Sarga 89

Verse 1

उष्य रात्रिं तु तत्रैव गङ्गाकूले स राघवः।भरतः काल्यमुत्थाय शत्रुघ्नमिदमब्रवीत्।।।।

ラाघヴァが滞在したその場所、ガンガーの岸辺で一夜を過ごしたのち、バラタは夜明けに起き、シャトルグナにこう語った。

Verse 2

शत्रुघ्नोत्तिष्ठ किं शेषे निषादाधिपतिं गुहम्।शीघ्रमानय भद्रं ते तारयिष्यति वाहिनीम्।।।।

「シャトルグナよ、起きよ——なぜまだ眠っているのだ。急いでニシャーダ族の主グハを連れて来い。汝に吉祥あれ；彼が軍勢を渡らせてくれよう。」

Verse 3

जागर्मि नाहं स्वपिमि तमेवाऽर्यं विचिन्तयन्।इत्येवमब्रवीद्भ्रात्ता शत्रुघ्नोऽपि प्रचोदितः।।।।

バラタに促され、シャトルグナも答えた。「私は眠ってはいない。目覚めていて、あの高貴なる兄—ラーマのことを思い巡らしているのだ。」

Verse 4

इति संवदतोरेवमन्योन्यं नरसिंहयोः।आगम्य प्राञ्जलिः काले गुहो भरतमब्रवीत्।।।।

そのように人獅子の二人が語り合っていると、時宜を得てグハが来たり、合掌してバラタに申し上げた。

Verse 5

कच्चित्सुखं नदीतीरेऽवात्सीः काकुत्स्थ शर्वरीम्।कच्चित्ते सह सैन्यस्य तावत्सर्वमनामयम्।।।।

グハは問うた。「カクッツタ家の御子よ、川辺にてこの夜を安らかに過ごされたか。そなたと軍勢のすべては、病も患いもなく無事であったか。」

Verse 6

गुहस्य वचनं श्रुत्वा तत्तु स्नेहादुदीरितम्।रामस्यानुवशो वाक्यं भरतोऽपीदमब्रवीत्।।।।

グハが愛情から語った言葉を聞くと、常にラーマの御意に従うバラタは、このように答えた。

Verse 7

सुखा न श्शर्वरी राजन् पूजिताश्चापि ते वयम्।गङ्गां तु नौभिर्बह्वीभिर्दाशास्सन्तारयन्तु नः।।।।

バラタは言った。「王よ、夜は安らかで、あなたはまことに我らを厚くもてなしてくださった。いま漁夫の舟人たちに、多くの舟でガンガーを渡らせていただきたい。」

Verse 8

ततो गुह स्सन्त्वरितं श्रुत्वा भरतशासनम्।प्रति प्रविश्य नगरं तं ज्ञातिजनमब्रवीत्।।।।

そこでグハは、バラタの命を急ぎ聞き入れると、集落へ入り、親族の者たちに語りかけた。

Verse 9

उत्तिष्ठत प्रबुध्यध्वं भद्रमस्तु च वस्सदा।नाव स्समनुकर्षध्वं तारयिष्याम वाहिनीम्।।।।

「起きよ、目覚めよ。常に吉祥あれ。舟を水辺へ引き寄せよ、われらは軍勢を渡らせよう。」

Verse 10

ते तथोक्ता स्समुत्थाय त्वरिता राजशासनात्।पञ्चनावां शतान्याशु समानिन्युस्समन्ततः।।।।

そのように命じられると、彼らはただちに立ち上がり、王命のもと急ぎ働いて、四方からたちまち五百艘の舟を集めて来た。

Verse 11

अन्या स्स्वस्तिकविज्ञेया महाघंटाधरा वराः।शोभमानाः पताकाभिर्युक्तवातास्सुसंहताः।।।।

「また『スヴァスティカ』と呼ばれる他の優れた舟々も運ばれて来た。堅固に造られ、旗で美しく飾られ、帆を備え、大きな鐘を吊していた。」

Verse 12

तत स्स्वस्तिकविज्ञेयां पाण्डुकम्बलसंवृताम्।सनन्दिघोषां कल्याणीं गुहो नावमुपाहरत्।।।।

そのときグハは、『スヴァスティカ』と名づけられた吉祥の舟を進めた。白い帆布で覆われ、心地よい響きをたてていた。

Verse 13

तामारुरोह भरतश्शत्रुघ्नश्च महाबलः।कौसल्या च सुमित्रा च याश्चान्या राजयोषितः।।।।पुरोहितश्च तत्पूर्वं गुरवो ब्राह्मणाश्च ये।अनन्तरं राजदारास्तदैव शकटापणाः।।।।

まず一族の祭司と長老たち――師たる導師とバラモン――が舟に乗り込んだ。ついでバラタと大力のシャトルグナが、カウシャリヤー、スミトラー、その他の王家の女人たちとともに乗り、さらに王の妃たちと糧秣を積んだ車が続いた。

Verse 14

तामारुरोह भरतश्शत्रुघ्नश्च महाबलः।कौसल्या च सुमित्रा च याश्चान्या राजयोषितः।।2.89.13।।पुरोहितश्च तत्पूर्वं गुरवो ब्राह्मणाश्च ये।अनन्तरं राजदारास्तदैव शकटापणाः।।2.89.14।।

まず一族の祭司と長老たち――師たる導師とバラモン――が舟に乗り込んだ。ついでバラタと大力のシャトルグナが、カウシャリヤー、スミトラー、その他の王家の女人たちとともに乗り、さらに王の妃たちと糧秣を積んだ車が続いた。

Verse 15

आवासमादीपयतां तीर्थं चाप्यवगाहताम्।भाण्डानि चाददानानां घोषस्त्रिदिवमस्पृशत्।।।।

ある者は仮の宿営に火を放ち、ある者は渡し場へ降り、またある者は荷を運んだ。その働きのどよめきは、まるで天に届くかのように高く立ちのぼった。

Verse 16

पताकिन्यस्तु ता नावस्स्वयं दाशैरधिष्ठिताः।वहन्त्यो जनमारूढं तदा सम्पेतुराशुगाः।।।।

旗で飾られ、漁夫たち自らが操るその舟は、乗り込んだ人々を載せて、たちまち速やかに漕ぎ出した。

Verse 17

नारीणामभिपूर्णा स्तु काश्चित् काश्चिच्च वाजिनाम्।काश्चिदत्र वहन्ति स्म यानयुग्यं महाधनम्।।।।

ある舟は女たちで満ち、ある舟は馬で満ち、またある舟は車を引くための牽き獣と多くの財宝とを運んでいた。

Verse 18

ता स्स्म गत्वा परं तीरमवरोप्य च तं जनम्।निवृत्ताः काण्डचित्राणि क्रियन्ते दाशबन्धुभिः।।।।

彼岸に着いて人々を降ろすと、舟は引き返した。漁夫たちは舟を巧みに操り、水面にさまざまな型と模様を描くかのような技を示した。

Verse 19

सवैजयन्तास्तु गजा गजारोहप्रचोदिताः।तरन्त स्स्म प्रकाशन्ते सध्वजा इव पर्वताः।।।।

旗を飾り、騎乗の者に促されし象たちは水を渡り、旗を戴く山々のごとく燦然と輝いた。

Verse 20

नावस्त्वारुरुहुश्चान्ये प्लवैस्तेरु स्तथापरे।अन्ये कुम्भघटैस्तेरुरन्येतेरुश्च बाहुभिः।।।।

ある者は舟に乗り、ある者は筏で渡り、またある者は大きな壺にすがりつき、さらにある者は自らの腕で泳いで渡った。

Verse 21

सा पुण्या ध्वजिनी गङ्गां दाशैस्सन्तारिता स्वयम्।मैत्रे मुहूर्ते प्रययौ प्रयागवनमुत्तमम्।।।।

その吉祥なる軍勢は、漁夫の舟人によりガンガーを渡され、自ら進んで、マイトラ・ムフールタに至り、最上のプラヤーガの森へ到達した。

Verse 22

आश्वासयित्वा च चमूं महात्मा निवेशयित्वा च यथोपजोषम्।द्रष्टुं भरद्वाजमृषिप्रवर्य मृत्विग्वृतस्सन्भरतः प्रतस्थे।।।।

大いなる心のバラタは軍勢を慰め、望むままに宿営させると、祭司たちを伴い、最勝の聖仙バラドヴァージャにまみえんと出立した。

Verse 23

स ब्राह्मणस्याऽश्रममभ्युपेत्य महात्मनो देवपुरोहितस्य।ददर्श रम्योटजवृक्षषण्डं महद्वनं विप्रवरस्य रम्यम्।।।।

その大徳なるバラモン、天の祭司バラドヴァージャのアーシュラマに近づくと、バラタは、麗しい庵と木立の群れに飾られた、広大で美しい森を目にした。