Rig Veda 3.40.6: Mandala 3, Sukta 40, Mantra 6

Sukta 3.40

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; verify per critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

गिर्वणः पाहि नः सुतं मधोर्धाराभिरज्यसे । इन्द्र त्वादातमिद्यशः ॥

Transliteration

gírvāṇaḥ pā́hi naḥ sutáṃ mádhor dhā́rābhir ajyase | índra tvādā́tam íd yáśaḥ ||

Translation

હે ગિર્વણ (સ્તુતિમાં આનંદ પામનાર) ઇન્દ્ર! અમારું આ સુત સોમ પા—રક્ષા કર; મધુની ધારાઓથી તું અભિષિક્ત થાય છે. યશ તો નિશ્ચયે તારા દાનથી જ મળે છે—વિજયી કીર્તિનું તે દાન તું જ આપે છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गिर्वणः: O praise-delighting (Indra)
• गिर्वणः: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: विशेषण
• Root: गिर्-वण (प्रातिपदिक; ‘स्तुति/गिर्’ + ‘वण’ = ‘स्तुतियों से प्रिय/स्तुतिप्रिय’)

• पा॒हि: protect!
• पा॒हि: क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
• Type: क्रिया
• Root: पा (धातु) ‘रक्षणे’

• नः: our / of us
• नः: सम्बन्ध (अधिकार/स्वाम्य: ‘our’)
• Type: सर्वनाम
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुतम्: the pressed (Soma)
• सुतम्: कर्म
• Type: संज्ञा (कृदन्त-विशेष्य)
• Root: सु (धातु) ‘सवने/प्रसवे’ → क्त (कृदन्त) ‘सुत’

• मधोः: of the sweet (Soma)
• मधोः: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध: ‘of sweetness / of honeyed Soma’)
• Type: संज्ञा
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• धाराभिः: with streams
• धाराभिः: करण
• Type: संज्ञा
• Root: धारा (प्रातिपदिक)

• अज्यसे: you are anointed / bedewed
• अज्यसे: क्रिया (कर्तृ-सम्बन्ध: ‘you are anointed/bedewed’)
• Type: क्रिया
• Root: अञ्ज् (धातु) ‘अञ्जने/लेपने’

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: संज्ञा
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: सर्वनाम
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दातम्: given / bestowed
• दातम्: कर्म-विशेषण (त्वा-विशेषण)
• Type: कृदन्त (विशेषण/भाव)
• Root: दा (धातु) ‘दाने’ → क्त (कृदन्त) ‘दात’

• इद्: indeed
• इद्: सम्बन्ध (वाक्य-प्रबलन)
• Type: अव्यय
• Root: इद् (निपात)

• यशः: fame / glory
• यशः: कर्ता (अस्ति/भवति-लुप्त के साथ: ‘(it) is fame’)
• Type: संज्ञा
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)