Rig Veda 8.2.7: Mandala 8, Sukta 2, Mantra 7

Sukta 8.2

Rishi: Medhyātithi Kāṇva (traditional for RV 8.2)

Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 8.2 opening; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

त्रय इन्द्रस्य सोमाः सुतासः सन्तु देवस्य । स्वे क्षये सुतपाव्नः ॥

Transliteration

tráya índrasya sómāḥ sutā́saḥ santu devásya | své kṣáye sutapā́vnaḥ ||

Translation

ઇન્દ્ર માટે દેવના ત્રણ સોમરસ—સુત (પિચડેલા) સોમ—હોવા દો. સ્વક્ષયે, પોતાના જ નિવાસ-ચેતનમાં, સુતપાવન—અભિષુત રસ પીને અમારી શક્તિઓને તે આનંદ-ઉન્માદથી શુદ્ધ કરનાર—વિરાજે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्रयः: three
• त्रयः: कर्तृ (विधेय-सम्बन्धः; ‘सन्तु’ इत्यस्य कर्ता)
• Type: संख्या/विशेषण
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) → त्रय-

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: नाम
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोमाः: Soma-juices
• सोमाः: कर्तृ (सन्तु इत्यस्य कर्ता; ‘त्रयः’ इत्यनेन विशेषिताः)
• Type: नाम
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• सुतासः: pressed, expressed
• सुतासः: विशेषण (सोमाः इत्यस्य)
• Type: विशेषण (कृदन्त)
• Root: सु- (धातु, ‘सुनोति’ = to press) → सुत (कृदन्त, क्त) → सुत-

• सन्तु: let them be
• सन्तु: विधेय-क्रिया
• Type: क्रिया
• Root: अस् (धातु) → सन्तु

• देवस्य: of the god
• देवस्य: सम्बन्ध (इन्द्रस्य इत्यस्यैव पुनरुक्त-सम्बन्धः)
• Type: नाम
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• स्वे: in his own
• स्वे: अधिकरण (सप्तमी; ‘क्षये’ सह)
• Type: विशेषण/सर्वनाम
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्षये: dwelling, abode
• क्षये: अधिकरण (where: in the dwelling)
• Type: नाम
• Root: क्षय (प्रातिपदिक; ‘निवास/धाम’)

• सुतपाव्नः: the well-ardent (one), of strong heat/ardour
• सुतपाव्नः: सम्बोधन/विशेषण (देवस्य/इन्द्रस्य प्रति; वाक्ये विशेषणरूपेण)
• Type: विशेषण/उपाधि (नामवत्)
• Root: सु- (उपसर्ग) + तप् (धातु) → सुतपस् (प्रातिपदिक ‘well-ardent/very hot’) ; RV-पाठे: सुतपाव्नः (वेदिक-रूप/पदपाठ-परम्परा)