Rig Veda 9.101.9: Mandala 9, Sukta 101, Mantra 9
Sukta 9.101
Rishi: Bhṛgu-line seer(s) (general Soma Pavamāna attribution; verse-level uncertainty)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
य ओजिष्ठस्तमा भर पवमान श्रवाय्यम् । यः पञ्च चर्षणीरभि रयिं येन वनामहै ॥
Transliteration
yá ójiṣṭhas támā bhara pávamāna śravā́yyam | yáḥ páñca carṣaṇī́r abhí rayím yéna vánāmahai ||
Translation
હે પવમાન સોમ! જે સર્વાધિક ઓજસ્વી અને શ્રવણયોગ્ય (શ્રવાય્ય) છે, તે અમારે માટે લાવી દે; જેના દ્વારા અમે પાંચ ચર્ષણીઓ (પંચ-ચર્ષણી)ને વ્યાપી રહેલી અને તેમને આધાર આપતી રયિ—સમૃદ્ધિ—ને જીતીએ.
Word by Word
यःwho, he who
यः:
सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश (यः = ‘he who’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओजिष्ठःmost powerful
ओजिष्ठः:
विशेषणम् (यः … ओजिष्ठः)
TypeAdjective
Rootओजस् (प्रातिपदिक) + इष्ठ (तमप्-प्रत्यय, अतिशय)
तम्him
तम्:
कर्म (भर ‘bring’ का)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आhither, forth
आ:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग (भर के साथ)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring!
भर:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
पवमानO Pavamāna (self-purifying Soma)
पवमान:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeParticiple (epithet)
Root√पू (पवने/शोधने) → पवमान (शतृ/शानच्-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
श्रवाय्यम्worthy of fame, to be famed
श्रवाय्यम्:
कर्म/विशेष्य (तम् … श्रवाय्यम् = ‘him, worthy of fame’)
TypeAdjective
Rootश्रवस्/श्रव (प्रातिपदिक) + आय्य (यत्/अणीय-सम्बद्ध ‘worthy of’)
यःwho
यः:
सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषणम् (चर्षणीनाम्)
TypeNumeral
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
चर्षणीन्peoples, tribes
चर्षणीन्:
कर्म (अभि के साथ: ‘towards/over the five peoples’)
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक; ‘men/peoples’)
अभिtowards, over
अभि:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग (वाक्य में ‘towards/over’)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/निपात)
रयिम्wealth, bounty
रयिम्:
कर्म (वना महै ‘we win’ का)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
येनby whom, whereby
येन:
करण (instrumental: ‘by whom/whereby’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वना॑महैwe win, we gain
वना॑महै:
क्रिया
TypeVerb
Root√वन् (वनोति/वनते ‘to win, gain’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.