Rig Veda 10.79.5: Mandala 10, Sukta 79, Mantra 5

Sukta 10.79

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

यो अस्मा अन्नं तृष्वादधात्याज्यैर्घृतैर्जुहोति पुष्यति । तस्मै सहस्रमक्षभिर्वि चक्षेऽग्ने विश्वतः प्रत्यङ्ङसि त्वम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.79.5

Transliteration

yó asmai ánnaṁ tṛṣú ā́dadhāty ā́jyair ghṛtáir juhóti púṣyati | tásmai sahásram ákṣabhir ví cakṣe ’gne viśvátas prátyaṅ asi tvám ||

Translation

જે તેને ત્રિગુણ આધાર (ત્રિષ્વા)માં અન્ન સ્થાપે છે, જે આજ્ય-ઘૃતથી હવન કરે છે અને પોષે છે—તેની તરફ, હે અગ્નિ, તું હજાર આંખોથી જુએ છે; સર્વ દિશાઓથી તું તેની તરફ વળેલો છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अन्नम्: food, oblation
• अन्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)

• तृष्वा: being thirsty / after thirsting
• तृष्वा: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Verb (absolutive) / Kṛdanta
• Root: तृष् (धातु) → तृष् + त्वा (क्त्वा)

• दधाति: places, gives, offers
• दधाति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• आज्यैः: with ghee (oblations)
• आज्यैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: आज्य (प्रातिपदिक)

• घृतैः: with clarified butter
• घृतैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• जुहोति: offers (into fire), sacrifices
• जुहोति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: हु (धातु) (जुहोति-प्रकारः)

• पुष्यति: prospers, thrives
• पुष्यति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पुष् (धातु)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: Karma
• Type: Numeral (used substantively) / Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• अक्षभिः: with eyes; with dice (contextually ‘eyes’ fits with √cakṣ)
• अक्षभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अक्ष (प्रातिपदिक)

• वि: apart, widely, distinctly
• वि: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable (preverb) / Particle
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• चक्षे: is seen / appears; looks
• चक्षे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: चक्ष् (धातु) (आत्मनेपद)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• विश्वतः: from all sides, on every side
• विश्वतः: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable (adverb)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) → विश्वतः (तसिल्-अव्यय)

• प्रत्यङ्ङसि: you are facing toward (us) / turned toward
• प्रत्यङ्ङसि: Kriyā (असि) / Kartā-विशेषणम् (प्रत्यङ्)
• Type: Compound (Adj + Verb)
• Root: प्रति + अञ्च् (धातु/प्रातिपदिक ‘अञ्च्/अञ्च’) → प्रत्यङ् (विशेषण) + असि (अस् धातु)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)