Adhyaya 30: The Origin of Dhanada (Kubera) from Vāyu and the Observance of the Ekādaśī Vow

Verse 1

महातपा उवाच । शृणु चान्यां वसुपतेरुत्पत्तिं पापनाशिनीम् । यथा वायुः शरीरस्थो धनदः सम्बभूव ह ॥ ३०.१ ॥

મહાતપાએ કહ્યું—પાપનાશિની એવી વસુપતિની બીજી ઉત્પત્તિકથા સાંભળ; જેમ શરીરમાં સ્થિત વાયુ હોય તેમ ધનદ પ્રગટ થયો.

Verse 2

आद्यं शरीरं यत् तस्मिन् वायुरन्तः स्थितोऽभवत् । प्रयोजनान्मूर्त्तिमत्त्वमादिष्टं क्षेत्रदेवता ॥ ३०.२ ॥

તે આદ્ય શરીરમાં વાયુ અંદર સ્થિત થયો. પ્રયોજન માટે મૂર્તિમત્વ (દેહધારણ) નિર્ધારિત થયું—એવું ક્ષેત્રદેવતાએ આદેશ આપ્યો.

Verse 3

तत्र मूर्त्तस्य वायोस्तु उत्पत्तिः कीर्त्यये मया । तां शृणुष्व महाभाग कथ्यमानां मयानघ ॥ ३०.३ ॥

ત્યાં હું મૂર્તિમાન વાયુની ઉત્પત્તિનું કીર્તન કરીને કહું છું. હે મહાભાગ, હે અનઘ, મારી કહેલી વાત ધ્યાનથી સાંભળો.

Verse 4

ब्रह्मणः सृष्टिकामस्य मुखाद् वायुर् विनिर्ययौ । प्रचण्डशर्करावर्षी तं ब्रह्मा प्रत्यषेधयत् । मूर्तो भवस्व शान्तश्च तत्रोक्तो मूर्तिमान् भवत् ॥ ३०.४ ॥

સૃષ્ટિ કરવાની ઇચ્છાવાળા બ્રહ્માના મુખમાંથી વાયુ પ્રગટ થયો. તે પ્રચંડ કંકરવર્ષા કરતો હતો; બ્રહ્માએ તેને રોક્યો. ત્યાં ‘મૂર્તિમાન થા અને શાંત થા’ એમ કહ્યે તે રૂપવાન થયો.

Verse 5

सर्वेषां चैव देवानां यद्वित्तं फलमेव च । तత్సर्वं पाहि येनोक्तं तस्माद्धनपतिर्भवेत् ॥ ३०.५ ॥

બધા દેવતાઓનું જે ધન અને ફળ છે, તે સર્વનું આજ્ઞા મુજબ રક્ષણ કર; તેથી તે ધનપતિ બને છે.

Verse 6

तस्य ब्रह्मा ददौ तुष्टस्तिथिमेकादशीं प्रभुः । तस्यामनग्निपक्वाशी यो भवॆन्नियतः शुचिः ॥ ३०.६ ॥

પ્રસન્ન થયેલા પ્રભુ બ્રહ્માએ તેને એકાદશી તિથિ આપી. તે દિવસે નિયમિત અને શુચિ રહીને અગ્નિથી ન પકાવેલું આહાર લેવો.

Verse 7

तस्याशु धनदो देवस्तुष्टः सर्वं प्रयच्छति । एषा धनपतेर्मूर्तिः सर्वकिल्बिषनाशिनी ॥ ३०.७ ॥

તે વ્રતથી તુષ્ટ થયેલો ધનદ દેવ ત્વરિત સર્વ કંઈ અર્પે છે. આ ધનપતિની મૂર્તિ છે, જે સર્વ કિલ્બિષ (પાપમલિનતા) નાશ કરે છે.

Verse 8

य एतां शृणुयाद् भक्त्या पुरुषः पठतेऽपि वा । सर्वकाममवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३०.८ ॥

જે પુરુષ ભક્તિપૂર્વક આને સાંભળે છે અથવા વાંચે પણ છે, તે સર્વ કામનાઓની સિદ્ધિ પામે છે અને સ્વર્ગલોકમાં જાય છે।