Rig Veda 8.2.1 — Mandala 8, Sukta 2, Mantra 1

Sukta 8.2

Rishi: Medhyātithi Kāṇva (traditional for RV 8.2)

Devata: Indra (addressed as Vasu; Soma-drinking context strongly Indraic)

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 8.2 opening; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

इदं वसो सुतमन्धः पिबा सुपूर्णमुदरम् । अनाभयिन्ररिमा ते ॥

Transliteration

idáṃ vaso sutám ándhaḥ píba supū́rṇam udáram | anā́bhayin rarimā́ te ||

Translation

હે વસુ, આ પિષાયેલો સોમરસ—આ આનંદમય અંધઃ—પાન કર; આંતરનું પાત્ર પૂર્ણ ભર. નિર્ભય બની અમે તને અર્પણ કરીએ; તારી સમૃદ્ધિ અમામાં સુરક્ષિત વૃદ્ધિરૂપે પ્રવર્તે.

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karma (पिबा इत्यस्य) / विषय-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वसो: O good one / O Vasu (Indra)
• वसो: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: वसु (प्रातिपदिक) / वस् (धातु) → वसु (सम्बोधन)

• सुतम्: pressed (soma)
• सुतम्: Karma (पिबा)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √सु (सुनोति) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अन्धः: soma-juice
• अन्धः: Karma (पिबा) (सुतम् इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन)
• Type: Noun
• Root: अन्धस् (प्रातिपदिक)

• पिबा: drink!
• पिबा: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पा (पिबति)

• सुपूर्णम्: well-filled
• सुपूर्णम्: Karma (पिबा) (उदरम् इत्यस्य विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु- (उपसर्ग) + पूर्ण (प्रातिपदिक)

• उदरम्: belly / stomach
• उदरम्: Karma (पिबा) (लक्ष्य-रूपेण: ‘उदरं’ = ‘उदरं यावत्’)
• Type: Noun
• Root: उदर (प्रातिपदिक)

• अनाभयिन्: O fearless one
• अनाभयिन्: सम्बोधन (आह्वान) / विशेषण
• Type: Adjective (epithet)
• Root: अन्- (नञ्) + आभयिन् (प्रातिपदिक; ‘भय’ से)

• अरिमा: let not the enemy…
• अरिमा: Kartā (अभिप्रेत-क्रिया: ‘मा …’ निषेध-वाक्ये) / निषेध
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: अरि (प्रातिपदिक) + मा (निषेध/आशंसार्थक अव्यय ‘मा’)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (genitive: ‘of you/your’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)