Adhyaya 53

Verse 1

श्रीशुक उवाच वैदर्भ्या: स तु सन्देशं निशम्य यदुनन्दन: । प्रगृह्य पाणिना पाणिं प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ १ ॥

シュカデーヴァ・ゴースヴァーミーは語った。ヴァイダルビー姫の秘められた伝言を聞くと、ヤドゥナンダナはバラモンの手を取り、微笑んで次のように告げた。

Verse 2

श्रीभगवानुवाच तथाहमपि तच्चित्तो निद्रां च न लभे निशि । वेदाहं रुक्‍मिणा द्वेषान्ममोद्वाहो निवारित: ॥ २ ॥

至上主は仰せになった。「ルクミニーの心が私に定まっているように、私の心も彼女に定まっている。夜には眠りさえ得られぬ。嫉みゆえにルクミーが我らの婚儀を禁じたことを、私は知っている。」

Verse 3

तामानयिष्य उन्मथ्य राजन्यापसदान् मृधे । मत्परामनवद्याङ्गीमेधसोऽग्निशिखामिव ॥ ३ ॥

彼女はただ私にのみ身を捧げ、その美は一点の瑕もない。私は戦場であの卑しき王たちを打ち砕き、薪から燃え立つ炎を取り出すように、彼女をここへ連れて来よう。

Verse 4

श्रीशुक उवाच उद्वाहर्क्षं च विज्ञाय रुक्‍मिण्या मधुसूदन: । रथ: संयुज्यतामाशु दारुकेत्याह सारथिम् ॥ ४ ॥

シュカデーヴァ・ゴースヴァーミーは語った。主マドゥスーダナはルクミニーの婚礼の正確な月の時刻を悟り、御者ダールカに「ただちに我が戦車を整えよ」と命じた。

Verse 5

स चाश्वै: शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकै: । युक्तं रथमुपानीय तस्थौ प्राञ्जलिरग्रत: ॥ ५ ॥

ダールカは、シャイビヤ、スグリーヴァ、メーガプシュパ、バラーハカという名の馬を繋いだ主の戦車を運び来た。彼は合掌して、シュリー・クリシュナの前に立った。

Verse 6

आरुह्य स्यन्दनं शौरिर्द्विजमारोप्य तूर्णगै: । आनर्तादेकरात्रेण विदर्भानगमद्धयै: ॥ ६ ॥

主シャウリは戦車に乗り、婆羅門も同乗させた。すると主の俊足の馬は、一夜にしてアーナルタからヴィダルバへと運んだ。

Verse 7

राजा स कुण्डिनपति: पुत्रस्‍नेहवशानुग: । शिशुपालाय स्वां कन्यां दास्यन् कर्माण्यकारयत् ॥ ७ ॥

クンディナの主である王ビーシュマカは、息子への愛情に流され、娘をシシュパーラに嫁がせようとしていた。王は必要な準備をすべて整えさせた。

Verse 8

पुरं सम्मृष्टसंसिक्तमार्गरथ्याचतुष्पथम् । चित्रध्वजपताकाभिस्तोरणै: समलङ्कृतम् ॥ ८ ॥ स्रग्गन्धमाल्याभरणैर्विरजोऽम्बरभूषितै: । जुष्टं स्‍त्रीपुरुषै: श्रीमद्गृहैरगुरुधूपितै: ॥ ९ ॥

都の大通りや商いの道、交差点はよく掃き清められ、水が撒かれた。町はトーラナの門と色とりどりの旗幟で飾られていた。男女は汚れなき衣をまとい、香り高い白檀を塗り、首飾りや花鬘、宝飾を身につけ、富麗な家々にはアグルの薫香が満ちていた。

Verse 9

पुरं सम्मृष्टसंसिक्तमार्गरथ्याचतुष्पथम् । चित्रध्वजपताकाभिस्तोरणै: समलङ्कृतम् ॥ ८ ॥ स्रग्गन्धमाल्याभरणैर्विरजोऽम्बरभूषितै: । जुष्टं स्‍त्रीपुरुषै: श्रीमद्गृहैरगुरुधूपितै: ॥ ९ ॥

王は都の大通りや商いの道、交差点を徹底して清めて水を撒かせ、さらに門楼（トーラナ）と色とりどりの旗幟で都を飾らせた。都の男女は汚れなき衣をまとい、白檀などの香を塗り、首飾り・花鬘・宝玉の飾りを身につけていた。富み栄える家々にはアグルの薫香が満ちていた。

Verse 10

पितृन् देवान् समभ्यर्च्य विप्रांश्च विधिवन्नृप । भोजयित्वा यथान्यायं वाचयामास मङ्गलम् ॥ १० ॥

王よ、規定の儀礼に従い、マハーラージャ・ビーシュマカは祖霊と諸デーヴァ、そしてブラーフマナたちを礼拝し、しかるべく供養して食を施した。ついで花嫁の安泰を願い、伝統の吉祥マントラを唱えさせた。

Verse 11

सुस्‍नातां सुदतीं कन्यां कृतकौतुकमङ्गलाम् । आहतांशुकयुग्मेन भूषितां भूषणोत्तमै: ॥ ११ ॥

花嫁は歯を清めて沐浴し、ついで吉祥の婚礼の首飾りを身につけた。さらに真新しい上衣と下衣をまとい、最上の宝飾で荘厳に飾られた。

Verse 12

चक्रु: सामर्ग्यजुर्मन्त्रैर्वध्वा रक्षां द्विजोत्तमा: । पुरोहितोऽथर्वविद्वै जुहाव ग्रहशान्तये ॥ १२ ॥

最勝のブラーフマナたちは『リグ』『サーマ』『ヤジュル』三ヴェーダのマントラを唱えて花嫁を守護し、ついでアタルヴァ・ヴェーダに通じた祭司が、諸惑星の鎮静（グラハ・シャーンティ）のため火供に供物を捧げた。

Verse 13

हिरण्यरूप्यवासांसि तिलांश्च गुडमिश्रितान् । प्रादाद् धेनूश्च विप्रेभ्यो राजा विधिविदां वर: ॥ १३ ॥

規定の法に通暁した王は、ブラーフマナたちに黄金・白銀・衣、さらに牝牛と、黒糖（グダ）を混ぜた胡麻を施しとして与えた。

Verse 14

एवं चेदिपती राजा दमघोष: सुताय वै । कारयामास मन्त्रज्ञै: सर्वमभ्युदयोचितम् ॥ १४ ॥

このようにチェーディ国の王ダマゴーシャは、息子の繁栄を願い、真言に通じたバラモンたちに、吉祥にふさわしい一切の儀礼を執り行わせた。

Verse 15

मदच्युद्भ‍िर्गजानीकै: स्यन्दनैर्हेममालिभि: । पत्त्यश्वसङ्कुलै: सैन्यै: परीत: कुण्डिनं ययौ ॥ १५ ॥

ダマゴーシャ王は、狂い汁を滴らせる象軍、金の鎖で飾られた戦車、そして歩兵・騎兵の大軍に囲まれて、クンディナへと向かった。

Verse 16

तं वै विदर्भाधिपति: समभ्येत्याभिपूज्य च । निवेशयामास मुदा कल्पितान्यनिवेशने ॥ १६ ॥

ヴィダルバの主ビーシュマカは城外に出てダマゴーシャ王を迎え、礼を尽くしてもてなし、さらにこの機会のために設けた特別の邸に喜んで住まわせた。

Verse 17

तत्र शाल्वो जरासन्धो दन्तवक्रो विदूरथ: । आजग्मुश्चैद्यपक्षीया: पौण्ड्रकाद्या: सहस्रश: ॥ १७ ॥

そこにはシャールヴァ、ジャラーサンダ、ダンタヴァクラ、ヴィドゥーラタが来集し、さらにシシュパーラの支持者であるパウンドラカら、幾千もの王たちも到着した。

Verse 18

कृष्णरामद्विषो यत्ता: कन्यां चैद्याय साधितुम् । यद्यागत्य हरेत् कृष्णो रामाद्यैर्यदुभिर्वृत: ॥ १८ ॥ योत्स्याम: संहतास्तेन इति निश्चितमानसा: । आजग्मुर्भूभुज: सर्वे समग्रबलवाहना: ॥ १९ ॥

シシュパーラのために花嫁を確保しようと、クリシュナとバララーマを妬む王たちはこう決めた。「もしクリシュナがバララーマや他のヤドゥ族を伴って来て花嫁を奪うなら、我らは結束して彼と戦う。」そう固く心に定め、彼らは全軍とあらゆる軍用の乗り物を整えて婚礼に集まった。

Verse 19

कृष्णरामद्विषो यत्ता: कन्यां चैद्याय साधितुम् । यद्यागत्य हरेत् कृष्णो रामाद्यैर्यदुभिर्वृत: ॥ १८ ॥ योत्स्याम: संहतास्तेन इति निश्चितमानसा: । आजग्मुर्भूभुज: सर्वे समग्रबलवाहना: ॥ १९ ॥

クリシュナとバララーマを妬む諸王は、花嫁をシシュパーラのものとするために協議し、こう決めた。「もしバララーマや他のヤドゥ族に囲まれたクリシュナが来て花嫁を奪うなら、我らは結束して彼と戦う。」そうして彼らは全軍とあらゆる軍用の乗り物を整え、婚礼の場へと押し寄せた。

Verse 20

श्रुत्वैतद् भगवान् रामो विपक्षीयनृपोद्यमम् । कृष्णं चैकं गतं हर्तुं कन्यां कलहशङ्कित: ॥ २० ॥ बलेन महता सार्धं भ्रातृस्‍नेहपरिप्लुत: । त्वरित: कुण्डिनं प्रागाद् गजाश्वरथपत्तिभि: ॥ २१ ॥

敵対する諸王の準備を聞き、さらにクリシュナが花嫁を奪うためにただ一人で出立したと知ったとき、主バララーマは争いが起こることを案じた。弟への愛に満たされ、歩兵に加え象・馬・戦車の兵を備えた大軍を率いて、急ぎクンディナへ向かった。

Verse 21

श्रुत्वैतद् भगवान् रामो विपक्षीयनृपोद्यमम् । कृष्णं चैकं गतं हर्तुं कन्यां कलहशङ्कित: ॥ २० ॥ बलेन महता सार्धं भ्रातृस्‍नेहपरिप्लुत: । त्वरित: कुण्डिनं प्रागाद् गजाश्वरथपत्तिभि: ॥ २१ ॥

敵対する諸王の準備を聞き、さらにクリシュナが花嫁を奪うためにただ一人で出立したと知ったとき、主バララーマは争いが起こることを案じた。弟への愛に満たされ、歩兵に加え象・馬・戦車の兵を備えた大軍を率いて、急ぎクンディナへ向かった。

Verse 22

भीष्मकन्या वरारोहा काङ्‍क्षन्त्यागमनं हरे: । प्रत्यापत्तिमपश्यन्ती द्विजस्याचिन्तयत्तदा ॥ २२ ॥

ビーシュマカ王の麗しき娘ルクミニーは、ハリなるクリシュナの到来を切に待ち望んでいた。だが使者のバラモンが戻らぬのを見て、そのとき心中で次のように思った。

Verse 23

अहो त्रियामान्तरित उद्वाहो मेऽल्पराधस: । नागच्छत्यरविन्दाक्षो नाहं वेद्‍म्यत्र कारणम् । सोऽपि नावर्ततेऽद्यापि मत्सन्देशहरो द्विज: ॥ २३ ॥

ああ、夜が明ければ私の婚礼が始まってしまう――なんと不運なのでしょう。蓮華の眼をもつクリシュナは来てくださらない。理由が分からない。しかも私の伝言を運んだバラモンも、いまだ戻ってこない。

Verse 24

अपि मय्यनवद्यात्मा द‍ृष्ट्वा किञ्चिज्जुगुप्सितम् । मत्पाणिग्रहणे नूनं नायाति हि कृतोद्यम: ॥ २४ ॥

おそらく無瑕の主シュリー・ハリは、ここへ来る支度をしながらも、私の中に何か卑しむべきものを見て、ゆえに私の手を取るために来られなかったのだ。

Verse 25

दुर्भगाया न मे धाता नानुकूलो महेश्वर: । देवी वा विमुखी गौरी रुद्राणी गिरिजा सती ॥ २५ ॥

私はなんと不運なのだろう。創造主も私に好意を示さず、大主シヴァもまた然り。あるいはシヴァの妃なる女神—ガウリー、ルドラーニー、ギリジャー、サティーと称される御方—が私に背を向けられたのか。

Verse 26

एवं चिन्तयती बाला गोविन्दहृतमानसा । न्यमीलयत कालज्ञा नेत्रे चाश्रुकलाकुले ॥ २६ ॥

このように思い悩むうち、ゴーヴィンダに心を奪われた若き乙女は、まだ時があると悟り、涙に満ちた両眼を閉じた。

Verse 27

एवं वध्वा: प्रतीक्षन्त्या गोविन्दागमनं नृप । वाम ऊरुर्भुजो नेत्रमस्फुरन् प्रियभाषिण: ॥ २७ ॥

王よ、花嫁がこのようにゴーヴィンダの到来を待つとき、左の腿と腕と眼がぴくりと動いた。それは望ましいことが起こる徴であった。

Verse 28

अथ कृष्णविनिर्दिष्ट: स एव द्विजसत्तम: । अन्त:पुरचरीं देवीं राजपुत्रीं ददर्श ह ॥ २८ ॥

そのとき、クリシュナの指示に従い、学識あるブラーフマナの中でも最も清浄なる者が、宮中の奥にいる神々しき王女ルクミニーに謁した。

Verse 29

सा तं प्रहृष्टवदनमव्यग्रात्मगतिं सती । आलक्ष्य लक्षणाभिज्ञा समपृच्छच्छुचिस्मिता ॥ २९ ॥

婆羅門の喜びに満ちた顔と落ち着いた所作を見て、徴を読み取ることに長けた聖なるルクミニーは、清らかな微笑みで彼に問いかけた。

Verse 30

तस्या आवेदयत् प्राप्तं शशंस यदुनन्दनम् । उक्तं च सत्यवचनमात्मोपनयनं प्रति ॥ ३० ॥

その婆羅門は、ヤドゥナンダナなる主シュリー・クリシュナの到来を告げ、彼女を娶るという主の真実の誓いも伝えた。

Verse 31

तमागतं समाज्ञाय वैदर्भी हृष्टमानसा । न पश्यन्ती ब्राह्मणाय प्रियमन्यन्ननाम सा ॥ ३१ ॥

クリシュナの到来を知って、ヴァイダルビー姫は歓喜に満たされた。婆羅門に捧げるにふさわしい物が見当たらず、ただ彼に礼拝して頭を垂れた。

Verse 32

प्राप्तौ श्रुत्वा स्वदुहितुरुद्वाहप्रेक्षणोत्सुकौ । अभ्ययात्तूर्यघोषेण रामकृष्णौ समर्हणै: ॥ ३२ ॥

王は、バララーマとクリシュナが到着し、娘の婚礼を見届けようと望んでいると聞くや、楽の響く中、豊かな供物を携えてお迎えに出た。

Verse 33

मधुपर्कमुपानीय वासांसि विरजांसि स: । उपायनान्यभीष्टानि विधिवत् समपूजयत् ॥ ३३ ॥

彼はマドゥ・パルカと汚れなき新衣、さらに望ましい贈り物を捧げ、定められた作法に従って二柱を丁重に礼拝した。

Verse 34

तयोर्निवेशनं श्रीमदुपाकल्प्य महामति: । ससैन्ययो: सानुगयोरातिथ्यं विदधे यथा ॥ ३४ ॥

寛大なるビーシュマカ王は、二人の主のために、またその軍勢と従者のためにも、豪奢な宿所を整え、相応の歓待を尽くした。

Verse 35

एवं राज्ञां समेतानां यथावीर्यं यथावय: । यथाबलं यथावित्तं सर्वै: कामै: समर्हयत् ॥ ३५ ॥

かくしてビーシュマカは、集まった諸王を、その権勢・年齢・武勇・財に応じて、あらゆる望ましい品で敬いもてなした。

Verse 36

कृष्णमागतमाकर्ण्य विदर्भपुरवासिन: । आगत्य नेत्राञ्जलिभि: पपुस्तन्मुखपङ्कजम् ॥ ३६ ॥

ヴィダルバ城の人々は、主クリシュナの来臨を聞くや皆こぞって拝観に赴き、目という掌で、蓮華の御顔の蜜を飲むかのように味わった。

Verse 37

अस्यैव भार्या भवितुं रुक्‍मिण्यर्हति नापरा । असावप्यनवद्यात्मा भैष्म्या: समुचित: पति: ॥ ३७ ॥

人々は言った。「ルクミニーこそが御方の妃となるにふさわしく、他にはいない。しかも、瑕なき美を具えた御方こそ、バイシュミー姫に相応しい唯一の夫である。」

Verse 38

किञ्चित्सुचरितं यन्नस्तेन तुष्टस्‍त्रिलोककृत् । अनुगृह्णातु गृह्णातु वैदर्भ्या: पाणिमच्युत: ॥ ३८ ॥

我らのわずかな善行により、三界の創造主アチュタが満悦し、慈悲をもってヴァイダルビーの手をお取りくださいますように。

Verse 39

एवं प्रेमकलाबद्धा वदन्ति स्म पुरौकस: । कन्या चान्त:पुरात् प्रागाद् भटैर्गुप्ताम्बिकालयम् ॥ ३९ ॥

高まる愛に結ばれて、都の人々はそのように語り合った。やがて花嫁は衛兵に守られ、奥宮を出てアンビカー女神の मंदिरへ参詣した。

Verse 40

पद्‍भ्यां विनिर्ययौ द्रष्टुं भवान्या: पादपल्ल‍वम् । सा चानुध्यायती सम्यङ्‍मुकुन्दचरणाम्बुजम् ॥ ४० ॥ यतवाङ्‍मातृभि: सार्धं सखीभि: परिवारिता । गुप्ता राजभटै: शूरै: सन्नद्धैरुद्यतायुधै: । मृदङ्गशङ्खपणवास्तूर्यभेर्यश्च जघ्निरे ॥ ४१ ॥

ルクミニーは静かに徒歩で出て、バヴァーニー女神の蓮華の御足を拝そうとした。だがその心は、ムクンダたるシュリー・クリシュナの蓮華の御足に深く没入していた。

Verse 41

पद्‍भ्यां विनिर्ययौ द्रष्टुं भवान्या: पादपल्ल‍वम् । सा चानुध्यायती सम्यङ्‍मुकुन्दचरणाम्बुजम् ॥ ४० ॥ यतवाङ्‍मातृभि: सार्धं सखीभि: परिवारिता । गुप्ता राजभटै: शूरै: सन्नद्धैरुद्यतायुधै: । मृदङ्गशङ्खपणवास्तूर्यभेर्यश्च जघ्निरे ॥ ४१ ॥

彼女は口を慎み、母たちと友の乙女たちに囲まれて進んだ。王の勇士たちは鎧を着け、武器を掲げて護衛し、同時にムリダンガ、法螺貝、パナヴァ、角笛、太鼓などが鳴り響いた。

Verse 42

नानोपहारबलिभिर्वारमुख्या: सहस्रश: । स्रग्गन्धवस्‍त्राभरणैर्द्विजपत्न्‍य: स्वलङ्कृता: ॥ ४२ ॥ गायन्त्यश्च स्तुवन्तश्च गायका वाद्यवादका: । परिवार्य वधूं जग्मु: सूतमागधवन्दिन: ॥ ४३ ॥

花嫁の後には、さまざまな供物と贈り物を携えた名高い婦人たちが幾千も従った。さらに、花輪・香・衣・宝飾を捧げ持つ、華やかに装ったバラモンの妻たちもいた。

Verse 43

नानोपहारबलिभिर्वारमुख्या: सहस्रश: । स्रग्गन्धवस्‍त्राभरणैर्द्विजपत्न्‍य: स्वलङ्कृता: ॥ ४२ ॥ गायन्त्यश्च स्तुवन्तश्च गायका वाद्यवादका: । परिवार्य वधूं जग्मु: सूतमागधवन्दिन: ॥ ४३ ॥

歌い手たちは歌い、讃嘆し、奏者たちは楽器を鳴らした。スータ、マーガダ、そして讃歌を告げる者たちが花嫁を取り囲み、ともに進んだ。

Verse 44

आसाद्य देवीसदनं धौतपादकराम्बुजा । उपस्पृश्य शुचि: शान्ता प्रविवेशाम्बिकान्तिकम् ॥ ४४ ॥

女神の神殿に着くと、ルクミニーはまず蓮華のような足と手を洗い、ついで浄めのためにアーチャマナの水を口に含んだ。かくして清らかに静まり、母アンビカーの御前に入った。

Verse 45

तां वै प्रवयसो बालां विधिज्ञा विप्रयोषित: । भवानीं वन्दयांचक्रुर्भवपत्नीं भवान्विताम् ॥ ४५ ॥

儀礼に通じた年長のバラモンの妻たちは、若きルクミニーを導き、主バヴァ（シヴァ）を伴って現れたバヴァーニー――バヴァの妃――に敬礼させた。

Verse 46

नमस्ये त्वाम्बिकेऽभीक्ष्णं स्वसन्तानयुतां शिवाम् । भूयात् पतिर्मे भगवान् कृष्णस्तदनुमोदताम् ॥ ४६ ॥

［ルクミニーの祈り］おお母アンビカー、シヴァの妃よ、御子らとともにおられるあなたに、私はたびたび礼拝いたします。どうか至上主クリシュナが私の夫となりますように。どうぞこの願いをお許しください。

Verse 47

अद्भ‍िर्गन्धाक्षतैर्धूपैर्वास:स्रङ्‍माल्यभूषणै: । नानोपहारबलिभि: प्रदीपावलिभि: पृथक् ॥ ४७ ॥ विप्रस्‍त्रिय: पतिमतीस्तथा तै: समपूजयत् । लवणापूपताम्बूलकण्ठसूत्रफलेक्षुभि: ॥ ४८ ॥

ルクミニーは水、香、アクシャタ（割れていない穀粒）、香煙、衣、花鬘、首飾りや装身具、さまざまな供物と施し、さらに灯明の列をもって女神を礼拝した。夫あるバラモンの婦人たちも同じ品々で同時に供養し、塩味の供物、アプーパ菓子、整えたタンブーラ、聖糸、果物、甘蔗の汁を捧げた。

Verse 48

अद्भ‍िर्गन्धाक्षतैर्धूपैर्वास:स्रङ्‍माल्यभूषणै: । नानोपहारबलिभि: प्रदीपावलिभि: पृथक् ॥ ४७ ॥ विप्रस्‍त्रिय: पतिमतीस्तथा तै: समपूजयत् । लवणापूपताम्बूलकण्ठसूत्रफलेक्षुभि: ॥ ४८ ॥

ルクミニーは水、香、アクシャタ（割れていない穀粒）、香煙、衣、花鬘、首飾りや装身具、さまざまな供物と施し、さらに灯明の列をもって女神を礼拝した。夫あるバラモンの婦人たちも同じ品々で同時に供養し、塩味の供物、アプーパ菓子、整えたタンブーラ、聖糸、果物、甘蔗の汁を捧げた。

Verse 49

तस्यै स्‍त्रियस्ता: प्रददु: शेषां युयुजुराशिष: । ताभ्यो देव्यै नमश्चक्रे शेषां च जगृहे वधू: ॥ ४९ ॥

女たちは花嫁に供物の残りを授け、祝福した。花嫁は女神と彼女たちに礼拝し、その残りをプラサーダとして受け取った。

Verse 50

मुनिव्रतमथ त्यक्त्वा निश्चक्रामाम्बिकागृहात् । प्रगृह्य पाणिना भृत्यां रत्नमुद्रोपशोभिना ॥ ५० ॥

それから王女は沈黙の誓いを解き、アンビカーの神殿を出た。宝石の指輪で飾られた手で侍女の手を取り、歩み出た。

Verse 51

तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्‍मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्‍त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् दद‍ृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥

ルクミニーは、沈着な者さえ惑わす主の神的幻力（デーヴァ・マー ヤー）のごとく現れた。細い腰、耳飾りに飾られた面差し、青黒く艶やかな肌、宝石の帯が腰に輝き、胸はほころび始め、迫る髪房を気にするかのような眼差し。清らかで甘い微笑みには、ビンバの実のように紅い唇の光を、茉莉花の蕾のような歯が映していた。

Verse 52

तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्‍मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्‍त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् दद‍ृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥

彼女は王の白鳥のように歩み、甘く鳴る足鈴の光がその足元をいっそう美しくした。集まった名高い勇士たちはそれを見て、欲情に胸を裂かれ、呆然とした。

Verse 53

तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्‍मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्‍त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् दद‍ृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥

その大らかな微笑みと恥じらいの横目に、王たちは心を奪われ、武器を落として茫然となり、象や戦車や馬上から地に倒れた。行列を装いながら、彼女はその美をただシュリー・ハリ—クリシュナ—にのみ捧げていた。

Verse 54

तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्‍मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्‍त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् दद‍ृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥

ルクミニーは、主の神聖なる幻力（デーヴァ・マー ヤー）のごとく、沈着な者さえ惑わす魅惑として現れた。諸王はその処女の美—細い腰、耳飾りに飾られた顔、シャーマの色艶、宝石の帯で飾られた腰つき、芽吹くような胸、そして髪が目にかかるのを案じるかのような眼差し—に見とれた。ビンバの実のように紅い唇の光に、クンダの蕾のような歯が輝き、清らかな甘い微笑みが心を奪った。王の白鳥のように歩み、鈴鳴る足輪の光が足もとを美しくした。彼女は蓮華の足をゆるやかに運び、至上主（バガヴァーン）の到来を待った。左手の爪で髪を払って、恥じらいの横目で王たちを見やり、その瞬間アチュタを見た。敵が見守る中、シュリー・クリシュナは、御車に乗ろうとするその王女を奪い取られた。

Verse 55

तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्‍मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्‍त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् दद‍ृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥

敵が見守る中、シュリー・クリシュナ—アチュタ・ハリ—は、御車に乗ろうとしていたルクミニー王女をただちに奪い取られた。まるでバガヴァーン自らが信女を守るため前へ進み出たかのようであった。

Verse 56

रथं समारोप्य सुपर्णलक्षणं राजन्यचक्रं परिभूय माधव: । ततो ययौ रामपुरोगम: शनै: श‍ृगालमध्यादिव भागहृद्धरि: ॥ ५६ ॥

ガルダの印を掲げる旗の戦車に王女を乗せると、マーダヴァは王たちの包囲を押し返した。先頭にはバララーマが立ち、主はゆるやかに去って行かれた—まるで豺の群れの中から獅子が獲物を運び去るように。

Verse 57

तं मानिन: स्वाभिभवं यश:क्षयं परे जरासन्धमुखा न सेहिरे । अहो धिगस्मान् यश आत्तधन्वनां गोपैर्हृतं केशरिणां मृगैरिव ॥ ५७ ॥

ジャラーサンダを筆頭とする、主に敵対する驕れる王たちは、この屈辱と名誉の失墜に耐えられなかった。彼らは叫んだ。「ああ、我らは何と恥ずべきか！強弓の射手であるこの我らの誉れが、ただのゴーパたちに奪われた。まるで小さな獣が獅子の威光を奪うかのようだ！」