Rig Veda 9.95.3: Mandala 9, Sukta 95, Mantra 3
Sukta 9.95
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
अपामिवेदूर्मयस्तर्तुराणाः प्र मनीषा ईरते सोममच्छ । नमस्यन्तीरुप च यन्ति सं चा च विशन्त्युशतीरुशन्तम् ॥
Transliteration
apāmívéd ū́rmayas tarturāṇā́ḥ prá manīṣā́ īrate sómam áccha | namasyántīr úpa ca yánti sám cā́ ca viśanti uśatī́r uśántam ||
Translation
જળની તરંગો જેમ ધસી આવે તેમ, શોધક મનીષાઓ સોમ તરફ ઉછળે છે. નમસ્કાર કરતી, તે નજીક આવે છે, એકત્ર થાય છે, અને પ્રવેશે છે—ઇચ્છુક, તેને જે ઇચ્છે છે (અર્પણ અને ઉન્નતિ).
Word by Word
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
उपमान (simile-marker)
TypeIndeclinable
Rootइव
ऊर्मयःwaves
ऊर्मयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
तर्तुराणाःstriving to cross, surging onward
तर्तुराणाः:
कर्तृ (ऊर्मयः का विशेषण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootतॄ (धातु) → तर्तुराण (परस्मै/आत्मनेपदीय परिप्रास/इंटेन्सिव-परफेक्ट कृदन्त, RV) अथवा ‘तर्तुर’ (intensive base) + -आण
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootप्र
मनीषाःthoughts, inspirations
मनीषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
ईरतेmove, arise
ईरते:
क्रिया
TypeVerb
Rootईर्/ईर (धातु; ‘to set in motion, to rise’)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अच्छtowards, to
अच्छ:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअच्छ
नमस्यन्तीःworshipping, paying homage
नमस्यन्तीः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootनमस् (प्रातिपदिक) / नम् (धातु) → नमस्य (नामधातु/denominative) → वर्तमान कृदन्त
उपnear, up to
उप:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootउप
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
यन्तिgo
यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
सम्together, wholly
सम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootसम्
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
आto, into
आ:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootआ
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
विशन्तिenter
विशन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
उशतीःeager, desirous
उशतीः:
कर्तृ (नमस्यन्तीः का विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Rootउशत् (प्रातिपदिक; ‘desiring, eager’)
उशन्तम्the desired one / the pleasing one
उशन्तम्:
कर्म (विशन्ति का)
TypeAdjective/Participle
Rootउशत् (प्रातिपदिक; ‘desiring/pleasing’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.