Rig Veda 10.39.6: Mandala 10, Sukta 39, Mantra 6

Sukta 10.39

Devata: Aśvins (Nāsatyā)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इयं वामह्वे शृणुतं मे अश्विना पुत्रायेव पितरा मह्यं शिक्षतम् । अनापिरज्ञा असजात्यामतिः पुरा तस्या अभिशस्तेरव स्पृतम् ॥

Transliteration

iyáṃ vām áhve śṛṇutáṃ me aśvinā putrā́yeva pitarā́ máhyaṃ śíkṣatam | anā́pir ájñā asajātyā́ ámatiḥ purā́ tásyā abhi-śástēr áva spṛtam ||

Translation

આ મારી આહ્વાનવાણી છે—સાંભળો મને, હે અશ્વિનો; પુત્રને જેમ પિતા, તેમ મને શિક્ષો અને પોષો. આધારવિહોણી અજ્ઞાનતા, અયોગ્ય સંબંધની ભ્રાંતિ, લાંબા સમયથી મને ઘેરી રહી છે; તેની શત્રુતાભરી પીડામાંથી મને નીચે તરફથી પણ ખેંચી બહાર કાઢો.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इयम्: this (hymn/prayer)
• इयम्: कर्तृ (वाक्य-विषयः) / अधिकरण-प्रायः (इयं स्तुतिः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: you two
• वाम्: सम्प्रदान (आह्वानस्य लक्ष्यः) / कर्म (आह्वये)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्विवचन-प्रातिपदिक)

• आह्वे: I invoke
• आह्वे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वे/√ह्वा (आह्वान)

• शृणुतम्: hear (you two)!
• शृणुतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √श्रु

• मे: my / to me
• मे: सम्बन्ध (मम) / सम्प्रदान (मे = ‘to me’ प्रसङ्गे)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: अश्विन् (देवनाम-प्रातिपदिक)

• पुत्राय: to a son
• पुत्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: पुत्र

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पितरा: O two fathers
• पितरा: सम्बोधन (अश्विनोः उपमानम्)
• Type: Noun
• Root: पितृ

• मह्यम्: to me
• मह्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• शिक्षतम्: teach / instruct (you two)!
• शिक्षतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √शिक्ष्

• अनापिः: helpless, unassisted
• अनापिः: कर्तृ (अग्रेसरः पदसमूहः)
• Type: Adjective
• Root: अनापि (न- + आपि/आप्-सम्बद्ध प्रातिपदिक; ‘without help/without protector’)

• अज्ञाः: unknowing, ignorant
• अज्ञाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अज्ञ (न- + √ज्ञा)

• असजात्यामतिः: a thought not born of right kinship / misguided intent
• असजात्यामतिः: कर्तृ (पूर्वपदत्रयस्य मुख्यः)
• Type: Noun (abstract) / Adjective-like
• Root: असजाति + मति (√मन्) (समासः: अस-जात्या-मतिः)

• पुरा: formerly, before
• पुरा: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा

• तस्याः: of her/that
• तस्याः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• अभिशस्तेः: of the accusation/curse
• अभिशस्तेः: अपादान-सम्बन्ध (यस्याः/यतः)
• Type: Noun
• Root: अभिशस्ति (अभि-√शंस्)

• अव: down, away
• अव: —
• Type: Indeclinable (preverb) / particle
• Root: अव

• स्पृतम्: rescued, delivered
• स्पृतम्: कर्म (उद्धृतम्/विमोचितम्)
• Type: Verb (past passive participle)
• Root: √स्पृ (वेद. ‘to save/deliver’ also ‘to touch’ contextually ‘rescue’)