Rig Veda 9.42.3: Mandala 9, Sukta 42, Mantra 3
Sukta 9.42
Devata: Soma Pavamāna (Soma in the act of purification)
Samhita Patha (Devanagari)
वावृधानाय तूर्वये पवन्ते वाजसातये । सोमाः सहस्रपाजसः ॥
Transliteration
vāvṛdhānā́ya tū́rvaye páʋante vā́ja-sātaye | sómāḥ sahásra-pājasaḥ ||
Translation
સદા વધતી, તીવ્ર શક્તિ માટે—વાજસાતિ (સમૃદ્ધિ-વિજય) માટે—સોમધારાઓ પોતાને પવિત્ર કરે છે; આ તો હજાર તેજસ્વી શક્તિઓવાળા સોમો છે.
Word by Word
वावृधानायto/for the growing (one); for the increaser
वावृधानाय:
सम्प्रदान (यस्यार्थे/याय) — ‘वर्धमानाय/वर्धिताय’
Typeविशेषण (कृदन्त-रूपेण)
Root√वृध् (वर्धते) / प्रातिपदिक: वावृधान- (वृध्-धातोः क्त/क्विप्-आधारितः ‘वर्धमान/वर्धित’ अर्थे)
तूर्वयेto Turvi (a person/hero); for Turvi
तूर्वये:
सम्प्रदान — ‘तूर्वि-नाम्ने’
Typeसंज्ञा/विशेषण
Rootप्रातिपदिक: तूर्वि- (पुरुषनाम/विशेषण; ‘तूर्वि’ इति)
पवन्तेthey flow/purify themselves
पवन्ते:
(अकर्मक) कर्तृ-क्रिया; कर्ता = ‘सोमाः’
Typeक्रिया
Root√पू (पवते) ‘शुद्धौ/प्रवाहे’
वाजसातयेfor the winning/attainment of prize (strength, booty)
वाजसातये:
सम्प्रदान — ‘वाज-प्राप्त्यर्थम्’
Typeसंज्ञा
Rootप्रातिपदिक: वाजसाति- (वाज + साति ‘प्राप्ति/विजय/लाभ’)
सोमाःthe Soma (drops/juices)
सोमाः:
कर्ता — पवन्ते इति क्रियायाः
Typeसंज्ञा
Rootप्रातिपदिक: सोम-
सहस्रपाजसःhaving thousandfold might/splendour
सहस्रपाजसः:
कर्ता-विशेषणम् (सोमाः)
Typeविशेषण
Rootबहुव्रीहिः/तत्पुरुषसमास-प्रातिपदिक: सहस्र-पाजस्- (पाजस् ‘तेजस्/बलम्/शक्ति’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.