Rig Veda 5.83.5: Mandala 5, Sukta 83, Mantra 5

Sukta 5.83

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Parjanya

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यस्य व्रते पृथिवी नन्नमीति यस्य व्रते शफवज्जर्भुरीति । यस्य व्रत ओषधीर्विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यच्छ ॥

Recitation with translationRig Veda 5.83.5

Transliteration

yásya vraté pṛthivī́ nánnamīti yásya vraté śaphá-vaj járbhurīti | yásya vratá óṣadhīr viśvá-rūpāḥ sá naḥ párjanya máhi śárma yaccha ||

Translation

જેનાં વ્રત (નિયમ) હેઠળ પૃથ્વી નમે છે અને ઉપજ આપે છે; જેના વ્રત હેઠળ કઠોર ખુરાવાળી શક્તિઓ હાંકમાં આગળ ધસી જાય છે; જેના વ્રત હેઠળ સર્વરૂપ ઔષધિઓ (વનસ્પતિઓ) પોતાના-પોતાના સ્વરૂપ ધારણ કરે છે—એ પર્જન્ય અમને મહાન શર્મ (શાંતિ અને આશ્રય) અર્પે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• व्रते: in (his) ordinance / under (his) law
• व्रते: अधिकारण (in/under whose ordinance)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• पृथिवी: the Earth
• पृथिवी: कर्तृ (subject)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• नमीत: bows / bends
• नमीत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• व्रते: in (his) ordinance
• व्रते: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• शफवत्: like a hoof / hoof-like
• शफवत्: क्रियाविशेषण (manner)
• Type: Adjective
• Root: शफवत् (प्रातिपदिक; शफ + वत्)

• जर्भुरीत: quivers / trembles / jolts
• जर्भुरीत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जर्भुर्/जर्भुरी (धातु/अनुकरण-धातु; वेदिक)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• व्रते: in (his) ordinance
• व्रते: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• ओषधीः: plants / herbs
• ओषधीः: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: ओषधी (प्रातिपदिक)

• विश्व-रूपाः: of all forms / multiform
• विश्व-रूपाः: कर्तृ-विशेषण (qualifier of ‘plants’)
• Type: Adjective
• Root: विश्वरूप (प्रातिपदिक; विश्व + रूप)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान (to/for us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पर्जन्य: O Parjanya
• पर्जन्य: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: पर्जन्य (प्रातिपदिक)

• महि: greatly / abundantly
• महि: —
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय; महत्-सम्बद्ध)

• शर्म: shelter / protection / comfort
• शर्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• यच्छ: grant / bestow
• यच्छ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)