Rig Veda 9.92.4: Mandala 9, Sukta 92, Mantra 4
Sukta 9.92
Rishi: Rebha Kāśyapa (traditional for RV 9.92; verify in Anukramaṇī/critical edition)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable; confirm metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
तव त्ये सोम पवमान निण्ये विश्वे देवास्त्रय एकादशासः । दश स्वधाभिरधि सानो अव्ये मृजन्ति त्वा नद्यः सप्त यह्वीः ॥
Transliteration
táva tyé soma pavamāna niṇyé víśve devā́s tráya ekādaśā́saḥ | dáśa svadhā́bhir ádhi sā́no avyé mṛjánti tvā nadyàḥ saptá yáhvīḥ ||
Translation
હે પવમાન સોમ, તારા ગુપ્ત નિણ્યમાં સર્વ દેવો કાર્યરત છે—ત્રય અને એકાદશ; અને દશ સ્વધાઓ સાથે. ઊનની સાન પર તેઓ તને શુદ્ધ કરે છે; સાત મહાન યહ્વી નદીઓ તને ધોઈ ઉજાસમાં લાવે છે.
Word by Word
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्येthose
त्ये:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पवमानO purifying one
पवमान:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootपवमान (√पू/√पु ‘to purify, cleanse’ → पवमान ‘purifying, being purified’)
नि॒ण्येin the hidden (place)
नि॒ण्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootनि॒ण्य (प्रातिपदिक; ‘secret/inner place, hidden recess’)
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्रयःthree
त्रयः:
कर्तृ (as qualifier)
TypeNumeral
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
एकादशासःthe eleven
एकादशासः:
कर्तृ (as qualifier)
TypeNumeral (collective/denominative adjective)
Rootएकादश (संख्या-प्रातिपदिक) + -as (बहुवचन-प्रत्यय)
दशten
दश:
कर्तृ (with मृजन्ति; as qualifier of नद्यः)
TypeNumeral
Rootदश (संख्या-प्रातिपदिक)
स्वधाभिःwith (their) स्वधा-powers / inherent powers
स्वधाभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
अधिupon
अधि:
अधिकारण-सम्बन्ध (preverbial/locative relation)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
सानोon the ridge / on the summit
सानो:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसानु (प्रातिपदिक)
अव्येon/at the ewe (i.e., the woolen filter)
अव्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअवि (प्रातिपदिक; ‘sheep/ewe’; also ‘wool’ by extension)
मृजन्तिthey cleanse / purify
मृजन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√मृज् (मार्जने ‘to wipe, cleanse, purify’)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नद्यःthe rivers/streams
नद्यः:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
कर्तृ (as qualifier of यह्वीः)
TypeNumeral
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
यह्वीःthe swift/mighty (ones)
यह्वीः:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypeAdjective (used substantively)
Rootयह्वी (प्रातिपदिक; ‘swift/impetuous, mighty’—नदी-विशेषण)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
