Rig Veda 9.97.54: Mandala 9, Sukta 97, Mantra 54

Sukta 9.97

Rishi: Pavamāna Soma seers (generic)

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable; confirm by scan)

Samhita Patha (Devanagari)

महीमे अस्य वृषनाम शूषे माँश्चत्वे वा पृशने वा वधत्रे । अस्वापयन्निगुतः स्नेहयच्चापामित्राँ अपाचितो अचेतः ॥

Recitation with translationRig Veda 9.97.54

Transliteration

mahī́me asyá vṛ́ṣanā́ma śūṣé māṃścátve vā́ pṛ́śane vā́ vádhatre | asvā́payann nigutáḥ snéhayać cā́pā́mitrā́n apā́cito acetáḥ ||

Translation

મહાન છે તેની વીર્યશક્તિના આ બળ—માંશ્ચત્વમાં હોય કે પૃશનમાં હોય કે વધત્રમાં. જે ગુપ્ત છે તેને તે નિદ્રામાં મૂકે છે અને તેને નમ્ર, લવચીક કરે છે; અને શત્રુઓને—અજ્ઞાની, અચેત ગતિઓને—અમાથી દૂર હાંકી કાઢે છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• महीमे: greatness, greatness (as object)
• महीमे: Karma
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) / मह् (वृद्धौ) (निरुक्त-सम्बन्ध)

• अस्य: of him/it
• अस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृष्णाम: of the bulls (i.e., of the strong ones)
• वृष्णाम: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• शूषे: in/for strength, vigor
• शूषे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: शूष (प्रातिपदिक)

• माम्: me
• माम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चत्वे: in praise/at the hymn
• चत्वे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: चत्व (प्रातिपदिक; ‘स्तुति/प्रशंसा’ इत्यर्थे वैदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• पृशने: in/at Pṛśana (name/epithet)
• पृशने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पृशन (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण/नाम)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• वधत्रे: in/at the slaying (place/act), for the killing
• वधत्रे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वधत्र (प्रातिपदिक; ‘वध/हनन-सम्बन्धी’ वैदिक)

• अस्वापयन्: they kept (them) awake / made (them) sleepless
• अस्वापयन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: स्वप् (निद्रायाम्) + अ (निषेध/प्रवर्तक-उपसर्गः; causative)

• निगुतः: hidden, concealed
• निगुतः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निगुत (कृदन्त/प्रातिपदिक; नि-गु (गोपने) क्त)

• स्नेहयत्: he/it made (them) cling; caused to be sticky/affectionate
• स्नेहयत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: स्निह् (स्नेहे) (णिच्)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• मित्रान्: friends, allies
• मित्रान्: Karma
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• अपाचितः: unhonoured, disregarded
• अपाचितः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपाचित (कृदन्त; अप-चि (चयन/चितीकरणे) क्त)

• अचेतः: unthinking, senseless
• अचेतः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-चेतस् (प्रातिपदिक; नञ् + चेतस्)