Sarga 35

Verse 1

तेनशङ्खविमिश्रेणभेरीशब्देनराघवः ।उपयातिमहाबाहूरामःपरपुरञ्जयः ।।।।

法螺貝の響きと太鼓の轟きが交じり合う中、ラーマは進軍した。大いなる腕を持つラグハヴァ、敵の城塞を討ち破る者である。

Verse 2

तंनिनादंनिशम्याथरावणोराक्षसेश्वरः ।मुहूर्तंध्यानमास्थायसचिवानभ्युदैक्षत ।।।।

その轟きを聞くや、羅刹の王ラーヴァナは、しばし黙して思索に入り、やがて家臣たちへと目を向けた。

Verse 3

अथतान्सचिवांस्तत्रसर्वानाभाष्यरावणः ।सभांसन्नादयन् सर्वामित्युवाचमहाबलः ।।।।जगत्सन्तापन्क्रूरोगर्हयन्राक्षसेश्वरः ।

そのときラーヴァナ――羅刹の王、残酷にして世を悩ます者――はそこにいるすべての大臣に語りかけた。全会をどよめかせ、力ある者は彼らを叱責して言った。

Verse 4

तरणंसागरस्यापिविक्रमंबलसञ्जियम् ।।।।यदुक्तवन्तोरामस्यभवन्तस्तन्मयाश्रुतम् ।

海が渡られたこと、そしてラーマのために示された武勇と蓄えられた力について、あなたがたの語ったことはこの耳に届いた。

Verse 5

भवतश्चाप्यहंवेमदियुद्धेसत्यपराक्रमान् ।।।।तूषिकानीक्षतोऽन्योन्यंविदित्वारामविक्रमम् ।

そなたたちもまた戦において真の勇者であることを、私は知っている。だがラーマの武威を悟ってなお、互いに見交わし、沈黙して立ち尽くしている。

Verse 6

ततस्तुसुमहाप्राज्ञोमाल्यवान्नामराक्षसः ।।।।रावणस्यवचश्श्रुत्वामातुःपैतामहोऽब्रवीत् ।

そのとき、きわめて賢明なる羅刹でマールヤヴァーンと名づけられた者――ラーヴァナの母方の祖父――は、ラーヴァナの言葉を聞いて、答えて語り出した。

Verse 7

विद्यास्वभिविनीतोयोराजाराजन्नयानुगः ।।।।सशास्तिचिरमैश्वर्यमरींश्चकुरुतेवशे ।

王よ、諸学に鍛えられ、正しき政道に従う君主は、久しく王権を保ち、敵すらもその支配下に置く。

Verse 8

सन्दधानोहिकालेनविगृह्णंश्चारिभिस्सह ।।।।स्वपक्षवर्थनंकुर्वन्महदैश्वर्यमश्नुते ।

時にかなって盟を結び、必要あらば間者とともに敵に対し、己が陣営を増強するなら、王は大いなる王権を得る。

Verse 9

हीयमानेनकर्तव्योराज्ञासन्धिस्समेवच ।।।।नशत्रुमवमन्येतज्यायान्कुर्वीतविग्रहम् ।

王の勢いが衰えるときは、同等の者と和を結ぶべきである。敵を侮ってはならず、相手がより強ければ、争いを慎んで退くがよい。

Verse 10

तन्मह्यंरोचतेसन्धिस्सहरामेणरावण ।।।।यदर्थमभियुक्ता: स्मसीतातस्मैप्रदीयताम् ।

「ラーヴァナよ、我らにはラーマとの和睦が望ましい。われらが攻められたその因であるシーターを、彼にお返しせよ。」

Verse 11

यस्यदेवर्षयस्सर्वेगन्धर्वाश्चजयैषिणः ।।।।विरोथंमागमस्तेनसन्धिस्तेतेनरोचताम् ।

「勝利を願うすべてのデーヴァリシとガンダルヴァは、彼の勝利を望んでいる。ゆえに彼と敵対してはならぬ。彼との盟約を汝の喜びとせよ。」

Verse 12

असृजद्भगवान्पक्षौद्वावेनहिपितामहः ।।।।सुराणामसुराणांचधर्माधर्मौतदाश्रयौ ।

まことに、福徳あるピターマハ（梵天ブラフマー）は、相対する二つの翼――デーヴァとアスラ――を創り、それぞれがダルマとアダルマを拠り所とした。

Verse 13

धर्मोहिश्रूयतेपक्षीह्यमराणांमहात्मनाम् ।।।।अधर्मोरक्षसांपक्षोह्यसुराणांचराक्षस ।

ダルマは高貴なる不死者、偉大なる魂の側であると伝えられる。アダルマはラークシャサとアスラの側である、ラークシャサよ。

Verse 14

धर्मोवैग्रसतेऽधर्मंततःकृतमभूद्युगम् ।।।।अधर्मोग्रसतेधर्मंततस्तिष्यःप्रवर्तते ।

ダルマがアダルマを呑み込むとき、その時代はクリタ・ユガと呼ばれる。アダルマがダルマを呑み込むとき、ティシュヤ（カリ）の時代が起こる。

Verse 15

तत्त्वयाचरयालोकान्धर्मोपिविनिहतोमहान् ।।।।अधर्मःप्रगृहीतश्चतेनास्मद्बलिनःपरे ।

あなたが諸世界を巡るうちに、偉大なるダルマさえ打ち捨て、アダルマを抱き取った。ゆえに、正義に立つ敵は、我らよりも強くなった。

Verse 16

सप्रमादावदिवृद्धस्तेऽधर्मोहिग्रसतेहिनः ।।।।विवर्थयतिपक्षंचसुराणांसुरभावनः ।

そのアダルマは、あなたの怠りによって育ち、まことに我らを呑み込むであろう。さらにそれはデーヴァの側を強め、彼らの勢力増大の因となる。

Verse 17

विषयेषुप्रसक्तेनयत्किञ्चित्कारणात्वया ।।।।ऋषीणामग्नकल्पानामुद्वेगोजनितोमहान् ।

感官の快楽に耽るがゆえに、いかなる因縁によるにせよ、汝は苦行の威力により火のごとき聖仙たちの間に、大いなる動揺を生じさせた。

Verse 18

तेषांप्रभावोदुर्धर्षःप्रदीप्तइवपावकः ।।।।तपसाभावितात्मानोधर्मस्यानुग्रहेरताः ।मुख्यर्यज्ञैर्यजन्त्येतेनित्यंतैस्सैर्द्विजातयः ।।।।जुह्वत्यनगींश्चविधिवद्वेदांश्चोच्चैरधीयते ।अभिभूयचरक्षांसिब्रह्मघोषानुदैरयन् ।।।।दिशोऽपिविद्रुतास्सर्वेस्तनयित्नुरिवोष्णगे ।

彼らの霊威は抗しがたく、燃えさかる火のごとく輝く。苦行によって心を鍛え、ダルマの扶持に喜びを置くその二度生まれの者たちは、つねに最上のヤジュニャを修し、法にかなって供物を捧げ、ヴェーダを高らかに誦する。さらに羅刹を征しては、梵の聖音を響かせるゆえ、羅刹どもは盛夏の熱に散る雲のように、四方へ逃げ去る。

Verse 19

तेषांप्रभावोदुर्धर्षःप्रदीप्तइवपावकः ।।6.35.18।।तपसाभावितात्मानोधर्मस्यानुग्रहेरताः ।मुख्यर्यज्ञैर्यजन्त्येतेनित्यंतैस्सैर्द्विजातयः ।।6.35.19।।जुह्वत्यनगींश्चविधिवद्वेदांश्चोच्चैरधीयते ।अभिभूयचरक्षांसिब्रह्मघोषानुदैरयन् ।।6.35.20।।दिशोऽपिविद्रुतास्सर्वेस्तनयित्नुरिवोष्णगे ।

苦行によって心を鍛え、ダルマの扶持に喜びを置くこれら二度生まれの者たちは、つねに最上のヤジュニャを修し、その聖なる儀礼に堅く住する。

Verse 20

तेषांप्रभावोदुर्धर्षःप्रदीप्तइवपावकः ।।6.35.18।।तपसाभावितात्मानोधर्मस्यानुग्रहेरताः ।मुख्यर्यज्ञैर्यजन्त्येतेनित्यंतैस्सैर्द्विजातयः ।।6.35.19।।जुह्वत्यनगींश्चविधिवद्वेदांश्चोच्चैरधीयते ।अभिभूयचरक्षांसिब्रह्मघोषानुदैरयन् ।।6.35.20।।दिशोऽपिविद्रुतास्सर्वेस्तनयित्नुरिवोष्णगे ।

彼らは法にかなって火に供物を捧げ、ヴェーダを高らかに誦する。さらに羅刹を打ち伏せて、響きわたる聖なる真言の声を放つゆえ、羅刹どもは盛夏の熱に散る雲のように、四方へ逃げ去る。

Verse 21

ऋषीणामग्निकल्पानामग्निहोत्रासमुत्थितः ।।।।अदत्तेरक्षसांतेजोधूमोव्याप्यदिशोदश ।

火そのもののごとき聖仙たちのアグニホートラより立ちのぼる煙は、十方に満ちひろがり、羅刹の光威を奪い去る。

Verse 22

तेषुतेषुचदेशेषुपुण्येष्वेवदृढव्रतैः ।।।।चर्यमाणंतपस्तीव्रंसन्तापयतिराक्षसान् ।

あまたの地において、とりわけ聖地において、堅き誓願を保つ修行者たちの激しい苦行（タパス）は、羅刹を灼き苦しめる。

Verse 23

देवदानवयक्षेभ्योगृहीतश्चवरस्त्वया ।।।।मनुषावानराऋक्षागोलाङ्गूलामहाबलाः ।बलवन्तइहागम्यगर्जन्तीदृढविक्रमाः ।।।।

汝はデーヴァ、ダーナヴァ、ヤクシャより無難の恩寵を得たという。されど今ここに、強き人々、ヴァーナラ、熊、そして黒き面の猿たちが—大いなる力を備え—不屈の勇をもって咆哮しつつ来たる。

Verse 24

देवदानवयक्षेभ्योगृहीतश्चवरस्त्वया ।।6.35.23।।मनुषावानराऋक्षागोलाङ्गूलामहाबलाः ।बलवन्तइहागम्यगर्जन्तीदृढविक्रमाः ।।6.35.24।।

汝はデーヴァ、ダーナヴァ、ヤクシャより無難の恩寵を得たという。されど今ここに、強き人々、ヴァーナラ、熊、そして黒き面の猿たちが—大いなる力を備え—不屈の勇をもって咆哮しつつ来たる。

Verse 25

उत्पातान्विविधान्दृष्टवाघोरन्बहुविधांस्तथा ।विनाशमनुपश्यामिसर्वेषांरक्षसामहम् ।।।।

さまざまにして恐るべき凶兆を多く見て、われは羅刹すべての滅亡を予見する。

Verse 26

खराभिस्न्तिताघोरामेघाःप्रतिभयङ्कराः ।शोणितेनाभिवर्षन्तिलङ्कामुष्णेनसर्वतः ।।।।

恐ろしく凄まじい雲が、荒々しい雷鳴を轟かせつつ、四方からランカーに熱き血を降らせる。

Verse 27

रुदतांवाहनानांचप्रपवन्त्यौस्रबिन्दवः ।ध्वजाध्वस्ताविवर्णाश्चनप्रभान्तियथापुरम् ।।।।

乗り物の獣たちは泣くかのように涙の滴を落とし、旗印も、塵にくすんだ馬や象も色褪せて、かつてのようには輝かない。

Verse 28

व्याळागोमायवोगृध्रावाश्यन्तिचसुभैरवम् ।प्रविश्यलङ्कामनिशंसमवायांश्चकुर्वते ।।।।

邪なる獣――ジャッカルと禿鷲――がランカーの奥深くまで入り込み、休みなく群れ集って、恐るべき声で叫び立てる。

Verse 29

काळिकाःपाण्डुरैर्दन्तै: प्रहसन्त्यग्रतःस्थिताः ।स्त्रियस्स्वप्नेषुमुष्ण्नत्योगृहाणिप्रतिभाष्यच ।।।।

夢の中で、炭のように黒い女たちが白い歯をのぞかせて前に立ち、大声で笑う。凶兆の言葉を語り、家々をも奪い去るかのように見える――悪しき徴である。

Verse 30

गृहाणांबलिकर्माणिश्वानःपर्युपभुञ्जते ।खरागोषुप्रजायन्तेमूषकानकुलैस्सह ।।।।

家々では、礼拝のための食供が犬に食い尽くされ、牛の群れの中に驢馬が生まれ、鼠がマングースとともに生まれる——自然の転倒と迫る災厄を告げる徴である。

Verse 31

मार्जाराद्वीपिभिस्सार्थंसूकराश्शुनकैस्सह ।किन्नराराक्षसैश्चापिसमीयुर्मानुषैस्सह ।।।।

猫は豹と交わり、豚は犬と群れ、さらにはキンナラまでもが羅刹や人間と入り混じる——種の混乱は秩序の崩壊を予兆する。

Verse 32

पाण्डुरारक्तपादाश्चविहङ्गाःकालचोदिताः ।राक्षसानांविनाशायकपोताविचरन्तिच ।।।।

赤い足をもつ白い鳩が、時（カーラ）に駆り立てられてさまよい歩き——羅刹の滅亡を告げている。

Verse 33

वीचीकूचीतिवाश्य्नत्यश्शारिकावेश्मसुस्थिताः ।पतन्तिग्रथिताश्चापिनिर्जिताःकलहैषिणः ।।।।

家々にとどまる九官鳥は奇怪な声で鳴き立て、争いを好む鳥でさえ争闘に絡み合って墜ち、敗れ伏す——これもまた凶兆である。

Verse 34

पक्षिणश्चमृगास्सर्वेप्रत्यादित्यंरुदन्तिच ।कराळोविकटोमुण्डःपुरुषःकष्णपिङ्गळः ।।।।कालोगृहाणिसर्वेषांकालेकालेऽन्ववेक्षते ।एतान्यन्यानिदुष्टानिनिमित्तान्युत्पतन्तिच ।।।।

あらゆる鳥と獣は、まるで敵意を向けるかのように太陽に向かって泣き叫ぶ。さらに時（カーラ）そのものが、恐ろしく異様で剃髪の、黒く黄褐色がかった人影となって現れ、折に触れてすべての家々を覗き込む。これらをはじめ、他の邪悪な兆しも次々と起こる。

Verse 35

पक्षिणश्चमृगास्सर्वेप्रत्यादित्यंरुदन्तिच ।कराळोविकटोमुण्डःपुरुषःकष्णपिङ्गळः ।।6.35.34।।कालोगृहाणिसर्वेषांकालेकालेऽन्ववेक्षते ।एतान्यन्यानिदुष्टानिनिमित्तान्युत्पतन्तिच ।।6.35.35।।

あらゆる鳥と獣は、太陽に向かって敵意の叫びを上げる。時（カーラ）は、恐ろしく異様で、剃髪の禿頭、黒く黄褐色を帯びた姿となって現れ、折に触れてすべての家を覗き込む。これらをはじめとする凶兆が次々と起こり続ける。

Verse 36

विष्णुंमन्यामहेरामंमानुषंरूपमास्थितम् ।नहिमानुषमात्रोऽसौराघवोदृढविक्रमः ।।।।येनबद्धःसमुद्रेचसेतुःसपरमाद्भुतः ।कुरुष्वनरराजेनसधनिंरामेणरावण ।।।।ज्ञात्वावधार्यकर्माणिक्रियतामायतिक्षमम् ।

われらはラーマを、人の姿を取られたヴィシュヌと見なす。堅固にして大いなる武威を備えたラグハヴァは、ただの人間ではない。彼こそ海上に驚嘆すべき橋を築かせた者である。ラーヴァナよ、人の王たるラーマと和を結べ。事の道理を悟り、なすべき業を正しく定めて、後の世にも耐えうる行いをせよ。

Verse 37

विष्णुंमन्यामहेरामंमानुषंरूपमास्थितम् ।नहिमानुषमात्रोऽसौराघवोदृढविक्रमः ।।6.35.36।।येनबद्धःसमुद्रेचसेतुःसपरमाद्भुतः ।कुरुष्वनरराजेनसधनिंरामेणरावण ।।6.35.37।।ज्ञात्वावधार्यकर्माणिक्रियतामायतिक्षमम् ।

大海にあの至妙の橋を結び渡したその御方――羅刹王ラーヴァナよ、人の王ラーマと和を結べ。諸事を知り、よく量って、未来に益あることを行うがよい。

Verse 38

इदंवचस्तत्रनिशम्यमाल्यवान्परीक्ष्यरक्षोधिपतेर्मनःपुनः ।अनुत्तमेषूत्तमपौरुषोबलीबभूवतूष्णींसमवेक्ष्यरावणम् ।।।।

かく語り終えて、強きマーリヤヴァーン――卓越した者たちの中でも最上の策士――は再び羅刹の主の心を量り、ラーヴァナを見つめて沈黙した。