Adhyaya 18

Verse 1

रुद्र उवाच । शृणु स्कन्द महाप्राज्ञ ह्यद्भुतं यत्कृतं मया । धर्मारण्ये महादुष्टो दैत्यः कर्णाटकाभिधः

ルドラは言った。「聞け、スカンダよ、大いなる叡智の聖者よ。わたしが成した驚くべき行いを。ダルマーラニヤには、カルナータカと名づけられた極悪のダイティヤがいた。」

Verse 2

निभृतं हि समागत्य दंपत्योर्विघ्नमाचरत् । तं दृष्ट्वा तद्भयाल्लोकः प्रदुद्राव निरन्तरम्

彼はひそかに近づき、夫婦に障碍をなした。人々はそれを見て恐怖に震え、絶え間なく逃げ去った。

Verse 3

त्यक्त्वा स्थानं गताः सर्वे वणिजो वाडवादयः । मातंगीरूपमास्थाय श्रीमात्रा त्वनया सुत

その場を捨てて、商人たちをはじめ皆が去っていった。するとシュリーマーターはマータンギーの姿を取り、この手立てをもって事をなした、わが子よ。

Verse 4

हतः कर्णाटको नाम राक्षसो द्विजघातकः । तदा सर्वेऽपि वै विप्रा हृष्टास्ते तेन कर्मणा

カルナータカと名づけられた、バラモン殺しの羅刹は討たれた。そのとき、すべてのバラモンたちはその行いを喜んだ。

Verse 5

स्तुवंति पूजयंति स्म वणिजो भक्तितत्पराः । वर्षेवर्षे प्रकुर्वंति श्रीमातापूजनं शुभम्

商人たちは信愛（バクティ）に励み、彼女を讃え礼拝した。年ごとに、シュリーマーターへの吉祥なる供養を行った。

Verse 6

शुभकार्येषु सर्वेषु प्रथमं पूजयेत्तु ताम् । न स विघ्नं प्रपश्येत तदाप्रभृति पुत्रक

あらゆる吉祥の行いにおいて、まず彼女を礼拝すべきである。そうして以来、わが子よ、障碍に遭うことはない。

Verse 7

युधिष्ठिर उवाच । कोऽसौ दुष्टो महादैत्यः कस्मिन्वंशे समुद्भवः । किं किं तेन कृतं तात सर्वंं कथय सुव्रत

ユディシュティラは言った。「あの邪悪なる大アスラとは誰か。いかなる系譜に生まれたのか。彼は何をなしたのか、ことごとく語ってください。愛しき方よ、善き誓願を守る方よ、すべてを私にお聞かせください。」

Verse 8

व्यास उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि कर्णाटकविचेष्टितम् । देवानां दानवानां यो दुःसहो वीर्यदर्पितः

ヴィヤーサは言った。「聞きなさい、王よ。今、カルナータカの所業を語ろう。己の武威に驕り高ぶり、神々にもダーナヴァにも耐え難い者となったのだ。」

Verse 9

दुष्टकर्मा दुराचारो महाराष्ट्रो महाभुजः । जित्वा च सकलांल्लोकांस्त्रैलोक्ये च गतागतः

大いなる腕力をもつマハーラーシュトラは、悪しき業をなし、邪なる行いに沈んでいた。あらゆる国土を征し、三界を行き来してさまよった。

Verse 10

यत्र देवाश्च ऋषयस्तत्र गत्वा महासुरः । छद्मना वा बलेनैव विघ्नं प्रकुरुते नृप

王よ、神々とリシたちが集うところには、あの大いなるアスラもまた赴き、欺きによって、あるいは力ずくで、障碍を起こす。

Verse 11

न वेदाध्ययनं लोके भवेत्तस्य भयेन च । कुर्वते वाडवा देवा न च संध्याद्युपासनम्

彼を恐れるあまり、世にはヴェーダの学習が行われなくなり、神々でさえも惨めに衰え、サンディヤーの作法に始まる礼拝を修めなくなった。

Verse 12

न क्रतुर्वर्तते तत्र न चैव सुरपूजनम् । देशेदेशे च सर्वत्र ग्रामेग्रामे पुरेपुरे

そこではヴェーダの祭祀は行われず、またデーヴァ（神々）への礼拝も保たれていない。あらゆる地方—至るところ—村から村へ、都から都へと、その怠りが見られる。

Verse 13

तीर्थेतीर्थे च सर्वत्र विघ्नं प्रकुरुतेऽसुरः । परंतु शक्यते नैव धर्मारण्ये प्रवेशितुम्

あらゆるティールタ（聖なる渡し）と至る所で、アスラは障碍をこしらえる。だが、ダルマーラニヤへ入ることだけは、まったく叶わない。

Verse 14

भयाच्छक्त्याश्च श्रीमातुर्दानवो विक्लवस्तदा । केनोपायेन तत्रैव गम्यते त्विति चिंतयन्

そのときダーナヴァは、尊き母（シュリーマーター）の力を恐れて震え惑い、「いかなる手立てで、まさにあの地へ至れるのか」と思案した。

Verse 15

विघ्नं करिष्ये हि कथं ब्राह्मणानां महात्मनाम् । वेदाध्ययनकर्तॄणां यज्ञे कर्माधितिष्ठताम्

「どうして私は、ヴェーダの学習に励み、ヤジュニャ（祭祀）において聖なる務めを堅く守る、あの大徳のバラモンたちに障碍を起こせようか。」

Verse 16

वेदाध्ययनजं शब्दं श्रुत्वा दूरात्स दानवः । विव्यथे स यथा राजन्वज्राहत इव द्विपः

遠くからヴェーダの学習と誦唱より生じた響きを聞くや、そのダーナヴァは苦痛に震えた—王よ—まるで雷に打たれた象のように。

Verse 17

निःश्वासान्मुमुचे रोषाद्दंतैर्दंतांश्च घर्षयन् । दशमानो निजावोष्ठौ पेषयंश्च करावुभौ

憤怒に燃えて重い息を吐き、歯を歯に擦り合わせて軋ませた。自らの唇を噛み、両の手を固く握りしめ、怒りに押し潰すようであった。

Verse 18

उन्मत्तवद्विचरत इतश्चेतश्च मारिष । सन्निपातस्य दोषेण यथा भवति मानवः

彼は狂人のように、こちらへあちらへとさまよった、尊き御方よ——まさに人がサンニパータ（sannipāta）の乱れに苦しむときの振る舞いのごとく。

Verse 19

तथैव दानवो घोरो धर्मारण्यसमीपगः । भ्रमते दहते चैव दूरादेव भयान्वितः

同じく、その恐るべきダーナヴァ（dānava）はダルマアラニヤ（Dharmāraṇya）の近くに来て、さまよい歩き、火を放った――遠くからでも恐怖を広げた。

Verse 20

विवाहकाले विप्राणां रूपं कृत्वा द्विजन्मनः । तत्रागत्य दुराधर्षो नीत्वा दांपत्यमुत्तमम्

婚礼の折、彼はブラーフマナ（brāhmaṇa）の姿となり、二度生まれ（dvija）の作法を装った。そうしてそこへ来ると、抗しがたいその者は最上の新婚の夫婦を連れ去った。

Verse 21

उत्पपात महीपृष्ठाद्गगने सोऽसुराधमः । स्वयं च रमते पापो द्वेषाज्जातिस्वभावतः

その最も卑しきアスラ（asura）は大地の背より天へと跳び上がった。しかもその罪ある者は、自らそれを喜んだ――憎しみによって、生まれつきの性に従って。

Verse 22

एवं च बहुशः सोऽथ धर्मारण्याच्च दंपती । गृहीत्वा कुरुते पापं देवानामपि दुःसहम्

かくして彼は幾度となく、ダルマーラニヤからさえ夫婦を奪い取り、神々（デーヴァ）にも耐え難い罪を犯した。

Verse 23

विघ्नं करोति दुष्टोऽसौ दंपत्योः सततं भुवि । महाघोरतरं कर्म कुर्वंस्तस्मिन्पुरे वरे

その邪悪なる者は地上で常に夫婦に障りをなして、かの優れた都において最も恐るべき業を行っていた。

Verse 24

तत्रोद्विग्ना द्विजाः सर्वे पलायंते दिशो दश । गताः सर्वे भूमिदेवा स्त्यक्त्वा स्थानं मनोरमम्

そこでは、憂いに満ちたすべての二度生まれ（ドヴィジャ）が十方へ逃れ、「地上の神々」も皆、麗しき住処を捨てて去った。

Verse 25

यत्रयत्र महत्तीर्थं तत्रतत्र गता द्विजाः । उद्वसं तत्पुरं जातं तस्मिन्काले नृपोत्तम

大いなるティールタのある所ごとに二度生まれ（ドヴィジャ）は赴き、その時、王の中の最勝よ、かの都は荒れ果てて人影もなくなった。

Verse 26

न वेदाध्ययनं तत्र न च यज्ञः प्रवर्तते । मनुजास्तत्र तिष्ठंति न कर्णाटभयार्दिताः

そこではヴェーダの学習も続かず、ヤジュニャ（祭祀）も営まれなかった。人々はなお留まり、カルナータ族への恐れに苦しめられることはなかった。

Verse 27

द्विजाः सर्वे ततो राजन्वणिजश्च महायशाः । एकत्र मिलिताः सर्वे वक्तुं मंत्रं यथोचितम्

そのとき、王よ、すべての二度生まれの者（ドヴィジャ）と名高き商人たちは一処に集い、しかるべき作法にかなう正しい策を議し、語ろうとした。

Verse 28

कर्णाटस्य वधोपायं मंत्रयंति द्विजर्षभाः । विचार्यमाणे तैर्दैवाद्वाग्जाता चाशरीरिणी

二度生まれの雄牛のごとき賢者たちは、カルナータを討つ方策を協議していた。思案のさなか、天のはからいにより、身なき声が起こって語った。

Verse 29

आराधयत श्रीमातां सर्वदुःखापहारिणीम् । सर्वदैत्यक्षयकरीं सर्वोपद्रवनाशनीम्

「一切の憂いを取り除く聖母シュリーマーターを礼拝せよ。彼女はすべてのダイティヤを滅し、あらゆる災厄を打ち砕く。」

Verse 30

तच्छ्रुत्वा वाडवाः सर्वे हर्षव्याकुललोचनाः । श्रीमातां तु समागत्य गृहीत्वा बलिमुत्तमम्

それを聞くや、ヴァーダヴァの人々は皆、喜びに目を震わせつつシュリーマーターのもとへ赴き、最上の供物を携えてその礼拝に備えた。

Verse 31

मधु क्षीरं दधि घृतं शर्करा पञ्चधारया । धूपं दीपं तथा चैव चंदनं कुसुमानि च

彼らは蜜、乳、凝乳、ギー、砂糖を—儀礼のための五つの甘き流れとして—携え、さらに香、灯明、白檀、そして花々を供えた。

Verse 32

फलानि विविधान्येव गृहीत्वा वाडवा नृप । धान्यं तु विविधं राजन्भक्तापूपा घृताचिताः

王よ、ヴァーダヴァたちは種々の果実とさまざまな穀物を携え、さらに炊いた米と、ギーをたっぷり用いた甘菓の餅を供えた。

Verse 33

कुल्माषा वटकाश्चैव पायसं घृतमिश्रितम् । सोहालिका दीपिकाश्च सार्द्राश्च वटकास्तथा

また彼らは、クルマーシャ（煮豆）、ヴァタカ（揚げ菓子）、そしてギーを混ぜた甘い乳粥を携え、さらにソーハーリカー、ディーピカー、しっとりしたヴァタカなどの珍味も供えた。

Verse 34

राजिकाभिश्च संलिप्ता नवच्छिद्रसमन्विताः । चंद्रबिंबप्रतीकाशा मण्डकास्तत्र कल्पिताः

そこで彼らはマンダカ（菓餅）を作り、ラージカー（芥子）を塗って新たな孔をあしらい、月の円盤のように輝かせた。

Verse 35

पञ्चामृतेन स्नपनं कृत्वा गन्धोदकेन च । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्तोषयामासुरीश्वरीम्

女神をパンチャームリタと香水で沐浴させたのち、彼らは薫香と灯明、そして食の供物（ナイヴェーディヤ）によって至高の女王を歓ばせた。

Verse 36

नीराजनैः सकपूरैः पुष्पैर्दीपैः सुचंदनैः । श्रीमाता तोषिता राजन्सर्वोपद्रवनाशनी

王よ、あらゆる災厄を滅するシュリーマーターは、樟脳と花と灯明、そして上質の白檀を添えた彼らのアーラティ（ārati）によって満悦された。

Verse 37

श्रीमाता च जगन्माता ब्राह्मी सौम्या वरप्रदा । रूपत्रयं समास्थाय पालयेत्सा जगत्त्रयम्

彼女は吉祥なる母、宇宙の母—ブラーフミー、柔和にして恩寵を授ける方。三つの姿をとり、三界を守護する。

Verse 38

त्रयीरूपेण धर्मात्मन्रक्षते सत्यमंदिरम् । जितेद्रिया जितात्मानो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः

おお法にかなう者よ、彼女はトライー（三ヴェーダ）の姿となって真理の聖殿を守護する。そこには、感官を制し自己を克服した最勝の二度生まれ（バラモン）たちが集い立っていた。

Verse 39

तैः सर्वेरर्चिता माता चंदनाद्येन तोषिता । स्तुतिमारेभिरे तत्र वाङ्मनःकायकर्मभिः । एकचित्तेन भावेन ब्रह्मपुत्र्याः पुरः स्थिताः

皆に礼拝され、母は白檀などの供物によって満悦された。そこで彼らは、言葉と心と身の行いをもって讃歌を唱え始め、一点の信心にて、ブラフマーの娘の御前に立った。

Verse 40

विप्रा ऊचुः । नमस्ते ब्रह्मपुत्र्यास्तु नमस्ते ब्रह्मचारिणि । नमस्ते जगतां मातर्नमस्ते सर्वगे सदा

バラモンたちは言った。「礼拝します、ブラフマーの御娘よ。礼拝します、ブラフマチャーリニー（梵行の修行者）よ。礼拝します、諸世界の母よ。礼拝します、常に遍満する御方よ。」

Verse 41

क्षुन्निद्रा त्वं तृषा त्वं च क्रोधतंद्रादयस्तथा । त्वं शांतिस्त्वं रतिश्चैव त्वं जया विजया तथा

あなたは飢えであり眠りであり、また渇きでもある。さらに怒り、怠惰などもまたあなたである。あなたは寂静、あなたは歓喜。あなたは勝利であり、また凱旋でもある。

Verse 42

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैस्त्वं प्रपन्ना सुरेश्वरि । सावित्री श्रीरुमा चैव त्वं च माता व्यवस्थिता

おお神々の主宰よ、ブラフマー、ヴィシュヌ、マヘーシャらは皆あなたに帰依する。あなたはサーヴィトリーとして、シュリーとして、ウマーとして—まことに母そのものとして住まわれる。

Verse 43

ब्रह्मविष्णु सुरेशानास्त्वदाधारे व्यवस्थिताः । नमस्तुभ्यं जगन्मातर्धृतिपुष्टिस्वरूपिणि

ブラフマー、ヴィシュヌ、そして諸天の主らは、あなたの支えの上に安住する。礼拝します、宇宙の母よ、あなたの御姿は堅忍と養いそのもの。

Verse 44

रतिः क्रोधा महामाया छाया ज्योतिःस्वरूपिणि । सृष्टि स्थित्यंतकृद्देवि कार्यकारणदा सदा

あなたは歓喜であり、また憤怒でもある。あなたは大いなるマーヤー、影であり、光の本性でもある。女神よ、あなたは創造・維持・滅尽を成し、常に因と果を授け給う。

Verse 45

धरा तेजस्तथा वायुः सलिलाकाशमेव च । नमस्तेऽस्तु महाविद्ये महाज्ञानमयेऽनघे

あなたは地であり火であり、風であり、水であり、また虚空でもある。礼拝します、マハーヴィディヤーよ、汚れなき御方、至高の智慧に満ちたまえ。

Verse 46

ह्रींकारी देवरूपा त्वं क्लींकारी त्वं महाद्युते । आदिमध्यावसाना त्वं त्राहि चास्मान्महाभयात्

あなたは「フリーム」の御姿として神性を現し、また「クリーム」でもある、偉大に輝く御方。あなたは始めであり中であり終わり—どうか大いなる恐れからも私たちを救い給え。

Verse 47

महापापो हि दुष्टात्मा दैत्योऽयं बाधतेऽधुना । त्राणरूपा त्वमेका च अस्माकं कुलदेवता

大いなる罪を負い、邪悪な心をもつこのダイティヤが、今まさに我らを苦しめております。救いの拠り所はただあなたのみ、まことに我ら一族の守護神（クラデーヴァター）です。

Verse 48

त्राहित्राहि महादेवि रक्षरक्ष महेश्वरि । हनहन दानवं दुष्टं द्विजातीनां विघ्नकारकम्

救いたまえ、救いたまえ、マハーデーヴィーよ！護りたまえ、護りたまえ、マヘーシュヴァリーよ！討て、討て、この邪悪なるダーナヴァを、二度生まれの者（ドヴィジャ）に障りをなす者を！

Verse 49

एवं स्तुता तदा देवी महामाया द्विजन्मभिः । कर्णाटस्य वधार्थाय द्विजातीनां हिताय च । प्रत्यक्षा साऽभवत्तत्र वरं ब्रूहीत्युवाच ह

かくしてドヴィジャたちに讃えられると、女神マハーマーヤーは、カルナータを討ち、ドヴィジャの安寧を成就せんとして、その場に姿を現し、「望む恩寵を申せ」と告げた。

Verse 50

श्रीमातोवाच । केन वै त्रासिता विप्राः केन वोद्वेजिताः पुनः । तस्याहं कुपिता विप्रा नयिष्ये यमसादनम्

シュリーマーターは言った。「誰によって汝らブラーフマナは恐れさせられ、また誰によって再び悩まされたのか。われは彼に憤る、ヴィプラよ。彼をヤマの住処へ送ろう。」

Verse 51

क्षीणायुषं नरं वित्त येन यूयं निपीडिताः । ददामि वो द्विजातिभ्यो यथेष्टं वक्तुमर्हथ

汝らを圧した、寿命の尽きかけたその者を見定めよ。ドヴィジャたちよ、われは汝らに加護を授ける。望むままに、ためらわず語れ。

Verse 52

भक्त्या हि भवतां विप्राः करिष्ये नात्र संशयः

汝らの篤きバクティゆえに、ああヴィプラたちよ、我は必ず行動する――これに疑いはない。

Verse 53

द्विजा ऊचुः । कर्णाटाख्यो महारौद्रो दानवो मदगर्वितः । विघ्नं प्रकुरुते नित्यं सत्यमंदिरवासिनाम्

ドヴィジャたちは言った。「カルナータと名づくダーナヴァがいる。恐ろしく猛く、驕りに酔いしれて、サティヤの神殿に住まう者たちに常に障碍を起こすのだ。」

Verse 54

ब्राह्मणान्सत्यशीलांश्च वेदाध्ययनतत्परान् । द्वेषाद्द्वेष्टि द्वेषणस्तान्नित्यमेव महामते । वेदविद्वेषणो दुष्टो घातयैनं महाद्युते

ただ悪意ゆえに、真実の行いを守りヴェーダの学修に励むブラーフマナたちを彼は憎む。常に彼らを害そうとするのだ、ああ賢者よ。その邪悪なるヴェーダ憎し—ああ光輝の女神よ—彼を討ち滅ぼしたまえ。

Verse 55

व्यास उवाच । तथेत्युक्त्वा तु सा देवी प्रहस्य कुलदेवता । वधोपायं विचिंत्यास्य भक्तानां रक्षणाय वै

ヴィヤーサは語った。「『然り』と言うや、その女神—一族の守護神（クラデーヴァター）—は微笑み、信徒を守るために彼を滅する方策を思案した。」

Verse 56

ततः कोपपरा जाता श्रीमाता नृपसत्तम । कोपेन भृकुटीं कृत्वा रक्तनेत्रांतलोचनाम्

そのときシュリーマーターは怒りにすべてを傾けた、ああ王の中の最勝よ。憤りに眉をひそめ、目尻は赤く染まった。

Verse 57

कोपेन महताऽविष्टा वसंती पावकं यथा । महाज्वाला मुखान्नेत्रान्नासाकर्णाच्च भारत

激しい憤怒に呑まれ、彼女は風に煽られた火のごとく燃え上がった。口と眼と鼻と耳より大いなる炎が噴き出した、バーラタよ。

Verse 58

तत्तेजसा समुद्भूता मातंगी कामरूपिणी । काली करा लवदना दुर्दर्शवदनोज्ज्वला

その烈しい光威より、自在に姿を変えるマーターンギーが現れた。黒き色を帯び、猛き手をもち、恐るべき面を輝かせ、近づき難い光彩を放っていた。

Verse 59

रक्तमाल्यांबरधरा मदाघूर्णितलोचना । न्यग्रोधस्य समीपे सा श्रीमाता संश्रिता तदा

赤き花鬘と赤き衣をまとい、神なる酔いに眼を巡らせつつ、その吉祥なる母はそのとき菩提樹（バニヤン）の傍らに身を寄せた。

Verse 60

अष्टादशभुजा सा तु शुभा माता सुशोभना । धनुर्बाणधरा देवी खड्गखेटकधारिणी

その吉祥にして光り輝く母は、麗しくも十八の腕を備えていた。女神は弓と矢を持ち、また剣と盾を携えていた。

Verse 61

कुठारं क्षुरिकां बिभ्रत्त्रिशूलं पानपात्रकम् । गदां सर्पं च परिघं पिनाकं चैव पाशकम्

彼女は斧と短剣、三叉戟と飲杯を携え、さらに棍棒と蛇と鉄の棒を持ち、またピナーカの弓と羂索（なわ）をも備えていた。

Verse 62

अक्षमालाधरा राजन्मद्यकुंभानुधारिणी । शक्तिं च मुशलं चोग्रं कर्तरीं खर्परं तथा

彼女は数珠を身に着け、王よ、酒壺を携え、さらにシャクティ（槍）と猛きムシャラ（杵）、鋏、そして髑髏鉢をも持っていた。

Verse 63

कंटकाढ्यां च बदरीं बिभ्रती तु महानना । तत्राभवन्महायुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम्

大いなる面貌の女神は、棘に満ちたバダリーの枝を携え、そこに大戦を起こした。轟き乱れ、身の毛もよだつほどであった。

Verse 64

मातंग्याः सह कर्णाटदानवेन नृपोत्तम

マータンギーと共に、王の中の最勝者よ、カルナータの魔と戦いがあった。

Verse 65

युधिष्ठिर उवाच । कथं युद्धं समभवत्कथं चैवापवर्तत । जितं केनैव धर्मज्ञ तन्ममाचक्ष्व मारिष

ユディシュティラは言った。「戦いはいかにして起こり、いかにして終わったのですか。勝利は誰に帰したのですか。ダルマを知る尊き御方よ、どうか私にお語りください。」

Verse 66

व्यास उवाच । एकदा शृणु राजेंद्र यज्जातं दैत्यसंगरे । तत्सर्वं कथयाम्याशु यथावृत्तं हि तत्पुरा

ヴィヤーサは言った。「聞きなさい、王の主よ。かつてダイティヤとの戦いで起こったことを。私はその一切を、遠い昔に起きたとおりに、速やかに語ろう。」

Verse 67

प्रणष्टयोषा ये विप्रा वणिजश्चैव भारत । चैत्रमासे तु संप्राप्ते धर्मारण्ये नृपोत्तम

おおバーラタよ、妻を失ったブラーフマナたちと商人たちは、チャイトラ月が到来すると、ダルマーラニヤへ赴いた。おお王の中の最勝者よ。

Verse 68

गौरीमुद्वाहयामासुर्विप्रास्ते संशितव्रताः । स्वस्थानं सुशुभं ज्ञात्वा तीर्थराजं तथोत्तमम्

堅固な誓願を保つそのブラーフマナたちは、そこをこの上なく吉祥なる地、すなわち優れた「ティールタの王」と悟り、ガウリーの婚儀を荘厳に執り行った。

Verse 69

विवाहं तत्र कुर्वंतो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः । कोटिकन्याकुलं तत्र एकत्रासीन्महोत्सवे । धर्मारण्ये महाप्राज्ञ सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

最勝の二度生まれの者たちが集い、そこで婚礼を執り行っていると、ダルマーラニヤの大祭において、一つの場所に無数の乙女が集まっていた。数はコーティ（億）に及ぶ。大賢者よ、私は真実を、真実のみを語る。

Verse 70

चतुर्थ्यामपररात्रेऽभ्यंतरतोऽग्निमादधुः । आसनं ब्रह्मणे दत्त्वा अग्निं कृत्वा प्रदक्षिणम्

第四のティティ、夜の後半に、彼らは結界の内に聖火を燃え立たせた。祭司に座を捧げ、火の周りを恭しく右繞（プラダクシナ）した。

Verse 71

स्थालीपाकं च कृत्वाथ कृत्वा वेदीः शुभास्तदा । चतुर्हस्ताः सकलशा नागपाश समन्विताः

次いで、スタ―リーパーカの供儀を修し、吉祥なるヴェーディ（祭壇）を整えた。それらは四ハスタの寸法に作られ、整然と配され、「ナーガパーシャ」と呼ばれる結びで備えられていた。

Verse 72

वेदमंत्रेण शुभ्रेण मंत्रयंते ततो द्विजाः । चरतां दंपतीनां हि परिवेश्य यथोचितम्

そののち、二度生まれの者たちは清浄なるヴェーダの真言を誦し、儀礼を進める夫婦に対して、作法にかなって供物と食をしかるべく供した。

Verse 73

ब्रह्मणा सहितास्तत्र वाडवा स्ते सुहर्षिताः । कुर्वते वेदनिर्घोषं तारस्वरनिनादितम्

そこでは祭司とともに、歓喜するヴァーダヴァたちが、澄みわたる高音を響かせてヴェーダの誦声を力強く轟かせた。

Verse 74

तेन शब्देन महता कृत्स्नमापूरितं नभः । तं श्रुत्वा दानवो घोरो वेदध्वनिं द्विजे रितम्

その大いなる響きによって、天はことごとく満たされた。二度生まれの者が放つヴェーダの反響を聞き、恐るべきダーナヴァは心を揺さぶられた。

Verse 75

उत्पपातासनात्तूर्णं ससैन्यो गतचेतनः । धावतः सर्वभृत्यास्तं ये चान्ये तानुवाच सः

彼は軍勢を伴い、心乱れて座よりたちまち跳ね起きた。すべての従者、また他の者たちも走り従う中、彼は彼らに向かって言葉を発した。

Verse 76

श्रूयतां कुत्र शब्दोऽयं वाडवानां समुत्थितः । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दैतेयाः सत्वरं ययुः

「聞け――ヴァーダヴァたちより起こったこの音は、いずこより生じたのか。」その言葉を聞くや、ダイティヤたちはただちに急ぎ出た。

Verse 77

विभ्रांतचेतसः सर्वे इतश्चेतश्च धाविताः । धर्मारण्ये गताः केचित्तत्र दृष्टा द्विजा तयः

皆は心乱れて、あちらこちらへと走り回った。ある者は聖なるダルマーラニヤへ赴き、そこでそのバラモンたちが見出された。

Verse 78

उद्गिरंतो हि निगमान्विवाहसमये नृप । सर्वं निवेदयामासुः कर्णाटाय दुरात्मने

王よ、婚礼の時にヴェーダの讃歌を唱えつつ、彼らはすべてを邪悪なカルナータ（Karṇāṭa）に告げ知らせた。

Verse 79

तच्छ्रुत्वा रक्तताम्राक्षो द्विजद्विट् कोपपू रितः । अभ्यधावन्महाभाग यत्र ते दंपती नृप

それを聞くや、バラモンを憎む者は、赤銅の眼を燃やし怒りに満ちて、幸いなる者よ、あの夫婦のいる所へと突進した、王よ。

Verse 80

खमाश्रित्य तदा दैत्यमायां कुर्वन्स राक्षसः । अहरद्दंपती राजन्सर्वालंकारसंयुतान्

その時そのラークシャサは天空に身を寄せ、ダイティヤのマーヤーを用いて、王よ、あらゆる装身具をまとったその夫婦をさらい去った。

Verse 81

ततस्ते वाडवाः सर्वे संगता भुवनेश्वरीम् । बुंबारवं प्रकुर्वाणास्त्राहित्राहीति चोचिरे

それから彼女たち女たちは皆、ブヴァネーシュヴァリーの御前に集い、轟くような騒然たる叫びを上げて、「お救いください、お救いください」と訴えた。

Verse 82

तच्छ्रुत्वा विश्वजननी मातंगी भुवनेश्वरी । सिंहनादं प्रकुर्वाणा त्रिशूलवरधारिणी

その叫びを聞くや、世界の母マータンギー・ブヴァネーシュヴァリーは獅子のごとく咆哮し、三叉戟を執り、恩寵を授けた。

Verse 83

ततः प्रववृते युद्धं देवीकर्णाटयोस्तथा । ऋषीणां पश्यतां तत्र वणिजां च द्विजन्मनाम्

ついで女神とカルナータとの戦いが始まった。そこでは聖仙たちが、また商人と二度生まれの者たちも見守っていた。

Verse 84

पश्यतामभवयुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । अस्त्रैश्चिच्छेद मातगी मदविह्वलितं रिपुम्

見守る者たちの前で、戦いは激烈となり身の毛もよだつほどであった。マータンギーは武器をもって、驕りに酔い足も定まらぬ敵を断ち伏せた。

Verse 85

सोऽपि दैत्यस्ततस्तस्या बाणेनैकेन वक्षसि । असावपि त्रिशूलेन घातितः कश्मलं गतः

そのダイティヤは一本の矢で彼女の胸を射たが、たちまち女神の三叉戟に討たれ、破滅と恐怖へと落ちた。

Verse 86

मुष्टिभिश्चैव तां देवीं सोऽपि ताडयतेऽसुरः । सोऽपि देव्या ततः शीघ्रं नागपाशेन यंत्रितः

そのアスラもまた拳で女神を打ったが、女神はたちまち蛇の縄（ナーガパーシャ）で彼を縛り、封じ込めた。

Verse 87

ततस्तेनैव दैत्येन गरुडास्त्रं समादधे । तया नारायणास्त्रं तु संदधे शरपातनम्

するとそのダイティヤはガルダの武器を放ち、彼女はこれに応えてナーラーヤナの武器を備え、矢の雨を降らせた。

Verse 88

एवमन्योन्यमाकृष्य युध्यमानौ जयेच्छया । ततः परिघमादाय आयसं दैत्यपुंगवः

かくして互いを引き寄せ、勝利を願って戦い続けるうち、ダイティヤの雄たる者は鉄の棍棒を取り上げた。

Verse 89

मातंगीं प्रति संकुद्धो जघान परवीरहा । देवी क्रुद्धा मुष्टिपातैश्चूर्णयामास दानवम्

マータンギーに向かって憤ったその敵将殺しは打ちかかった。だが女神もまた怒り、拳の連打でダーナヴァを粉砕した。

Verse 90

तेन मुष्टिप्रहारेण मूर्च्छितो निपपात ह । ततस्तु सहसोत्थाय शक्तिं धृत्वा करे मुदा

その拳打に打ちのめされ、彼は気絶して倒れた。だが忽ち起き上がり、喜んで槍を手に取った。

Verse 91

शतघ्नीं पातयामास तस्या उपरि दानवः । शक्तिं चिच्छेद सा देवी मातंगी च शुभानना

ダーナヴァは彼女の上にシャタグニーを投げ落とした。だが吉祥なる面貌の女神マータンギーは、その槍を断ち砕いた。

Verse 92

जहासोच्चैस्तु सा सुभ्रः शतघ्नीं वज्रसन्निभा । एव मन्योन्यशस्त्रौघैरर्दयंतौ परस्परम्

そのとき、光り輝く女神は――そのシャタグニーが雷霆のごとく――高らかに笑った。かくして彼らは、武器の奔流をもって互いを打ち据えた。

Verse 93

ततस्त्रिशूलेन हतो हृदये निपपात ह । मूर्छां विहाय दैत्योऽसौ मायां कृत्वा च राक्षसीम्

ついに三叉戟にて胸を貫かれ、彼は倒れ伏した。気絶を振り払い、そのダイティヤはマーヤーを起こし、羅刹女（ラークシャシー）の姿の幻を作り出した。

Verse 94

पश्यतां तत्र तेषां तु अदृश्योऽभून्महासुरः । पपौ पानं ततो देवी जहासारुणलोचना

人々が見守る中、その大アスラは姿を消した。すると赤き眼の女神は笑い、己が飲み物を飲み干した。

Verse 95

सर्वत्रगं तं सा देवी त्रैलोक्ये सचराचरे

その女神は、あらゆる所を行き渡る者を、動くものも動かぬものも含む三界のすべてにわたり探し求めた。

Verse 96

क्व पास्यस्तीति ब्रूते सा ब्रूहि त्वं सांप्रतं हि मे । कर्णाटक महादुष्ट एहि शीघ्रं हि युध्यताम्

彼女は言った。「どこへ逃げるつもりだ。告げよ――今すぐ告げよ。おおカルナータカよ、大悪党よ、来たれ。急げ、いざ戦いを交えよ！」

Verse 97

ततोऽभवन्महायुद्धं दारुणं च भयानकम् । पपौ देवी तु मैरेयं वधार्थं सुमहाबला

その後、激しく恐ろしい大戦が勃発した。絶大な力を持つ女神は、敵を討ち取るためにマイレーヤ酒を飲んだ。

Verse 98

मातंगी च ततः क्रुद्धा वक्त्रे चिक्षेप दानवम् । ततोऽपि दानवो रौद्रो नासारंध्रेण निर्गतः

激怒したマータンギー女神は、悪魔を口の中に放り込んだ。しかし、その猛り狂うダーナヴァは彼女の鼻孔から抜け出した。

Verse 99

युध्यते स पुनर्दैत्यः कर्णाटो मदपूरितः । ततो देवी प्रकुपिता मातंगी मदपूरिता

そのダイティヤであるカルナータは、陶酔に膨れ上がり再び戦った。するとマータンギー女神は激しい怒りに目覚め、力がみなぎった。

Verse 100

दशनैर्मथयित्वा च चर्वयित्वा पुनःपुनः । शवास्थि मे दसा युक्तं मज्जामांसादिपूरितम्

彼女は歯ですり潰し、何度も噛み砕き、それを髄や肉などが詰まった死体の骨のような状態にした。

Verse 110

पित्रा मे स्थापिता दैत्य रक्षार्थं हि द्विजन्मनाम् । केवलं श्यामलांगी सा सर्वलोकहितावहा

「悪魔よ、父は私を特に再生族（バラモン）を守るために任命したのだ。その黒い肢体を持つ女神は、全世界の恩恵者としてのみ存在する。」

Verse 120

जगुर्गन्धर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततोत्सवं प्रकुर्वन्तो गीतं नृत्यं शुभप्रदम्

ガンダルヴァの主たちは歌い、アプサラスの群れは舞った。ついで祭礼を催し、福徳を授ける吉祥の歌と舞を奉じた。

Verse 130

देव्युवाच । स्वस्थाः संतु द्विजाः सर्वे न च पीडा भविष्यति । मयि स्थितायां दुर्धर्षा दैत्या येऽन्ये च राक्षसाः

女神は言われた。「すべての二度生まれ（ドヴィジャ）よ、安穏であれ。苦患は起こらぬ。わたしがここに鎮まるかぎり、屈しがたいダイティヤや他のラクシャサは勢いを得ない。」

Verse 131

शाकिनीभूतप्रेताश्च जंभाद्याश्च ग्रहास्तथा । शाकिन्यादिग्रहाश्चैव सर्पा व्याघ्रादयस्तथा

「シャーキニー、ブータ、プレータ、またジャンバに始まる諸グラハ（憑きもの）も、さらにシャーキニー類のグラハも、蛇や虎などの脅威も——ここでは害をなさぬ。」

Verse 140

खट्वांगं बदरीं चैव अंकुशं च मनोरमम् । अष्टादशायुधैरेभिः संयुता भुवनेश्वरी

彼女はカトヴァーンガの杖、バダリーの棍、そして麗しきアンクシャ（鉤）を携え、十八の武器を具して世の主母として立たれた。

Verse 150

बल्लाकरं वरं यूपा क्षिप्तकुल्माषकं तथा । सोहालिका भिन्नवटा लाप्सिका पद्मचूर्णकम्

「バッラー カラ、ヴァラ、ユーパー、またクシプタクルマーシャカ。ソーハーリカー、ビンナヴァター、ラープシカー、パドマチュールナカ——これらは吉祥の儀に供える供物の食の名である。」

Verse 160

मदीयवचनं श्रुत्वा तथा कुरुत वै विधिम् । विवाहकाले संप्राप्ते दंपत्योः सौख्यहेतवे

わが教えを聞いたなら、定められた儀礼をそのとおりに行いなさい。婚礼の時が来たなら、夫婦の安楽と福祉のためにこれを修しなさい。

Verse 170

तिल तैलेन वा कुर्यात्पुरुषो नियतव्रतः । एकाशनं हि कुरुते यक्ष्मप्रीत्यै निरंतरम्

誓戒を堅く守る者は、胡麻または胡麻油を用いてこれを修すべし。まことに、ヤクシュマを鎮め喜ばせるため、常に一食の行を絶やさず保て。

Verse 179

तेषां कुले कदा चित्तु अरिष्टं नैव जायते । अपुत्रो लभते पुत्रान्धनहीनस्तु संपदः । आयुरारोग्यमैश्वर्यं श्रीमातुश्च प्रसादतः

その一族には、いついかなる時も不吉は生じない。子なき者は子（息子）を得、貧しき者は財を得る。長寿・健康・王者のごとき福徳は、吉祥なる母シュリー（Śrī）のご加護によって授かる。