Rig Veda 3.34.7: Mandala 3, Sukta 34, Mantra 7
Sukta 3.34
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
युधेन्द्रो मह्ना वरिवश्चकार देवेभ्यः सत्पतिश्चर्षणिप्राः । विवस्वतः सदने अस्य तानि विप्रा उक्थेभिः कवयो गृणन्ति ॥
Transliteration
yudhéndro mahnā́ várivaś cakāra devébhyaḥ sátpatiś carṣaṇiprā́ḥ | vivásvataḥ sádane asya tā́ni víprā ukthebhíḥ kaváyo gṛṇanti ||
Translation
યુદ્ધ દ્વારા ઇન્દ્રે પોતાની મહિમાથી દેવો માટે વિશાળ માર્ગ રચ્યો—સત્યપતિ, પ્રજાઓનો પોષક. વિવસ્વતના સદનમાં થયેલા તેના તે કાર્યોને વિપ્રો અને કવિઓ ઉકથો દ્વારા ગાય છે.
Word by Word
युधेin/for battle
युधे:
अधिकारण (occasion: ‘in/for battle’)
TypeNoun
Rootयुध् (dhātu) / युध्- (prātipadika)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (prātipadika)
मह्नाby (his) might
मह्ना:
करण
TypeNoun
Rootमघ/मह् (prātipadika: महन् ‘greatness, might’)
वरिवःwide space; room; free course; favor
वरिवः:
कर्म
TypeNoun
Rootवरिवस् (prātipadika)
चकारmade; created; granted
चकार:
—
TypeVerb
Rootकृ (dhātu)
देवेभ्यःto/for the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (prātipadika)
सत्पतिःthe true lord; lord of the good
सत्पतिः:
कर्तृ (apposition to इन्द्रः)
TypeNoun
Rootसत् + पति (prātipadika; tatpuruṣa) अथवा सत्पति (lexeme)
चर्षणिप्राःmen-filling/people-nourishing; promoters of the tribes
चर्षणिप्राः:
कर्तृ (apposition/epithet; agreeing with implied ‘they’/‘the seers’ or used as epithet in the verse)
TypeAdjective
Rootचर्षणि + प्र (prātipadika; bahuvrīhi/compound epithet)
विवस्वतःof Vivasvat
विवस्वतः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootविवस्वत् (prātipadika)
सदनेin the seat/dwelling
सदने:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसदन (prātipadika)
अस्यof him/this (one)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (sarvanāma-prātipadika)
तानिthose (things/deeds)
तानि:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika)
विप्राःinspired priests/seers
विप्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र (prātipadika)
उक्थेभिःwith hymns/recitations
उक्थेभिः:
करण
TypeNoun
Rootउक्थ (prātipadika)
कवयःpoets; sages
कवयः:
कर्तृ (in apposition to विप्राः)
TypeNoun
Rootकवि (prātipadika)
गृणन्तिthey sing/praise
गृणन्ति:
—
TypeVerb
Rootगृ (धातु; Vedic ‘to sing/praise’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
