Rig Veda 8.44.10: Mandala 8, Sukta 44, Mantra 10
Sukta 8.44
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
विप्रं होतारमद्रुहं धूमकेतुं विभावसुम् । यज्ञानां केतुमीमहे ॥
Transliteration
vípraṁ hótāram adrúhaṁ dhūmakétuṁ vibhā́vasum | yajñā́nāṁ kétum īmahe ||
Translation
અમે અગ્નિને પ્રાર્થીએ છીએ—વિપ્ર, હોતા, અદ્રુહ (અવિશ્વાસઘાતી નહિ), ધૂમકેતુ (ધૂમધ્વજ), વિભાવસુ (વિસ્તૃત તેજવાળો)—યજ્ઞોનો કેતુ, માર્ગદર્શક ચિહ્ન અને દીપ્ત પ્રદીપ.
Word by Word
विप्रम्the inspired sage / seer
विप्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) < √विप्/√वेप् (कम्पने) (निरुक्त-सम्बन्धः) अथवा 'विप्' (प्रेरणे) इत्यादि व्युत्पत्तिः; व्यवहारतः प्रातिपदिकम्
होतारम्the Hotṛ-priest (invoker)
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक); √हु (यज्ञे/होमने) + तृ (कर्तरि) → होतृ
अद्रुहम्non-deceitful, not treacherous
अद्रुहम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-द्रुह् (प्रातिपदिक); √द्रुह् (द्रोहे) + नञ् (अ-)
धूमकेतुम्smoke-bannered; having smoke as a sign (Agni)
धूमकेतुम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootधूम-केतु (समास-प्रातिपदिक); धूम (smoke) + केतु (banner/mark, ray)
विभावसुम्all-shining, radiant
विभावसुम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootवि-भावसु (प्रातिपदिक); वि + भावसु (shining/bright; from √भा (दीप्तौ) + वसु-प्रत्यय/नाम)
यज्ञानाम्of the sacrifices
यज्ञानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक); √यज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु)
केतुम्the banner/mark; guiding light
केतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
ईमहेwe seek / we implore / we strive for
ईमहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति/प्रयच्छति; ‘to seek/strive for’)—वेदिके ‘ईमहे’ इति आत्मनेपद-रूपम्
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.