
Sukta 7.79
Vasiṣṭha (probable)
Uṣas (with Sūrya as associated power)
Triṣṭubh (probable)
આ સંક્ષિપ્ત ઉષા-સ્તુતિમાં ઉષાસનું સ્તવન થાય છે: તે જીવનના માર્ગો વિસ્તારે છે, પાંચ માનવ જાતિઓને જગાડે છે અને પોતાના નિર્મળ કિરણોથી જગતને ઋતની યોગ્ય ગતિમાં પ્રવર્તાવે છે. કવિ તેના ઉદયને સૂર્ય દ્વારા બે લોકના વિસ્તરણ સાથે જોડે છે અને સફળ કર્મ તથા લાભ માટે આંતરિક દિવ્યતા, સત્યપ્રેરણા અને કલ્યાણને પ્રેરવા ઉષાસને પ્રાર્થના કરે છે.
Mantra 1
व्युषा आवः पथ्या जनानां पञ्च क्षितीर्मानुषीर्बोधयन्ती । सुसंदृग्भिरुक्षभिर्भानुमश्रेद्वि सूर्यो रोदसी चक्षसावः ॥
ઉષા (પ્રભાત) વિસ્તરીને જનસમુદાયોના માર્ગોને ખુલ્લા કરે છે, માનવીય પાંચ જાતિઓને જાગૃત કરે છે. સુસ્પષ્ટ-દર્શી અને બળવાન કિરણો વડે તે પોતાનો ભાનુ (પ્રકાશ) પ્રવર્તાવે છે; અને સૂર્ય પોતાની દૃષ્ટિથી બે લોક—રોદસી (દ્યુ અને પૃથ્વી)—ને વિશાળપણે ઉઘાડી દે છે.
Mantra 2
व्यञ्जते दिवो अन्तेष्वक्तून्विशो न युक्ता उषसो यतन्ते । सं ते गावस्तम आ वर्तयन्ति ज्योतिर्यच्छन्ति सवितेव बाहू ॥
દિવના અંતિમ પ્રાંતોમાં રાત્રિઓના અંધકારને તેઓ વિસ્તારે છે; જોડાયેલા જનસમૂહો સમા ઉષાઓ આગળ ધસી જાય છે. તારા કિરણો—પ્રકાશની ગાયો—અંધકારને પાછો ફેરવે છે અને જ્યોતિને આગળ ધરે છે, જેમ સવિતૃ પ્રેરણાના બાહુ વિસ્તારે છે.
Mantra 3
अभूदुषा इन्द्रतमा मघोन्यजीजनत्सुविताय श्रवांसि । वि दिवो देवी दुहिता दधात्यङ्गिरस्तमा सुकृते वसूनि ॥
ઉષા પ્રગટ થઈ છે—ઇન્દ્ર સમી અતિશય શક્તિશાળી, મઘોની (દાનશીલા) રૂપે; સુગતિ માટે તેજસ્વી શ્રવાંસિ (યશ-શ્રવણ) ઉત્પન્ન કરે છે. દિવની પુત્રી દેવી સર્વત્ર વહેંચે છે—સુકૃત (સત્કર્મ) કરનારને વસુ (ધન-રત્ન) આપે છે; આંતરિક અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરવામાં અઙ્ગિરા સમી અતિશય અઙ્ગિરસ્તમા.
Mantra 4
तावदुषो राधो अस्मभ्यं रास्व यावत्स्तोतृभ्यो अरदो गृणाना । यां त्वा जज्ञुर्वृषभस्या रवेण वि दृळ्हस्य दुरो अद्रेरौर्णोः ॥
હે ઉષા, અમને એટલું જ રાધસ્ (સમૃદ્ધિ/દાન) આપ, જેટલું તું સ્તોતૃઓને—ગાન કરતા ઋષિઓને—આપે છે, જે તારો સ્તવ કરે છે. તને તેઓ વૃષભ (ઇન્દ્ર)ના નાદથી ઓળખે છે; જ્યારે તું અડગ શિલાના દૃઢ દ્વારોને વિશાળપણે ખોલ્યા—અને ગુપ્ત પ્રકાશને પ્રગટ કર્યો.
Mantra 5
देवंदेवं राधसे चोदयन्त्यस्मद्र्यक्सूनृता ईरयन्ती । व्युच्छन्ती नः सनये धियो धा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
દેવમાં દેવને રાધસ્ (સમૃદ્ધિ) તરફ પ્રેરતી, અમારી તરફ સત્યવાણી (સૂનૃતા)ના પ્રેરણાઓ મોકલતી, ઉષા વ્યાપક રીતે ઉગતી અમારે માટે લાભપ્રાપ્તિ માટે ધી (વિચાર-બુદ્ધિ) સ્થાપે. તમે અમને સદા સ્વસ્તિભિઃ—કલ્યાણના સુમેળોથી—રક્ષો.
The hymn is primarily addressed to Uṣas (Dawn). Sūrya (the Sun) appears as an associated power who, with Dawn, opens and illumines the two worlds.
It refers to Dawn stirring all human communities into activity—symbolically, the whole social world waking to work, perception, and ordered life as light returns.
Recite it at dawn facing east to cultivate clarity and auspicious beginnings. The closing verse is especially used as a prayer for truthful inspiration, steady thoughts, attainment, and well-being (svasti).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.