Rig Veda 3.20.3: Mandala 3, Sukta 20, Mantra 3

Sukta 3.20

Devata: Agni (Jātavedas)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने भूरीणि तव जातवेदो देव स्वधावोऽमृतस्य नाम । याश्च माया मायिनां विश्वमिन्व त्वे पूर्वीः संदधुः पृष्टबन्धो ॥

Recitation with translationRig Veda 3.20.3

Transliteration

agne bhūrī́ṇi táva jātavedo devá svadhāvo ’mṛ́tasya nā́ma | yā́ś ca māyā́ māyínāṃ viśvám-inva tvé pūrvī́ḥ sáṃdadhúḥ pṛṣṭabándho ||

Translation

હે અગ્નિ જાતવેદસ, હે દેવ, સ્વધાવાન—અમૃતત્વનાં તારા નામો બહુ છે. અને જે માયાઓ—માયાવીઓની, સર્વને પ્રવર્તાવનારી રચનાશક્તિઓ—હે પૃષ્ટબન્ધ, પ્રાચીન કાળથી તે બધું તારા અંદર જ સુસંગત રીતે સંયોજિત થયું છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि-

• भूरीणि: many (things/names)
• भूरीणि: कर्म (नामानि/वस्तूनि) / विधेय
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भूरि-

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (युष्मद्-प्रातिपदिक)

• जातवेदः: O Jātavedas (knower of births / all beings)
• जातवेदः: सम्बोधन (अग्नेः विशेषणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस्-

• देव: O god
• देव: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: देव-

• स्वधावः: O possessor of svadhā (innate power/ritual potency)
• स्वधावः: सम्बोधन (अग्नेः विशेषणम्)
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: स्वधावन्-

• अमृतस्य: of immortality / of the immortal (nectar/state)
• अमृतस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: अमृत-

• नाम: name
• नाम: कर्म/विधेय
• Type: Noun
• Root: नामन्-

• याः: which (those)
• याः: कर्तृ (संदधुः)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद्-

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• मायाः: powers of illusion / wondrous arts
• मायाः: कर्तृ (याः … संदधुः) (याः = मायाः)
• Type: Noun
• Root: माया-

• मायिनाम्: of the magicians / of the possessors of māyā
• मायिनाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मायिन्-

• विश्वमिन्व: O all-stirring / all-pervading one
• विश्वमिन्व: सम्बोधन (अग्नेः विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: विश्वमिन्‍व- (विश्वम् + इन्‍व, from √इव्/इन्‍व् ‘to set in motion, impel, pervade’)

• त्वे: in you
• त्वे: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (युष्मद्-प्रातिपदिक)

• पूर्वीः: the former/ancient (ones)
• पूर्वीः: कर्तृ (संदधुः)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पूर्व-

• संदधुः: they have put together / have arranged
• संदधुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सम् + √धा

• पृष्टबन्धो: O you whose bond is firm/close (lit. ‘with joined/fastened connection’)
• पृष्टबन्धो: सम्बोधन (अग्नेः विशेषणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: पृष्टबन्धु-