Sukta 43

Mantra 1

आ धेनवः पयसा तूर्ण्यर्था अमर्धन्तीरुप नो यन्तु मध्वा । महो राये बृहतीः सप्त विप्रो मयोभुवो जरिता जोहवीति ॥

સમૃદ્ધિના ધેનુઓ દૂધ સાથે ત્વરિત અમારે પાસે આવે—અવરોધ વિના—મધુર મધુ-રસથી ભરપૂર. મહાન રાયિ (વિપુલ સમૃદ્ધિ) માટે જરિતા વિપ્ર સાત વિશાળ, મયોભુવ (આનંદદાયી) શક્તિઓને ઉંચે સ્વરે આહ્વાન કરે છે.

Mantra 2

आ सुष्टुती नमसा वर्तयध्यै द्यावा वाजाय पृथिवी अमृध्रे । पिता माता मधुवचाः सुहस्ता भरेभरे नो यशसावविष्टाम् ॥

હે દ્યાવા-પૃથિવી, વાજ (બળ-વિજયની સમૃદ્ધિ) માટે નમસ્કાર સાથે સુષ્ટુતિ (શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ)ને પ્રવર્તિત થવા દો—હે અમૃધ્રે (અવિનાશી) દંપતી. પિતા-માતા, મધુવચા (મધુર વાણીવાળા) અને સુહસ્તા (કુશળ હસ્તવાળા), જીવનના દરેક ભરણે-ભરે અમને યશ (કીર્તિ) સાથે રક્ષો.

Mantra 3

अध्वर्यवश्चकृवांसो मधूनि प्र वायवे भरत चारु शुक्रम् । होतेव नः प्रथमः पाह्यस्य देव मध्वो ररिमा ते मदाय ॥

હે અધ્વર્યવો, મધુમય હવિઓ તૈયાર કરીને વાયુને અર્પણ કરવા માટે આ મનોહર, તેજસ્વી પેય આગળ લાવો. હે દેવ, અમારા માટે પ્રથમ હોતા સમાન બની આ યજ્ઞને રક્ષા કર; આનંદ માટે અમે તને મધુ અર્પ્યું છે.

Mantra 4

दश क्षिपो युञ्जते बाहू अद्रिं सोमस्य या शमितारा सुहस्ता । मध्वो रसं सुगभस्तिर्गिरिष्ठां चनिश्चदद्दुदुहे शुक्रमंशुः ॥

સોમના અદ્રિ (પિષાણપથ્થર) પર દસ ઝડપી શક્તિઓ પોતાના બાહુઓ જોડે છે—કુશળ, સુહસ્ત શમિતારો. મધુમય રસમાંથી સુગ્રાહી અંશુ, ગિરિષ્ઠ સ્ત્રોતમાંથી તેજસ્વી ધારા દોહે છે; તે વહેતી વહેતી પોતાના માર્ગમાં સ્થિર થાય છે.

Mantra 5

असावि ते जुजुषाणाय सोमः क्रत्वे दक्षाय बृहते मदाय । हरी रथे सुधुरा योगे अर्वागिन्द्र प्रिया कृणुहि हूयमानः ॥

હે સ્વીકારનાર, તારા માટે સોમ પિષાયો છે—ક્રતુ અને દક્ષ માટે, મહાન આનંદ માટે. હે ઇન્દ્ર, સુધુર રથમાં હરી (બે હરિત અશ્વો/શક્તિઓ)ને યોગમાં જોડીને અહીં આવ; બોલાવવામાં આવેલો તું આ હવિને પ્રિય અને સિદ્ધિકારક કર.

Mantra 6

आ नो महीमरमतिं सजोषा ग्नां देवीं नमसा रातहव्याम् । मधोर्मदाय बृहतीमृतज्ञामाग्ने वह पथिभिर्देवयानैः ॥

અમારા તરફ મહાન અરમતિને—સહસ્વર, એકમન—લાવો; દેવી, દિવ્ય સ્ત્રી, નમસ્કારપૂર્વક, હવિર્ભાર ધારણ કરનારી. મધુર મધુના આનંદ-મદ માટે, હે અગ્નિ, દેવયાન માર્ગોથી તેને વહન કર—વિશાળ, ઋતજ્ઞા (ઋતને જાણનારી).

Mantra 7

अञ्जन्ति यं प्रथयन्तो न विप्रा वपावन्तं नाग्निना तपन्तः । पितुर्न पुत्र उपसि प्रेष्ठ आ घर्मो अग्निमृतयन्नसादि ॥

જે જ્વાલાને વિપ્ર ઋષિઓ અભિષેક કરે છે અને વિસ્તારે છે, તેને તેઓ પોષે છે—જાણે હવિને પોષતા હોય; અગ્નિથી તપાવી તેઓ રૂપાંતરના ઉષ્માને પ્રજ્વલિત કરે છે. પિતાને પ્રિય પુત્ર સમો, પ્રિય ઘર્મ (ઉષ્મા) નજીક આવે છે; ઋતને સ્થાપિત કરતો તે આપણા અંદર અગ્નિમાં આસન ગ્રહણ કરે છે.

Mantra 8

अच्छा मही बृहती शंतमा गीर्दूतो न गन्त्वश्विना हुवध्यै । मयोभुवा सरथा यातमर्वाग्गन्तं निधिं धुरमाणिर्न नाभिम् ॥

મહાન, વિશાળ, અતિ શાંતિકારી ગીર (વાણી) દૂત સમી સીધી જઈ અશ્વિનોને હુવધ્યૈ—આહ્વાન કરવા—પહોંચે. હે મયોભુવાઓ, સુયોજિત રથ સાથે અમારી તરફ આવો; ગુપ્ત નિધિ સમા આવી પહોંચો, અને ધુરા ધારણ કરનાર નાભિ (અક્ષ-નાભિ) સમા માર્ગને સ્થિર રાખો.

Mantra 9

प्र तव्यसो नमउक्तिं तुरस्याहं पूष्ण उत वायोरदिक्षि । या राधसा चोदितारा मतीनां या वाजस्य द्रविणोदा उत त्मन् ॥

હું બળવાન અને ત્વરિત એવા (દેવો) માટે નમસ્કાર-વાણી પ્રેરું છું—પૂષણને તથા વાયુને પણ—જેઓ પોતાની સમૃદ્ધિથી અમારી મતિઓને પ્રેરિત કરે છે, જેઓ વાજ (વિજય-બળ)નું દ્રવિણ, ધન-સ્વરૂપ તત્ત્વ આપે છે, અને જેઓ પોતે જ તે આંતરિક આત્મશક્તિ છે.

Mantra 10

आ नामभिर्मरुतो वक्षि विश्वाना रूपेभिर्जातवेदो हुवानः । यज्ञं गिरो जरितुः सुष्टुतिं च विश्वे गन्त मरुतो विश्व ऊती ॥

હે જાતવેદસ, તેમને આહ્વાન કરીને—મરુતોને, સર્વને—તેમના નામોથી અને તેમના રૂપોથી અહીં લાવ. યજ્ઞમાં, જરિતાના ગીરોમાં અને સુઘડ સ્તુતિમાં તેઓ આવે; સર્વ-ઉપકારક મરુતો સર્વત્ર રક્ષા સાથે આવે.

Mantra 11

आ नो दिवो बृहतः पर्वतादा सरस्वती यजता गन्तु यज्ञम् । हवं देवी जुजुषाणा घृताची शग्मां नो वाचमुशती शृणोतु ॥

વિસ્તૃત દ્યૌમાંથી, મહાન પર્વતમાંથી, યજનીય સરસ્વતી અમારા યજ્ઞમાં આવે. અમારા હવનને સ્વીકારી, ઘૃતાચી દેવી—પ્રવાહી પ્રભા-સ્વરૂપ—ઇચ્છુક બની, અમારી શક્તિશાળી અને અસરકારક વાણી સાંભળે.

Mantra 12

आ वेधसं नीलपृष्ठं बृहन्तं बृहस्पतिं सदने सादयध्वम् । सादद्योनिं दम आ दीदिवांसं हिरण्यवर्णमरुषं सपेम ॥

આ વેદસ (વિધાતા) એવા જ્ઞાન-ઘડનારને—નીલપૃષ્ઠ, મહાન—બૃહસ્પતિને—અંતઃગૃહની સભામાં, નિવાસમાં બેસાડો. પોતાના જ યોનિ-આધારમાં સ્થિત, તેજથી દીપતો, હિરણ્યવર્ણ, બળથી અરુણ—એને અમે સાથ આપીએ અને સેવા કરીએ.

Mantra 13

आ धर्णसिर्बृहद्दिवो रराणो विश्वेभिर्गन्त्वोमभिर्हुवानः । ग्ना वसान ओषधीरमृध्रस्त्रिधातुशृङ्गो वृषभो वयोधाः ॥

વિશાળ દ્યૌમાંથી આનંદિત ધર્ણસિ, સર્વ સ્તુતિ-ધ્વનિઓથી આહ્વાનિત થઈ, અહીં આવે. દેવીઓ સમી ઔષધિઓને ધારણ કરનાર, અક્ષય—ત્રિધાતુ-શૃંગ, જીવનશક્તિઓને ધારણ કરનાર વયો-ધા, વૃષભ સમો—તે પ્રગટ થાય.

Mantra 14

मातुष्पदे परमे शुक्र आयोर्विपन्यवो रास्पिरासो अग्मन् । सुशेव्यं नमसा रातहव्याः शिशुं मृजन्त्यायवो न वासे ॥

માતૃપદે, પરમ શુક્ર સ્થાને, આયુના વિપન્યવ (શોધક) રાસ્પિરસો—ઉત્સુક યાત્રિકો—પહોંચ્યા. નમસ્કારથી, રાતહવ્યા (અર્પિત હવિષવાળા) બની, સુશેવ્ય—સુસેવા યોગ્ય—તેને તૈયાર કરે છે; જાણે શિશુને મૃજન્તી (સાફ કરતી) હોય તેમ, આયુને વસ્ત્ર સમું શુદ્ધ કરે છે.

Mantra 15

बृहद्वयो बृहते तुभ्यमग्ने धियाजुरो मिथुनासः सचन्त । देवोदेवः सुहवो भूतु मह्यं मा नो माता पृथिवी दुर्मतौ धात् ॥

હે અગ્નિ, વિશાળ અને અતિ-વિસ્તૃત પ્રાણશક્તિ અમે તને અર્પીએ છીએ; ધી (ધ્યાન)ના યુગલ કર્મીઓ પરસ્પર જોડાઈ તારી સાથે ચાલે છે. દેવોમાં દેવ, મારા માટે સુહવ—સહેલાઈથી આહ્વાનનીય—થેજે; અમારી માતા પૃથ્વી અમને કૂટિલ બુદ્ધિમાં ન મૂકે.

Mantra 16

उरौ देवा अनिबाधे स्याम ॥

હે દેવો, વિશાળ, અનિબાધ—અવરોધરહિત—સ્થળમાં અમે રહીએ, સર્વ બંધનથી મુક્ત રહીએ.

Mantra 17

समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम । आ नो रयिं वहतमोत वीराना विश्वान्यमृता सौभगानि ॥

અશ્વિનોના નવતર સહાયથી, મયોભૂ—આનંદજનક—અને સુપ્રણીતી—સુયોગ્ય માર્ગદર્શન—સાથે અમે સમરસતામાં પહોંચીએ. અમને રયિ—અંતઃસુખની પૂર્ણતા—અને વીરાઓ (આત્મશક્તિઓ) પણ વહન કરીને લાવો; અમારા અસ્તિત્વને વિસ્તારે એવી સર્વ અમૃત સૌભાગ્યો લાવો.