Rig Veda 8.48.2: Mandala 8, Sukta 48, Mantra 2

Sukta 8.48

Devata: Soma (Indu) in relation to Indra; Aditi invoked as state/power

Samhita Patha (Devanagari)

अन्तश्च प्रागा अदितिर्भवास्यवयाता हरसो दैव्यस्य । इन्दविन्द्रस्य सख्यं जुषाणः श्रौष्टीव धुरमनु राय ऋध्याः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.48.2

Transliteration

antáś ca prā́gā áditiḥ bhavāsy ava-yātā háraso daívyasya | índav índrasya sákhyaṃ juṣāṇáḥ śrauṣṭī́-iva dhúram ánu rāyé ṛdhyāḥ ||

Translation

અંતરમાં પ્રવેશ અને આગળ વધ; અદિતિ—અપરિમિત—બન, દૈવી તાપના અતિરેકને દૂર રાખનાર. હે ઇન્દુ (સોમબિંદુ), ઇન્દ્રની સખાઈમાં આનંદ માણતો, ધન-સંપત્તિમાં સમૃદ્ધ થા—જેમ સુયોજિત અશ્વિની ધુરાને અનુસરી ચાલે તેમ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अन्तः: within, inside
• अन्तः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तस् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• अगाः: you went / you have gone
• अगाः: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• अदितिः: Aditi (the goddess)
• अदितिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• भव: become; be
• भव: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• अस्य: of this, his
• अस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवयाता: having driven away (evil); warding off
• अवयाता: Kartā (अदितेः विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अव-या (धातु) / अवयात (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• हरसः: of the glow/heat (radiance)
• हरसः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: हरस् (प्रातिपदिक)

• दैव्यस्य: of the divine
• दैव्यस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Adjective
• Root: दैव्य (प्रातिपदिक; देव-सम्बन्धि)

• इन्दु: O Indu (Soma-drop)
• इन्दु: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सख्यम्: friendship, companionship
• सख्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• जुषाणः: enjoying; accepting; taking delight in
• जुषाणः: Kartā (अन्तर्निहित ‘त्वम्’/इन्दोः)
• Type: Participle
• Root: जुष् (धातु) → जुषाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• श्रौष्टीव: like a chariot/vehicle (as if ‘on the car’)
• श्रौष्टीव: —
• Type: Indeclinable
• Root: श्रौष्टी (प्रातिपदिक) + इव (निपात)

• धुरम्: the yoke-pole; the yoke/shaft
• धुरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धुर्/धुरा (प्रातिपदिक)

• अनु: along, after
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• रायः: of wealth, of bounty
• रायः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि (प्रातिपदिक)

• ऋध्याः: prosper; succeed; thrive
• ऋध्याः: —
• Type: Verb
• Root: ऋध् (धातु)