Rig Veda 6.22.2: Mandala 6, Sukta 22, Mantra 2

Sukta 6.22

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

तमु नः पूर्वे पितरो नवग्वाः सप्त विप्रासो अभि वाजयन्तः । नक्षद्दाभं ततुरिं पर्वतेष्ठामद्रोघवाचं मतिभिः शविष्ठम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.22.2

Transliteration

tám u naḥ pū́rve pitáro náva-gvāḥ saptá víprāso abhí vā́jayantaḥ | nákṣad-dā́bhaṃ táturiṃ parvateṣṭhā́m ádrogha-vācaṃ matí-bhiḥ śáviṣṭham ||

Translation

તેને જ અમારા પૂર્વ પિતરો—નવગ્વાઃ, સાત વિપ્રાસઃ—વાજની પૂર્ણતા માટે અભિ વાજયંતઃ (આગ્રહપૂર્વક પ્રયત્ન કરતા) પ્રાપ્ત થયા. અદાભં—અપરાજેય, તતુરિં—વિજયી, પર્વતેષ્ઠામ—પર્વતશિખરો પર સ્થિત; અદ્રોઘવાચં—અવિશ્વાસઘાત રહિત વાણીવાળો; અને મતિભિઃ—એકાગ્ર ચિંતનોથી શવિષ્ઠમ—સર્વાધિક બળવાન.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed / and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पूर्वे: the former (ones)
• पूर्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• पितरः: fathers / forefathers
• पितरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• नवग्वाः: the Navagvas
• नवग्वाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नवग्व (प्रातिपदिक; ऋषि-समूह-नाम)

• सप्त: seven
• सप्त: कर्तृ
• Type: Numeral
• Root: सप्तन् (संख्या)

• विप्रासः: inspired sages
• विप्रासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• अभि: towards / upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• वाजयन्तः: winning / striving for the prize
• वाजयन्तः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: वाजय् (धातु; नामधातु/चुरादि-प्रयोगः) अथवा वाज (प्रातिपदिक) + णिच्

• नक्षत्: he reached / attained
• नक्षत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) / नक्ष् (वैदिक रूप)

• दाभम्: the unassailable (state/thing)
• दाभम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दाभ (प्रातिपदिक; ‘अदाभ’ इत्यस्य भाव/वस्तु)

• ततुरिम्: the impetuous / rushing one
• ततुरिम्: कर्म
• Type: Adjective (epithet)
• Root: ततुरि (प्रातिपदिक; ‘ततुरि’ = वेगवान्/अतिशय-शूरः, वैदिक)

• पर्वतेष्ठाम्: dwelling on the mountain
• पर्वतेष्ठाम्: कर्म
• Type: Adjective (compound)
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक) + स्था (धातु) → -ष्ठ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अद्रोगवाचम्: of truthful (non-deceitful) speech
• अद्रोगवाचम्: कर्म
• Type: Adjective (compound)
• Root: अद्रोग (प्रातिपदिक; a- + द्रोग ‘deceit/hostility’) + वाच् (प्रातिपदिक)

• मतिभिः: with thoughts / hymns
• मतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)

• शविष्ठम्: the mightiest
• शविष्ठम्: कर्म
• Type: Adjective (superlative)
• Root: शविṣ्ठ (प्रातिपदिक; ‘शवस्’ से बल-सम्बन्धी, अतिशय)