलैर्व्यजनैश्चैव पादसंवाहनादिभिः

彼女は片目となり、あるいはそっけない振る舞いとなり、さらには醜くもなる。だが夫が外から帰るのを見たなら、急いで水と座を備え、檳榔、扇、そして足を揉むなどの奉仕をなすべきである。

Verse 47

तथैव चारुवचनैः स्वेदसंनोदनैः परैः । या प्रियं प्रीणयेत्प्रीता त्रिलोकी प्रीणिता तया । मितं ददाति हि पिता मितं भ्राता सुतं सुतः

また、甘美な言葉と、疲れや汗を鎮めるなどの諸々の行いによって、喜んで愛しき人を喜ばせる女は、それによって三界をも喜ばせる。父の施しは量に限りがあり、兄も量に限りがあり、子もまた量に限りがあるからである。

Verse 48

अमितस्य हि दातारं भर्तारं का न पूजयेत् । भर्ता देवो गुरुर्भर्ता धर्मतीर्थव्रतानि च । तस्मात्सर्वं परित्यज्य पतिमेकं समर्चयेत्

誰が、豊かな扶養を与える夫を敬わぬであろうか。夫はデーヴァのごとく、夫はグルのごとく、また夫はダルマであり、ティールタであり、誓願でもある。ゆえに他を捨て、第一の務めとしてただ夫のみを礼拝すべきである。

Verse 49

जीवहीनो यथा देही क्षणादशुचितां व्रजेत् । भर्तृहीना तथा योषित्सुस्नाताप्य शुचिः सदा

命を失った身体がたちまち不浄となるように、夫を失った女も、たとえよく沐浴していても、常に不浄と見なされる――この箇所のダルマの断言によれば。

Verse 50

अमंगलेभ्यः सर्वेभ्यो विधवा स्यादमंगला । विधवादर्शनात्सिद्धिः क्वापि जातु न जायते

あらゆる不吉の中で、寡婦は不吉と宣言される。寡婦をただ見るだけで、どこにおいても成就は決して生じないと、この箇所は説く。

Verse 51

विहाय मातरं चैकां सर्वा मंगलवर्जिताः । तदाशिषमपि प्राज्ञस्त्यजेदाशीविषोपमाम्

ただ母のみを除き、他の（そのような者）は皆、吉祥を欠くと言われる。ゆえに賢者は、その祝福さえも毒蛇のごとしとして捨て去るべきである。

Verse 52

कन्याविवाहसमये वाचयेयुरिति द्विजाः । भर्तुः सहचरी भूयाज्जीवतो ऽजीवतोपि वा

乙女の婚礼の時、二度生まれの者たちは彼女に次の誓いを唱えさせるべきである。「夫が生きていようと亡くなっていようと、私は夫の伴侶となりますように。」

Verse 53

अनुव्रजन्ती भर्तारं गृहात्पितृवनं मुदा । पदेपदेश्वमेधस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम्

妻が喜びをもって夫に従い、家から「祖霊の森」へと赴くなら、その一歩一歩においてアシュヴァメーダ（馬祀）の功徳の果を得る――疑いなく、と経は宣べる。

Verse 54

व्यालग्राही यथा व्यालं बलादुद्धरते बिलात् । एवमुत्क्रम्य दूतेभ्यः पतिं स्वर्गं व्रजेत्सती

蛇捕りが力ずくで蛇を穴から引きずり出すように、貞節の妻サティー（パティヴラター）はヤマの使者を超えて立ち上がり、夫を導いて天界へ赴く。

Verse 55

यमदूताः पलायंते तामालोक्य पतिव्रताम् । तपनस्तप्यते नूनं दहनोपि च दह्यते

その貞節の妻（パティヴラター）を見てヤマの使者たちは逃げ去る。まことに太陽さえ灼かれ、火でさえも彼女の貞徳の光に焼かれるという。

Verse 56

कंपंते सर्वतेजांसि दृष्ट्वा पातिव्रतं महः । यावत्स्वलोमसंख्यास्ति तावत्कोट्ययुतानि च

貞婦の徳より生じた大いなる光輝を見て、あらゆる輝ける力は震えおののく。身の毛の数ほどに、功徳はクロールとアユタ（億と万）となって積もる。

Verse 57

भर्त्रा स्वर्गसुखं भुंक्ते रममाणा पतिव्रता । धन्या सा जननी लोके धन्योऽसौ जनकः पुनः

その貞節の妻（パティヴラター）は夫とともに天の安楽を味わい、喜びに満ちる。世において彼女の母は幸いであり、父もまた幸いである。

Verse 58

धन्यः स च पतिः श्रीमान्येषां गेहे पतिव्रता । पितृवंश्या मातृवंश्याः पतिवंश्यास्त्रयस्त्रयः । पतिव्रतायाः पुण्येन स्वर्गसौख्यानि भुंजते

家に貞節の妻（パティヴラター）を迎える夫は、福徳に満ち栄える。父方三代、母方三代、夫方三代の者たちは、そのパティヴラターの功徳によって天界の安楽を享受する。

Verse 59

शीलभंगेन दुर्वृत्ताः पातयंति कुलत्रयम् । पितुर्मातुस्तथा पत्युरिहारमुत्र च दुःखिताः

戒めの徳を破ると、悪しき行いの者は三重の家系を堕とし、父母と夫にこの世でも来世でも憂いをもたらす。

Verse 60

पतिव्रतायाश्चरणो यत्रयत्र स्पृशेद्भुवम् । सा तीर्थभूमिर्म्मान्येति नात्र भारोऽस्ति पावनः

貞節を守る妻（パティヴラター）の足が地に触れるところ、その地はただちにティールタの聖地として敬われる。疑いなく、その浄化の力は重く真実である。

Verse 61

बिभ्यत्पतिव्रतास्पर्शं कुरुते भानुमानपि । सोमो गन्धर्व एवापि स्वपावित्र्याय नान्यथा

輝く太陽でさえ畏れ敬ってパティヴラターの触れを求める。月もガンダルヴァもまた、自らを清めるためだけにそうするのであり、他の理由はない。

Verse 62

आपः पतिव्रतास्पर्शमभिलष्यंति सर्वदा । गायत्र्याघविनाशो नो पातिव्रत्येन साऽघनुत्

水は常にパティヴラターの触れを慕い求める。罪を滅するガーヤトリー（Gāyatrī）の力さえ、私たちにとっては彼女のパティヴラターの徳によって成就し、その献身により罪が払われる。

Verse 63

गृहेगृहे न किं नार्य्यो रूपलावण्यगर्विताः । परं विश्वेशभक्त्यैव लभ्यते स्त्री पति व्रता

どの家にも美貌と艶やかさを誇る女はいる。だが真のパティヴラターの妻は、宇宙の主ヴィシュヴェーシャ（Viśveśa）への至上の信愛によってのみ得られる。

Verse 64

भार्या मूलं गृहस्थस्य भार्या मूलं सुखस्य च । भार्या धर्मफलायैव भार्या संतानवृद्धये

妻は家住者の生の根本であり、また幸福の根本でもある。妻によってダルマの果は成り、妻によって子孫は増え広がる。

Verse 65

परलोकस्त्वयं लोको जीयते भार्यया द्वयम् । देवपित्रतिथीनां च तृप्तिः स्याद्भार्यया गृहे । गृहस्थः स तु विज्ञेयो गृहे यस्य पतिव्रता

妻によってこの世と来世の二つは支えられる。家においては、神々（デーヴァ）と祖霊と客人の満足が彼女によってもたらされる。まことに、家にパティヴラター（貞節に夫に仕える妻）を有する者こそ真の家住者と知るべきである。

Verse 66

यथा गंगावगाहेन शरीरं पावनं भवेत् । तथा पतिव्रतां दृष्ट्वा सदनं पावनं भवेत्

ガンガーに沐浴すれば身が清められるように、パティヴラターをただ見るだけで、その住まいも清浄となる。

Verse 67

पर्यंकशायिनी नारी विधवा पातयेत्पतिम् । तस्माद्भूशयनं कार्य्यं पतिसौख्यसमीहया

高い寝台に臥す女は、夫を不運に陥らせて自ら寡婦となることがある。ゆえに夫の安楽を願うなら、地に臥して眠るべきである。

Verse 68

नैवांगोद्वर्त्तनं कार्य्यं स्त्रिया विधवया क्वचित् । गन्धद्रव्यस्य संभोगो नैव कार्य्यस्तया क्वचित्

寡婦となった女は、いかなる時も身体に油を塗って按摩してはならず、また香水や芳香の品を用いて楽しんでもならない。

Verse 69

तर्प्पणं प्रत्यहं कार्यं भर्तुः कुशतिलोदकैः । तत्पितुस्तत्पितुश्चापि नामगोत्रादिपूर्वकम्

日々、夫のためにクシャ草（kuśa）と胡麻を添えた水によってタルパナ（tarpaṇa：水供）を行うべきである。またその父と祖父についても同様に、名・ゴートラ（gotra）などを正しく唱えてから行う。

Verse 70

विष्णोः संपूजनं कार्यं पतिबुद्ध्या न चान्यथा । पतिमेव सदा ध्यायेद्विष्णुरूपधरं हरिम्

ヴィシュヌ（Viṣṇu）は、まさに主君・夫（pati）であるとの心で礼拝すべきで、他の思いであってはならない。常に夫を、ヴィシュヌの姿を帯びるハリ（Hari）として観想せよ。

Verse 71

यद्यदिष्टतमं लोके यद्यत्पत्युः समीहितम् । तत्तद्गुणवते देयं पतिप्रीणनकाम्यया

世において最も愛するもの、また夫が望むもの——それらこそを、功徳ある者に布施（dāna）として与え、夫を喜ばせんとの願いをもって行え。

Verse 72

वैशाखे कार्त्तिके मासे विशेषनियमांश्चरेत् । स्नानं दानं तीर्थयात्रां पुराणश्रवणं मुहुः

ヴァイシャーカ月（Vaiśākha）とカールッティカ月（Kārttika）には、特別の戒行を修すべし。すなわち、たびたびの聖なる沐浴、布施（dāna）、ティールタ（tīrtha）への巡礼、そしてしばしばプラーナ（Purāṇa）を聴聞することである。

Verse 73

वैशाखे जलकुम्भाश्च कार्त्तिके घृतदीपिकाः । माघे धान्यतिलोत्सर्गः स्वर्गलोके विशिष्यते

ヴァイシャーカ月（Vaiśākha）には水壺の施与、カールッティカ月（Kārttika）にはギーの灯明供養、マーガ月（Māgha）には穀物と胡麻の布施——これらはとりわけ尊く、天界において殊勝の功徳となる。

Verse 74

प्रपा कार्या च वैशाखे देवे देया गलंतिका । उशीरं व्यजनं छत्रं सूक्ष्मवासांसि चंदनम्

ヴァイシャーカ月には、公共の施水所プラパー（prapā）を設け、神への奉仕のために水こし器ガランティカー（galaṃtikā）を供えるべきである。さらに香り高いウシーラ（uśīra）、扇、傘、薄絹の衣、白檀を施す。

Verse 75

सकर्पूरं च तांबूलं पुष्पदानं तथैव च । जलपात्राण्यनेकानि तथा पुष्पगृहाणि च

また樟脳（karpūra）を添えたタームブーラ（tāmbūla、檳榔の供物）を捧げ、同様に花を施すべきである。さらに多くの水器を寄進し、花供養のための花堂・花台（puṣpa-gṛha）も施す。

Verse 76

पानानि च विचित्राणि द्राक्षारंभाफलानि च । देयानि द्विजमुख्येभ्यः पतिर्मे प्रीयतामिति

種々の清涼な飲み物とともに、葡萄・バナナ・諸々の果実を、すぐれたバラモンたちに施し、「わが夫が喜び給わんことを」と唱えるべきである。

Verse 77

ऊर्ज्जे यवान्नमश्नीयादेकान्नमथवा पुनः । वृन्ताकं सूरणं चैव शूकशिंबीं च वर्जयेत्

ウールジャ（Ūrja、すなわちカールッティカの季節／月）には、大麦の食を口にするか、あるいは一日に一度の食事とすべきである。茄子、スーラナ（象足芋）、莢に入る豆類は避けよ。

Verse 78

कार्त्तिके वर्जयेत्तैलं कांस्यं चापि विवर्जयेत् । कार्त्तिके मौननियमे चारुघण्टां प्रदापयेत्

カールッティカ月には油を避け、またカーンスヤ（kāṃsya、鐘金・青銅）の使用も慎むべきである。カールッティカの沈黙の戒（mauna-niyama）を守る間、美しい鐘を寄進せよ。

Verse 79

पत्रभोजी कांस्यपात्रं घृतपूर्णं प्रयच्छति । भूमिशय्याव्रते देया शय्या श्लक्ष्णा सतूलिका

葉の皿で食する者は、ギーを満たした青銅の器を施すべきである。地に臥す誓いには、敷き物（寝具）を備えた滑らかな寝台を布施せよ—それがその行の正しい供養である。

Verse 80

फलत्यागे फलं देयं रसत्यागे च तद्रसः । धान्यत्यागे च तद्धान्यमथवा शालयः स्मृताः । धेनुं दद्यात्प्रयत्ने न सालंकारा सकांचनाम्

果を断つなら果を施し、汁を断つならその汁を施せ。穀を断つならその穀を、あるいは伝承のとおり穀倉を施すべし。さらに心を尽くして、飾りを施し金を添えた牝牛をも布施せよ—大いなる功徳の供養となる。

Verse 82

इत्यादिविधवानां च नियमाः संप्रकीर्तिताः । तेषां फलमिदं राजन्नान्येषां च कदाचन

かくして、これらおよび同類の誓戒の規定は余すところなく説き明かされた。これこそがそれらの誓いの果報である、王よ—それを守らぬ者には、いついかなる時も得られない。

Verse 83

धर्मवापीं समासाद्य दानं दद्याद्विचक्षणः । कोटिधा वर्द्धते नित्यं ब्रह्मणो वचनं यथा

ダルマの聖なる井戸ダルマヴァーピーに近づき、賢者は布施をなすべきである。その施しは常に一クロール倍に増大する—それがブラフマーの御言葉である。

Verse 85

धर्मक्षेत्रे तु संप्राप्य श्राद्धं कुर्यादतंद्रितः । तस्य संवत्सरं यावत्तृप्ताः स्युः पितरो धुवम्

ダルマの聖地ダルマクシェートラに至ったなら、怠ることなくシュラーダ（祖霊供養）を修すべきである。その行により、ピトリ（祖霊）はまことに一年のあいだ満たされる。

Verse 86

ये चान्ये पूर्वजाः स्वर्गे ये चान्ये नरकौकसः । ये च तिर्यक्त्वमापन्ना ये च भूतादिसंस्थिताः

また、天界にいるほかの祖霊たち、地獄に住する者たち、畜生の生に堕した者たち、さらに鬼霊などの諸存在の中にとどまる者たち——

Verse 87

तान्सर्वान्धर्मकूपे वै श्राद्धं कुर्याद्यथाविधि । अत्र प्रकिरणं यत्तु मनुष्यैः क्रियते भुवि । तेन ते तृप्तिमायांति ये पिशाचत्वमागताः

彼らすべてのために、まことに法井ダルマクーパにおいて、規定どおりにシュラーダ（Śrāddha）を修すべきである。人々がこの地上で行う供物の散施によって、ピシャーチャ（piśāca、さまよう霊）となった者たちは満足を得る。

Verse 88

येषां तु स्नानवस्त्रोत्थं भूमौ पतति पुत्रक । तेन ये तरुतां प्राप्तास्तेषां तृप्तिः प्रजायते

しかし、わが子よ、沐浴の衣から滴り落ちた水が地に落ちるなら——その功徳によって、樹木の身となった祖霊たちは満ち足りる。

Verse 89

या वै यवानां कणिकाः पतंति धरणीतले । ताभिराप्यायनं तेषां ये तु देवत्वमागताः

また、大地に落ちる大麦（yava）の一粒一粒によって、神々の位に至った祖霊たちは養われ、力を増す。

Verse 90

उद्धृतेष्यथ पिंडेषु यावान्नकणिका भुवि । ताभिराप्यायनं तेषां ये च पातालमागताः

そしてピンダ（piṇḍa、供えの飯団）を持ち上げるとき、地に残るわずかな食の粒によって、パーターラ（Pātāla、地下界）へ赴いた祖霊たちは養われる。

Verse 91

ये वा वर्णाश्रमाचारक्रियालोपा ह्यसंस्कृताः । विपन्नास्ते भवंत्यत्र संमार्जनजलाशिनः

ヴァルナとアーシュラマに定められた務めと儀礼を捨て、正しいサンスカーラによって磨かれぬ者は、道を踏み外して堕ちると、この世において清めや掃き清めに用いた水を糧とする存在となる。

Verse 92

भुक्त्वा वाचमनं यच्च जलं पतति भूतले । ब्राह्मणानां तथैवान्ये तेन तृप्तिं प्रयांति वै

食後、アーチャマナ（ācamana）の水が地に落ちるなら、その水によってブラーフマナたちも、また他の者たちも、見えざる世界でまことに満たされる。

Verse 93

एवं यो यजमानश्च यच्च तेषां द्विजन्मनाम् । क्वचिज्जलान्नविक्षेपः शुचिरस्पृष्ट एव च

かくして、祭主（yajamāna）と儀礼に与る二度生まれ（dvija）たちは、どこであれ水や食を軽々しく散らしてはならない。清浄を保ち、穢れに触れぬようにせよ。

Verse 94

ये चान्ये नरके जातास्तत्र योन्यंतरं गताः । प्रयांत्याप्यायनं वत्स सम्यक्छ्राद्धक्रियावताम्

また、地獄に生まれ、そこで別の胎へと移った他の者たちも、務めを守る者が如法に修するシュラッダ（śrāddha）によって、養いと安らぎを得るのだ、愛し子よ。

Verse 95

अन्यायोपार्जितैर्द्रव्यैः श्राद्धं यत्क्रियते नरैः । तृप्यंति तेन चण्डालपुल्कसादिषु योनिषु

もし人々が不正に得た財でシュラッダ（śrāddha）を行うなら、その供物によって、チャンダーラ（Caṇḍāla）やプルカシャ（Pulkaśa）などの生にある者たちが満たされる。

Verse 96

एवमाप्यायिता वत्स तेन चानेक । बांधवाः श्राद्धं कर्तुमशक्तिश्चेच्छाकैरपि हि जायते

かくして、愛しき子よ、それによって多くの親族は養われる。まことに、シュラッダ（śrāddha）を十分に修め得ぬときでさえ、これを行おうとする清らかな志は起こり、その志にも功徳がある。

Verse 97

तस्माच्छ्राद्धं नरो भक्त्या शाकैरपि यथाविधि । कुरुते कुर्वतः श्राद्धं कुलं क्वचिन्न सीदति

ゆえに人は、たとえ質素な野菜のみであっても、定めに従い、信愛（バクティ）をもってシュラッダ（śrāddha）を修すべきである。シュラッダを行う者の家系は、決して滅びに沈まない。

Verse 98

पापं यदि कृतं सर्वं पापं च वर्द्धते ध्रुवम् । कुर्वाणो नरके घोरे पच्यते नात्र संशयः

もし罪をなせば、その罪は必ず増大する。なおもそれを続ける者は、恐るべき地獄にて煮えたぎる苦を受ける—ここに疑いはない。

Verse 99

यथा पुण्यं तथा पापं कृतं कर्म शुभाशुभम् । तत्सर्वं वर्द्धते नूनं धर्मारण्ये नृपोत्तम

功徳が増すように、罪もまた増す。吉であれ凶であれ、なされた一切の業は、ダルマーラニヤ（Dharmāraṇya）において必ず増大する、王の中の最勝者よ。

Verse 100

कामिकं कामदं देवं योगिनां मुक्तिदायकम् । सिद्धानां सिद्धिदं प्रोक्तं धर्मारण्यं तु सर्वदा

ダルマーラニヤ（Dharmāraṇya）は常にこう説かれる。世の願いを抱く者には、願いを成就させる神威であり、ヨーギーには解脱（モークシャ）を授け、シッダには成就（シッディ）を与える、と。