Adhyaya 2

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यदपि वक्ष्यामि माहात्म्यं त्रिपुरद्विषः । श्रुतमात्रेण येनाशु च्छिद्यंते सर्वसंशयाः

スータは言った。今また、トリプラを滅する御方（湿婆）の別の功徳（マーハートミャ）を説こう。これをただ聞くだけで、あらゆる疑いは速やかに断たれる。

Verse 2

अतः परतरं नास्ति किंचित्पापविशोधनम् । सर्वानंदकरं श्रीमत्सर्वकामार्थसाधम्

罪を浄めるものとして、これに勝るものはない。これは一切の歓喜をもたらし、吉祥にして光輝あり、あらゆる願いの成就を与える。

Verse 3

दीर्घायुर्विजयारोग्यभुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । यदनन्येन भावेन महे शाराधनं परम्

それは長寿と勝利と無病を授け、享受と解脱の両果を与える。すなわち、他に心を分かたぬ信愛をもって行う、マヘーシャへの最上の礼拝である。

Verse 4

आर्द्राणामपि शुष्काणामल्पानां महतामपि । एतदेव विनिर्दिष्टं प्रायश्चितमथोत्तमम्

罪が「湿り」（新しい）であれ「乾き」（久しい）であれ、また小であれ大であれ——これこそが最上の贖罪（プラーヤシュチッタ）であると説かれる。

Verse 5

सर्वकालेऽप्यभेद्यानामघानां क्षयकारणम् । महामुनिविनिर्दिष्टैः प्रायश्चित्तैरथोत्तमैः

いかなる時にも、これは「破り難い」とされる罪さえ滅する因となり、大聖仙が説いた最上の贖罪（プラーヤシュチッタ）をも凌ぐ。

Verse 6

इयमेव परं श्रेयः सर्वशास्त्रविनिश्चितम् । यद्भक्त्या परमेशस्य पूजनं परमो दयम्

これこそが最高の善であると、すべてのシャーストラは定めた。すなわち、バクティをもってパラメーシャを礼拝することは、至上の施し、最高の慈悲の行いである。

Verse 7

जानताऽजानता वापि येन केनापि हेतुना । यत्किंचिपि देवाय कृतं कर्म विमुक्तिदम्

知って行おうと知らずに行おうと、いかなる理由であれ、神に向けてなされた一切の行いは解脱（ヴィムクティ）を授けるものとなる。

Verse 8

माघे कृष्णचतुर्द्दश्यामुपवासोऽति दुर्लभः । तत्रापि दुर्लभं मन्ये रात्रौ जागरणं नृणाम्

マーガ月において、クリシュナ・チャトゥルダシーに断食することはきわめて稀である。さらに稀なのは、人々が夜を通して覚醒のまま守夜することだと私は思う。

Verse 9

अतीव दुर्लभं मन्ये शिवलिंगस्य दर्शनम् । सुदुर्लभतरं मन्ये पूजनं परमेशितुः

きわめて稀であると私は思う、シヴァ・リンガのダルシャンは。さらに稀であると私は思うのは、至上主パラメーシャへの礼拝である。

Verse 10

भवकोटिशतोत्पन्नषुण्यराशिविपाकतः । लभ्यते वा पुनस्तत्र बिल्वपत्रार्चनं विभोः

幾百倶胝の生にわたり積み重ねた功徳と罪過が熟して生じる広大な「空」の果報を経て、ようやく—その聖なる因縁の中で—ビルヴァの葉をもって主を供養し礼拝する機会が得られる。

Verse 11

वर्षाणामयुतं येन स्नातं गंगासरिज्जले । सकृद्बिल्वार्चनेनैव तत्फलं लभते नरः

ガンガー河の水に一万年沐浴した者が得るその果報は、ただ一度、ビルヴァの葉で供養し礼拝するだけでも同じく得られる。

Verse 12

यानियानि तु पुण्यानि लीनानीह युगेयुगे । माघेऽसितचतुर्दश्यां तानि तिष्ठंति कृत्स्नशः

ここに劫ごと世ごとに秘められてきたあらゆる功徳は、マーガ月の黒分（暗月）の第十四日、すなわちチャトゥルダシーに、ことごとく余すところなく現前する。

Verse 13

एतामेव प्रशंसंति लोके ब्रह्मादयः सुराः । मुनयश्च वशिष्ठाद्या माघेऽसितचतुर्दशीम्

このマーガ月黒分のチャトゥルダシーこそ、諸世界において梵天（ブラフマー）をはじめとする神々が讃え、また聖仙たち—ヴァシシュタら—も讃嘆する日である。

Verse 14

अत्रोपवासः केनापि कृतः क्रतुशताधिकैः । रात्रौ जागरणं पुण्यं कल्पकोटितपोऽधिकम्

ここで誰であれ行う断食は、百の祭祀に勝る功徳をもたらす。さらに夜の覚醒（徹夜の守夜）は聖なる行であり、千万カルパにわたる苦行にも勝る。

Verse 15

एकेन बिल्वपत्रेण शिवलिंगार्चनं कृतम् । त्रैलोक्ये तस्य पुण्यस्य को वा सादृश्यमिच्छति

たとえビルヴァの葉一枚をもってシヴァリンガを礼拝するならば――三界において、その功徳に比肩するものを誰が求め得ようか。

Verse 16

अत्रानुवर्ण्यते गाथा पुण्या परमशोभना । गोपनीयापि कारुण्याद्गौतमेन प्रकाशिता

ここに、功徳に満ちて最も麗しい物語の偈が語られる。秘すべきものではあるが、ガウタマは慈悲ゆえにこれを明かした。

Verse 17

इक्ष्वाकुवंशजः श्रीमान्राजा परम धार्मिकः । आसीन्मित्रसहोनाम श्रेष्ठः सर्वधनुर्भृताम्

イクシュヴァークの王統に生まれ、まことに法（ダルマ）に篤い栄光の王がいた。名をミトラサハといい、弓を執る者の中で最勝であった。

Verse 18

स राजा सकलास्त्रज्ञः शास्त्रज्ञः श्रुतिपारगः । वीरोऽत्यंतबलोत्साहो नित्योद्योगी दयानिधिः

その王はあらゆる武器に通じ、シャーストラに精通し、ヴェーダの教えを究めていた。力と気概きわめて大なる勇者で、常に励み、慈悲の大海であった。

Verse 19

पुण्यानामिव संघातस्तेजसामिव पंजरः । आश्चर्याणामिव क्षेत्रं यस्य मूर्तिर्विराजते

その御姿は、功徳の集まりであるかのように、光輝の骨組みであるかのように輝き、まるで奇瑞そのものが根づく田地のごとくであった。

Verse 20

हृदयं दययाक्रांतं श्रियाक्रांतं च तद्वपुः । चरणौ यस्य सामंतचूडामणिमरीचिभिः

その心は慈悲に満たされ、その身は王者の光輝に染みわたっていた。従う諸王の冠の宝珠の光が降りそそぎ、まことにその御足を照らした。

Verse 21

एकदा मृगयाकेलिलोलुपः स महीपतिः । विवेश गह्वरं घोरं बलेन महतावृतः

ある時、その王は狩猟の遊びに心を奪われ、大軍に囲まれて、洞窟のごとく恐ろしい森の奥深くへと踏み入った。

Verse 22

तत्र विव्याध विशिखैः शार्दूलान्गवयान्मृगान् । रुरून्वराहान्महिषान्मृगेंद्रानपि भूरिशः

そこで彼は矢をもって多くの獣を射抜いた。虎、ガヤル、鹿、羚羊、猪、水牛、さらには獣の王たる猛きものまでも、幾度となく。

Verse 23

स रथी मृगयासक्तो गहनं दंशित श्चरन् । कमपि ज्वलनाकारं निजघान निशाचरम्

その戦車の王は狩りに没頭して深い藪をさまよい、やがて火の姿のように燃えさかる夜行の者を打ち倒した。

Verse 24

तस्यानुजः शुचाविष्टो दृष्ट्वा दूरे तिरोहितः । भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा चिंतयामास चेतसा

弟は悲嘆にとらわれ、遠くへ退いて身を潜めた。兄が討たれたのを見て、彼は心の奥で深く思い巡らした。

Verse 25

नन्वेष राजा दुर्द्धर्षो देवानां रक्षसामपि । छद्मनैव प्रजेतव्यो मम शत्रुर्न चान्यथा

まことにこの王は、デーヴァにもラークシャサにも攻め落とし難い。わが敵は、ただ偽装と策謀によってのみ討ち伏せられるべきで、他の手立てはない。

Verse 26

इति व्यवसितः पापो राक्षसो मनुजाकृतिः । आससाद नृपश्रेष्ठमुत्पात इव मूर्तिमान्

かく決意した罪深きラークシャサは、人の姿を取り、災厄の生きた凶兆のごとく、最上の王に近づいた。

Verse 27

तं विनम्राकृतिं दृष्ट्वा भृत्यतां कर्तुमागतम् । चक्रे महानसाध्यक्षमज्ञानात्स महीपतिः

へりくだった姿で奉仕を求めて来たのを見て、王は無知ゆえに、彼を王宮の大厨房の監督に任じた。

Verse 28

अथ तस्मिन्वने राजा किंचित्कालं विहृत्य सः । निवृत्तो मृगयां हित्वा स्वपुरीं पुनराययौ

そののち王は、その森でしばらく遊楽した後、狩猟をやめ、追い立てを捨てて、再び自らの都へ帰還した。

Verse 29

तस्य राजेंद्रमुख्यस्य मदयंतीतिनामतः । दमयन्ती नलस्येव विदिता वल्लभा सती

その最上の王には、マダヤンティーと名づけられた貞淑なる愛妻があり、ナラの妃ダマヤンティーのごとく世に知られていた。

Verse 30

एतस्मिन्समये राजा निमंत्र्य मुनिपुंगवम् । वशिष्ठं गृहमानिन्ये संप्राप्ते पितृवासरे

その時、王は聖仙の中の雄牛であるヴァシシュタを自らの館に招いた。祖霊（ピトリ）に捧げる聖なる日が到来したからである。

Verse 31

रक्षसा सूदरूपेण संमिश्रितनरामिषम् । शाकामिषं पुरः क्षिप्तं दृष्ट्वा गुरुरथाब्रवीत्

料理人に化けた羅刹（ラクシャサ）が、野菜料理に人肉を混ぜて彼の前に出した。それを見て、導師（グル）はこう言った。

Verse 32

धिग्धिङ्नरामिषं राजं स्त्वयैतच्छद्मकारिणा । खलेनोपहृतं मेऽद्य अतो रक्षो भविष्यसि

「ああ、なんという恥ずべき人肉か！王よ、今日お前は欺きによってこれを私に供した。それゆえ、お前は羅刹となるであろう。」

Verse 33

रक्षःकृतमविज्ञाय शप्त्वैवं स गुरुस्ततः । पुनर्विमृश्य तं शापं चकार द्वादशाब्दिकम्

それが羅刹の仕業とは知らず、導師は彼をそのように呪った。その後、再考し、その呪いを十二年間に限定した。

Verse 34

राजापि कोपितः प्राह यदिदं मे न चेष्टितम् । न ज्ञातं च वृथा शप्तो गुरुं चैव शपाम्यहम्

王もまた激怒して言った。「これは私がしたことではなく、知ってもいなかった。私は理由なく呪われた。それゆえ、私も導師を呪う。」

Verse 35

इत्यपोंजलिनादाय गुरुं शप्तुं समुद्यतः । पतित्वा पादयोस्तस्य मदयन्ती न्यवारयत्

そう言って、両手に水を掬い、師（グル）を呪わんと立ち上がったが、マダヤンティーは師の御足にひれ伏して彼を制した。

Verse 36

ततो निवृत्तः शापाच्च तस्या वचनगौरवात् । तत्याज पादयोरंभः पादौ कल्मषतां गतौ

その後、彼女の言葉を重んじて呪いを思いとどまり、その水を自らの足に落とした。するとその足は穢れに染まった。

Verse 37

कल्मषांघ्रिरिति ख्यातस्ततः प्रभृति पार्थिवः । बभूव गुरुशापेन राक्षसो वनगोचरः

その時より王は「カルマシャーンギリ（穢れた足の者）」と呼ばれ、師の呪いによって羅刹となり、森をさまよう者となった。

Verse 38

स बिभ्रद्राक्षसं रूपं घोरं कालां तकोपमम् । चखाद विविधाञ्जंतून्मानुषादीन्वनेचरः

彼は恐るべき羅刹の姿を帯び、劫末の死神のごとく、森をさまよう者として人間をはじめ様々な生きものを喰らった。

Verse 39

स कदाचिद्वने क्वापि रममाणौ किशोरकौ । अपश्यदंतकाकारो नवोढौ मुनिदंपती

ある時、森のどこかで、その死神のごとき者は、喜びに戯れる若い新婚の夫婦――ムニとその妻――を見かけた。

Verse 40

राक्षसो मानुषाहारः किशोरमुनिनंदनम् । जग्धुं जग्राह शापार्तो व्याघ्रो मृगशिशुं यथा

人を喰らう羅刹は、呪いに苦しみつつ、喰らわんとして仙人の若き子を掴み取った――虎が小鹿をさらうがごとく。

Verse 41

रक्षोगृहीतं भर्तारं दृष्ट्वा भीताथ तत्प्रिया । उवाच करुणं बाला क्रंदंती भृशवेपिता

羅刹に夫が捕らえられたのを見て、愛しき妻は恐怖に震えた。若き女は哀れに語り、泣き叫び、激しく身を震わせた。

Verse 42

भोभो मामा कृथाः पापं सूर्यवंशयशोधर । मदयंतीपतिस्त्वं हि राजेंद्रो न तु राक्षसः

「ああ、ああ――この罪を犯さないでください、太陽王家の誉れを担うお方よ。あなたはまことにマダヤンティーの夫、王の中の主であって、羅刹ではありません。」

Verse 43

न खाद मम भर्त्तारं प्राणात्प्रियतमं प्रभो । आर्त्तानां शरणार्त्तानां त्वमेव हि यतो गतिः

「我が夫を喰らわないでください、主よ――命にも勝って愛しいお方です。苦しむ者、嘆きのうちに帰依を求める者にとって、あなたこそ真の庇護、最後の拠り所なのです。」

Verse 44

पापानामिव संघातैः किं मे दुष्टैर्जडासुभिः । देहेन चातिभारेण विना भर्त्रा महात्मना

「あの大いなる魂の夫なくして、この身に何の用がありましょう――みじめで生気もなく、罪の塊のように、重荷となってのしかかるばかりです。」

Verse 45

मलीमसेन पापेन पांचभौतेन किं सुखम् । बालोयं वेदविच्छांतस्तपस्वी बहुशास्त्रवित्

五大元素から成るこの汚れた罪深い体に、どのような幸福がありえようか。この少年は穏やかで、ヴェーダを知る者であり、苦行者であり、多くの聖典に精通している。

Verse 46

अतोऽस्य प्राणदानेन जगद्रक्षा त्वया कृता । कृपां कुरु महाराज बालायां ब्राह्मणस्त्रियाम्

したがって、彼に命を与えることによって、あなたは世界そのものを守ることになるのです。偉大なる王よ、この若いバラモンの女性に慈悲を示してください。

Verse 47

अनाथकृपणार्तेषु सघृणाः खलु साधवः । इत्थमभ्यर्थितः सोऽपि पुरुषादः स निर्घृणः

誠に、善き人々は無力な者、貧しき者、苦しむ者に対して慈悲深いものである。しかし、このように懇願されたにもかかわらず、その人食いは無慈悲なままであった。

Verse 48

चखाद शिर उत्कृत्य विप्रपुत्रं दुराशयः । अथ साध्वी कृशा दीना विलप्य भृशदुःखिता

その邪悪な心の持ち主は、バラモンの息子の頭を引きちぎり、彼を貪り食った。その時、貞淑な女性は、やつれ果て、惨めな姿で、悲しみに打ちひしがれて嘆き悲しんだ。

Verse 49

आहृत्य भर्तुरस्थीनि चितां चक्रे तथोल्बणाम् । भर्तारमनुगच्छंती संविशंती हुताशनम्

彼女は夫の遺骨を集め、大きな火葬の薪の山を用意した。そして夫の後を追い、火の中へと入っていった。

Verse 50

राजानं राक्षसाकारं शापास्त्रेण जघान तम् । रेरे पार्थिव पापात्मंस्त्वया मे भक्षितः पतिः

王が羅刹（ラークシャサ）のごとき姿に変じたのを見て、彼女は呪詛という武器でこれを打ち倒した。「ああ忌まわしき王、罪深き魂よ――お前が我が夫を喰らったのだ！」

Verse 51

अतः पतिव्रतायास्त्वं शापं भुंक्ष्व यथोल्बणम् । अद्यप्रभृति नारीषु यदा त्वमपि संगतः । तदा मृतिस्तवेत्युक्त्वा विवेश ज्वलनं सती

「ゆえに、我がパティヴラター（貞節の誓い）の力により、ふさわしいほど苛烈な呪いを受けよ。今日より、いかなる女と交わる時も、死は汝のものとなる。」そう言い終えると、貞き女は火中に入った。

Verse 52

सोऽपि राजा गुरोः शापमुपभुज्य कृतावधिम् । पुनः स्वरूपमादाय स्वगृहं मुदितो ययौ

その王もまた、師（グル）の呪いを定められた期間受け尽くし、再び本来の姿を取り戻して、喜びつつ我が家へ帰った。

Verse 53

ज्ञात्वा विप्रसतीशापं तत्पत्नी रतिलालसम् । पतिं निवारयामास वैधव्यातिबिभ्यती

婆羅門の貞き妻の呪いを知った王妃は、快楽に心を奪われた夫を見て、寡婦となることを恐れ、夫をたびたび制した。

Verse 54

अनपत्यः स निर्विण्णो राज्यभोगेषु पार्थिवः । विसृज्य सकलं लक्ष्मीं ययौ भूयोऽपि काननम्

子なきその王は、王権の享楽に倦み果てた。あらゆる王の栄華を捨て、再び森へと赴いた。

Verse 55

सूर्यवंशप्रतिष्ठित्यै वशिष्ठो मुनिसत्तमः । तस्यामुत्पादयामास मदयंत्यां सुतोत्तमम्

太陽王統を存続させるため、最勝の聖仙ヴァシシュタは、マダヤンティーにこの上なく優れた御子をお生まれにした。

Verse 56

विसृष्टराज्यो राजापि विचरन्सकलां महीम् । आयांतीं पृष्ठतोऽपश्यत्पिशाचीं घोररूपिणीम्

王は国を捨てて全地を遍歴した。すると背後から、恐ろしい姿のピシャーチーが近づいて来るのを見た。

Verse 57

सा हि मूर्तिमती घोरा ब्रह्महत्या दुरत्यया । यदासौ शापविभ्रष्टो मुनिपुत्रमभक्षयत्

その具現した恐るべきものは、まさに打ち克ち難いブラフマハティヤー（梵殺の罪）であった。呪いにより迷い、彼が聖仙の子を食らった時に生じたのである。

Verse 58

तेनात्मकर्मणा यांतीं ब्रह्महत्यां स पृष्ठतः । बुबुधे मुनिवर्याणामुपदेशेन भूपतिः

王は、最勝の聖仙たちの教えによって、背後から付き従うブラフマハティヤーが自らの行為の果であると悟った。

Verse 59

तस्या निर्वेशमन्विच्छन्राजा निर्विण्णमानसः । नानाक्षेत्राणि तीर्थानि चचार बहुवत्सरम्

彼女の追迫からの安らぎの地を求め、悔恨に疲れた王は、幾年も多くの聖地とティールタ（巡礼の霊場）を巡り歩いた。

Verse 60

यदा सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वापि च मुहुर्मुहुः । न निवृत्ता ब्रह्महत्या मिथिलामाययौ तदा । बाह्योद्यानगतस्तस्याश्चिंतया परयार्दितः

あらゆる聖なるティールタにて幾度も沐浴しても、婆羅門殺しの罪がなお鎮まらなかったので、彼はそのときミティラーへ赴いた。そこで外苑に入り、激しい憂いに責め苛まれた。

Verse 61

ददर्श मुनिमायांतं गौतमं विमलाशयम् । हुताशनमिवाशेषतपस्विजनसेवितम्

彼は、清らかな心をもつ聖仙ガウタマが近づくのを見た。多くの苦行者に随侍され、それはあたかも万人に奉仕される聖火のようであった。

Verse 62

विवस्वंतमिवात्यंतं घनदोषतमोनुदम् । शशांकमिव निःशंकमवदातगुणोदयम्

彼は、過失という濃き闇を払いのける灼熱の太陽のごとく、また、恐れなく澄みわたる月のごとく、汚れなき徳の高まりを顕していた。

Verse 63

महेश्वरमिव श्रीमद्द्विजराजकलाधरम् । शांतं शिष्यगणोपेतं तपसामेकभाजनम्

彼はまさにマヘーシュヴァラのごとく、輝き、月の三日月を戴く。静寂にして弟子たちに囲まれ、タパス（苦行）の精髄を一身に宿す器であった。

Verse 66

गौतम उवाच । कच्चित्ते कुशलं राजन्कच्चित्ते पदमव्ययम्

ガウタマは言った。「王よ、つつがなくお過ごしか。揺るがぬ、尽きることなき境地に至ったか。」

Verse 67

कुशलिन्यः प्रजाः कच्चिदवरोधजनोपि वा । किमर्थमिह संप्राप्तो विसृज्य सकलां श्रियम्

「汝の民は安穏に栄えているか、また奥向きの人々も無事であるか。いかなる目的でここに来たのか、王のあらゆる栄華を捨て置いて。」

Verse 68

किं च ध्यायसि भो राजन्दीर्घमुष्णं च निःश्वसन्

「そして何を思い巡らしておられるのです、王よ。長く熱い息を吐きつつ。」

Verse 69

अभिनंद्य मुनिः प्रीत्या संस्मितं समभाषत

喜びをもって聖仙に恭しく礼拝し、彼はほほえみを湛えて語り始めた。

Verse 70

अलक्षिता मदपरैर्भर्त्सयंती पदेपदे । यन्मया शापदग्धेन कृतमहो दुरत्ययम् । न शांतिर्जायते तस्य प्रायश्चित्तसहस्रकैः

驕りに酔う者らには気づかれぬまま、彼女は一歩ごとに私を責め立てる。ああ、呪いに焼かれたこの身が為したことは、重く越え難い罪業である。それゆえ、千の贖罪を積もうとも、心の安らぎは生じない。

Verse 71

इष्टाश्च विविधा यज्ञाः कोशसर्वस्वदक्षिणाः । सरित्सरांसि स्नातानि यानि पूज्यानि भूतले । निषेवितानि सर्वाणि क्षेत्राणि भ्रमता मया

「私はさまざまな供犠（ヤジュニャ）を修し、布施（ダクシナー）として蔵の財も全ての富も捧げた。地上で礼拝される河川と湖沼に沐浴し、遍歴してあらゆる聖地に参詣し奉仕した。それでもなお、解放を得られぬのだ。」

Verse 72

जप्तान्यखिलमंत्राणि ध्याताः सकलदेवताः । महाव्रतानि चीर्णानि पर्णमूलफलाशिना

あらゆるマントラを誦し、すべての神々を観想してきた。大いなる誓戒を修し、葉と根と果実のみを食として生きてきた。

Verse 73

तानि सर्वाणि कुर्वंति स्वस्थं मां न कदाचन । अद्य मे जन्मसाफल्यं संप्राप्तमिव लक्ष्यते

それらすべてを行っても、私を真に健やかに満たすことはなかった。だが今日、ついに我が生の目的が成就したかのように見える。

Verse 74

यतस्त्वद्दर्शनादेव ममात्मानंदभागभूत् । अन्विच्छंल्लभते क्वापि वर्षपूगैर्मनोरथम्

ただあなたを拝するだけで、我が魂は歓喜の分け前にあずかった。幾年も抱き続けた願いが、ついにここに見いだされたかのようだ。

Verse 75

इत्येवं जनवादोऽपि संप्राप्तो मयि सत्यताम् । आजन्मसंचितानां तु पुण्यानामुदयोदये

かくして世の言い伝えも、我が身において真実となった。生まれ生まれに積み重ねた功徳が、起こり起こって実を結ぶのだ。

Verse 76

यद्भवान्भवभीतानां त्राता नयनगोचरः । कस्माद्देशादिहायातो भवान्भवभयापहः

あなたは世の有に怯える者の救い主として、いま我が眼前に現れた。輪廻（サンサーラ）の恐れを除くお方よ、いずこの国土よりここへ来られたのか。

Verse 77

दूरभ्रमणविश्रांतं शंके त्वामिह चागतम् । दृष्ट्वाश्चर्यमिवात्यर्थं मुदितोसि मुखश्रिया

長き放浪に疲れてここへ来たのだろうと私は思う。だが汝を見れば、まるで奇瑞を拝するがごとし――その御面は光り輝き、汝はこの上なく歓喜している。

Verse 78

आनंदयसि मे चेतः प्रेम्णा संभाषणादिव । अद्य मे तव पादाब्जशरणस्य कृतैनसः । शांतिं कुरु महाभाग येनाहं सुखमाप्नुयाम्

汝は愛ある語らいのごとく、我が心を歓ばせる。今日、罪深き我なれど、汝の蓮華の御足に帰依した。大いなる福徳の君よ、我に寂静を授け、安楽を得しめたまえ。

Verse 79

इति तेन समादिष्टो गौतमः करुणानिधिः । समादिदेश घोराणामघानां साधु निष्कृतिम्

かくして彼に請われ、慈悲の蔵たるガウタマは、恐るべき罪のための正しき贖罪の法を示した。

Verse 80

गौतम उवाच । साधु राजेंद्र धन्योऽसि महा घेभ्यो भयं त्यज

ガウタマは言った。「善いかな、王よ。汝は福徳に満ちている。大いなる恐怖への畏れを捨てよ。」

Verse 81

शिवे त्रातरि भक्तानां क्व भयं शरणैषिणाम् । शृणु राजन्महाभाग क्षेत्रमन्यत्प्रतिष्ठितम्

シヴァが信愛の者たちの守護者であるなら、帰依を求める者にいかなる恐れがあろうか。聞け、福徳ある王よ――他にも、霊威堅固に स्थापितされた聖地（クシェートラ）がある。

Verse 82

महापातकसंहारि गोकर्णाख्यं मनोरमम् । यत्र स्थितिर्न पापानां महद्भ्यो महतामपि

大罪を滅する、ゴーカルナと呼ばれる霊地はまことに麗しい。そこでは罪は一切の足場を得ず、凡人にも、偉大なる者の中の偉大なる者にも及ばない。

Verse 83

स्मृतो ह्यशेषपापघ्नो यत्र संनिहितः शिवः । यथा कैलासशिखरे यथा मंदारमूर्द्धनि

シヴァが臨在するところでは、その地と御身をただ想起するだけで、罪は余すところなく滅びる。まさにカイラーサの峰、またマンダーラの頂に住まうがごとく。

Verse 84

निवासो निश्चितः शंभोस्तथा गोकर्णमण्डले । नाग्निना न शशांकेन न ताराग्रहनायकैः

かくしてシャンブの住まいは、ゴーカルナの聖域に堅く定まった。火にも、月にも、星辰・惑星の主たちにも、これを変えることはできない。

Verse 85

तमो निस्तीर्यते सम्य ग्यथा सवितृदर्शनात् । तथैव नेतरैस्तीर्थैर्न च क्षेत्रैर्मनोरमैः

太陽を拝すれば闇がことごとく晴れるように、同じほどには（罪の闇は）他のティールタによっても、また麗しき聖域によっても除かれない。

Verse 86

सद्यः पापविशुद्धिः स्याद्यथा गोकर्णदर्शनात् । अपि पापशतं कृत्वा ब्रह्म हत्यादि मानवः

ゴーカルナを拝するだけで、ただちに罪は清められる。たとえ人が百の罪を犯し、ブラフマ殺（brahmahatyā）などに及んだとしても、そこにより浄められる。

Verse 87

सकृत्प्रविश्य गोकर्णं न बिभेति ह्यघात्क्वचित् । तत्र सर्वे महात्मानस्तपसा शांतिमागताः

ただ一度でもゴーカルナに入れば、いかなる所でも罪を恐れなくなる。そこでは、すべての大いなる聖者が苦行（タパス）によって寂静を得た。

Verse 88

इन्द्रोपेंद्रविरिंच्याद्यैः सेव्यते सिद्धिकांक्षिभिः । तत्रैकेन दिनेनापि यत्कृतं व्रतमुत्तमम्

そこはインドラ、ウペーンドラ（ヴィシュヌ）、ヴィリンチ（ブラフマー）ら、成就（シッディ）を求める者たちにより礼拝される。そこでたとえ一日だけでも修される最上の誓戒は—

Verse 89

तदन्यत्राब्दलक्षेण कृतं भवति तत्समम् । यत्रेंद्रब्रह्मविष्ण्वादिदेवानां हितकाम्यया

—それに等しい功徳は、他所では十万年を費やしてようやく得られる。ここは、インドラ、ブラフマー、ヴィシュヌをはじめ諸神（デーヴァ）への利益を願って—

Verse 90

महाबलाभिधानेन देवः संनिहितः स्वयम् । घोरेण तपसा लब्धं रावणाख्येन रक्षसा

そこには主ご自身が「マハーバラ」という御名のもとに臨在する。この聖威は、ラーヴァナと名づける羅刹が行った恐るべき苦行によって得られた。

Verse 91

तल्लिंगं स्थापयामास गोकर्णे गणनायकः । इन्द्रो ब्रह्मा मुकुन्दश्च विश्वेदेवा मरुद्गणाः

そのリンガは、シヴァのガナたちの長によってゴーカルナに安置された。礼拝のために、インドラ、ブラフマー、ムクンダ（ヴィシュヌ）、ヴィシュヴェデーヴァ、そしてマルトの群れも居合わせた。

Verse 92

आदित्या वसवो दस्रौ शशांकश्च दिवाकरः । एते विमानगतयो देवास्ते सह पार्षदैः

アーディティヤ神群とヴァス神群、二柱のアシュヴィン、さらに月神と太陽神—これらの神々は天のヴィマーナに乗り、従者の群れとともに到来した。

Verse 93

पूर्वद्वारं निषेवन्ते देवदेवस्य शूलिनः । योन्यो मृत्युः स्वयं साक्षाच्चित्रगुप्तश्च पावकः

東の門には、神々の神・槍（三叉戟）を持つシュ―リンに仕えて立つ者たちがいる。ヤマとムリティユが自ら現れ、チトラグプタとパーヴァカ（アグニ）も共にいる。

Verse 94

पितृभिः सह रुद्रैश्च दक्षिणद्वारमाश्रितः । वरुणः सरितां नाथो गंगादिसरितां गणैः

南の門には、河川の主ヴァルナが立ち、ピトリ（祖霊）とルドラたちを伴い、ガンガーをはじめとする諸河の群れとともに控えている。

Verse 95

आसेवते महादेवं पश्चिमद्वारमाश्रितः । तथा वायुः कुबेरश्च देवेशी भद्रकर्णिका

西の門では、彼らはマハーデーヴァに仕える。そこにはまたヴァーユとクベーラ、そして女神デヴェーシー・バドラカルニカーもいる。

Verse 96

मातृभिश्चंडिकाद्याभिरुत्तरद्वारमाश्रिता । विश्वावसुश्चित्ररथश्चित्रसेनो महाबलः

北の門には、チャンディカーをはじめとする母神たちが陣取り、さらにヴィシュヴァーヴァス、チトララタ、そして大力のチトラセーナもいる。

Verse 97

सह गन्धर्ववर्गैश्च पूजयंति महाबलम् । रंभा घृताची मेना च पूर्वचित्तिस्तिलोत्तमा

ガンダルヴァの群れとともに、彼らは大いなる力をもつ御方を礼拝する。さらにランバー、グリターチー、メーナー、プールヴァチッティ、ティロッタマーという天のアプサラスもそこにいる。

Verse 98

नृत्यंति पुरतः शम्भोरुर्वश्याद्याः सुरस्त्रियः । वशिष्ठः कश्यपः कण्वो विश्वामित्रो महा तपाः

シャンブ（シヴァ）の御前では、ウルヴァシーをはじめとする天女たちが舞い、また大いなる苦行者ヴァシシュタ、カश्यパ、カンヴァ、ヴィシュヴァーミトラも居並ぶ。

Verse 99

जैमिनिश्च भरद्वाजो जाबालिः क्रतुरंगिराः । एते वयं च राजेंद्र सर्वे ब्रह्मर्षयोऽमलाः

ジャイミニ、バラドヴァージャ、ジャーバーリ、クラトゥ、アンギラス——彼ら、そして我らもまた、王よ、みな穢れなきブラフマリシである。

Verse 100

देवं महाबलं भक्त्या समंतात्पर्यु पास्महे । मरीचिना सहात्रिश्च दक्षाद्याश्च मुनीश्वराः

信愛をもって、我らは四方より大いなる力の神を取り囲み奉仕する。マリーチとアトリとともに、ダクシャらの聖仙の主たちもまた礼拝に立つ。

Verse 110

तथा देव्या भद्रकाल्या शिशुमारेण धीमता । दुर्मुखेन फणींद्रेण मणिनागाह्वयेन च

また同様に、女神バドラカーリー、賢きシシュマーラ、蛇王ドゥルムカ、そしてマニナーガと呼ばれる者も伴っている。

Verse 120

सर्वेषां शिवलिंगानां सार्वभौमो महाबलः । कृते महाबलः श्वेतस्त्रेतायामतिलोहितः

あらゆるシヴァ・リンガのうち、主権を帯びるものは大力（マハーバラ）であり、偉大な力を具える。クリタ・ユガには白く、トレーター・ユガにはきわめて赤い。

Verse 125

लुब्धाः क्रूराः खला मूढाः स्ते नाश्चैवातिकामिनः । ते सर्वे प्राप्य गोकर्णं स्नात्वा तीर्थजलेषु च

貪欲なる者、残忍なる者、悪しき者と愚かなる者、盗人、そして過度の欲に駆られる者でさえ——ゴーカルナに至り、ティールタの聖なる水に沐浴すれば——（清められる）。

Verse 130

यत्किंचिद्वा कृतं कर्म तदनंतफलप्रदम् । व्यतीपातादियोगेषु रविसंक्रमणेषु च

かかる清浄なる縁においてなされるいかなる行いも、無量の果報を与える。とりわけヴィヤティーパータ等のヨーガの時、また太陽の移行（サンクラーンティ）において。

Verse 135

गोकर्णं शिवलोकस्य नृणां सोपानपद्धतिः । शृणु राजन्नहमपि गोकर्णा दधुनागतः

ゴーカルナは、人々にとってシヴァの世界へ至る階（きざはし）の道である。聞け、王よ——我もまた、ただいまゴーカルナより来たのだ。

Verse 140

लब्ध्वा च जन्मसाफल्यं प्रयाताः सर्वतोदिशम् । अमुनाद्य नरेंद्रेण जनकेन यियक्षुणा

人として生まれた真の果報を得て、彼らは四方へと旅立った——そしてそれは、この王たる父が、いま供犠（ヤジュニャ）を行おうと願うことによってであった。

Verse 141

निमंत्रितोऽहं संप्राप्तो गोकर्णाच्छिवमंदिरात् । प्रत्यागमं किमप्यंग दृष्ट्वाश्चर्यमहं पथि । महानंदेन मनसा कृतार्थोऽस्मि महीपते

招かれて、私はゴーカルナのシヴァの聖殿より参りました。帰途、いとしき者よ、道すがら驚くべきものを見たのです。大いなる歓喜に満ちた心で、王よ、我が願いは成就したと感じます。