Opening the text

Sukta 10.37
Unknown/uncertain
Sūrya (as eye of Mitra–Varuṇa)
Triṣṭubh (probable; needs verification)
આ સૂક્ત મિત્ત્ર–વરુણના દૂરદર્શી “નેત્ર” એવા સૂર્યનું સ્તવન કરે છે. ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા)ને ધારણ કરનાર તે ઉદય પામી વિશ્વોને પ્રગટ કરે છે, માપે છે અને રક્ષે છે. સ્પષ્ટ દૃષ્ટિ, કલ્યાણ અને વૈરભાવથી રક્ષણ માટે પ્રાર્થના કરે છે; તેમજ વાણી કે મનથી થયેલા દોષો દૂર થાય અને તેમનું દુષ્પળ ઉપાસકથી દૂર વળી જાય—એવી પ્રાયશ્ચિત્તભાવની વિનંતી પણ સમાવે છે.
Mantra 1
नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षसे महो देवाय तदृतं सपर्यत । दूरेदृशे देवजाताय केतवे दिवस्पुत्राय सूर्याय शंसत ॥
મિત્ર અને વરુણના ચક્ષુને નમસ્કાર—મહાન દેવને; તે ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા)નું સેવન કરો. દૂરદર્શી, દેવજાત કેતુને—દિવના પુત્ર સૂર્યને—સ્તુતિ કરો.
Mantra 4
येन सूर्य ज्योतिषा बाधसे तमो जगच्च विश्वमुदियर्षि भानुना । तेनास्मद्विश्वामनिरामनाहुतिमपामीवामप दुष्ष्वप्न्यं सुव ॥
જે પ્રકાશથી, હે સૂર્ય, તું અંધકારને દબાવે છે અને પોતાની ભાનુથી સમગ્ર જગતને ઉન્નત કરે છે—તે જ પ્રકાશથી અમારામાંથી સર્વ અનીરામતા દૂર કર; અહુતિ ન થયેલી અશુદ્ધિ દૂર કર; રોગ અને દુષ્સ્વપ્ન્યને દૂર ફેંક.
Mantra 5
विश्वस्य हि प्रेषितो रक्षसि व्रतमहेळयन्नुच्चरसि स्वधा अनु । यदद्य त्वा सूर्योपब्रवामहै तं नो देवा अनु मंसीरत क्रतुम् ॥
હે સૂર્ય, સર્વ માટે પ્રેરિત થયેલો તું ઋત/વ્રતનું રક્ષણ કરે છે; અક્રોધિત રહી, પોતાની સ્વધા (સ્વશક્તિ) અનુસાર તું ઊંચે ઉદય પામે છે. આજે અમે તને જે વાણી ઉચ્ચારીએ છીએ—તેમાં દેવો અનુમતિ આપે અને અમારી ક્રતુ (સંકલ્પ-શક્તિ)ને સ્થિર કરે.
Mantra 6
तं नो द्यावापृथिवी तन्न आप इन्द्रः शृण्वन्तु मरुतो हवं वचः । मा शूने भूम सूर्यस्य संदृशि भद्रं जीवन्तो जरणामशीमहि ॥
તે (અમારી પ્રાર્થના)ને દ્યાવા-પૃથિવી, તે જ આપઃ (જળો), ઇન્દ્ર અને મરુતો—અમારો હવ અને વચન—સાંભળે. સૂર્યના દર્શન સામે અમને શૂન્યમાં ન મૂકે; તેના શુભ દર્શનમાં જીવતા રહી, અમે પૂર્ણ આયુષ્ય અને પરિપક્વતા પ્રાપ્ત કરીએ.
Mantra 8
महि ज्योतिर्बिभ्रतं त्वा विचक्षण भास्वन्तं चक्षुषेचक्षुषे मयः । आरोहन्तं बृहतः पाजसस्परि वयं जीवाः प्रति पश्येम सूर्य ॥
હે વિચક્ષણ સૂર્ય, મહાન જ્યોતિ ધારણ કરનાર, દરેક દ્રષ્ટિ માટે તેજસ્વી આનંદરૂપ—તારા મહાન પાજસ (પ્રભા)ને પરિભ્રમણ કરતાં તું આરોહણ કરે છે; અમે જીવતા રહી, હે સૂર્ય, તને પ્રત્યક્ષ સામે જોઈ શકીએ.
Mantra 9
यस्य ते विश्वा भुवनानि केतुना प्र चेरते नि च विशन्ते अक्तुभिः । अनागास्त्वेन हरिकेश सूर्याह्नाह्ना नो वस्यसावस्यसोदिहि ॥
જેના કેતુ (ચિહ્ન) વડે સર્વ ભૂવનાં આગળ વધે છે અને પાછાં હટે છે, અને રાત્રિઓમાં પ્રવેશે છે—હરિકેશ (હરિત-સુવર્ણ કેશવાળા) સૂર્ય, અનાગાસ્ત્વ (નિર્દોષતા) સાથે તું દરરોજ અમારા માટે ઉદય થા; અને અમને દિવસે દિવસે વધુ ને વધુ ઉત્તમ અને શ્રેષ્ઠ કલ્યાણ પ્રદાન કર.
Mantra 10
शं नो भव चक्षसा शं नो अह्ना शं भानुना शं हिमा शं घृणेन । यथा शमध्वञ्छमसद्दुरोणे तत्सूर्य द्रविणं धेहि चित्रम् ॥
અમારા માટે તારા દર્શનથી શાંતિ થા, અમારા માટે દિવસથી શાંતિ થા, તારા કિરણથી શાંતિ થા, હિમથી શાંતિ થા, અને તારી ઘૃણા (તાપ-તેજ)થી શાંતિ થા. જેથી માર્ગમાં શાંતિ રહે અને ગૃહમાં શાંતિ વસે—હે સૂર્ય, અમામાં ચિત્ર (વિવિધ, બહુરૂપ) દ્રવિણ (ધન-સમૃદ્ધિ) સ્થાપિત કર.
Mantra 11
अस्माकं देवा उभयाय जन्मने शर्म यच्छत द्विपदे चतुष्पदे । अदत्पिबदूर्जयमानमाशितं तदस्मे शं योररपो दधातन ॥
હે દેવો, અમારા ઉભય જન્મ માટે—દ્વિપદ અને ચતુષ્પદ માટે—શર્મ (આશ્રય, રક્ષણ) આપો. અન્ન ભક્ષણ કરતાં, પાન કરતાં, ઊર્જાથી વૃદ્ધિ પામતાં અને તૃપ્ત થતાં—અમારા માટે તે શં અને યો (શાંતિ અને સુખદ સુખાકારી), અરપો (અહિંસા/અહાનિ), સ્થાપિત કરો.
Mantra 12
यद्वो देवाश्चकृम जिह्वया गुरु मनसो वा प्रयुती देवहेळनम् । अरावा यो नो अभि दुच्छुनायते तस्मिन्तदेनो वसवो नि धेतन ॥
હે દેવો, જિહ્વાથી કે મનથી, અથવા કોઈ પણ પ્રેરણાથી, અમે તમારાં વિરુદ્ધ જે કોઈ ભારે અપરાધ (દેવહેળન) કર્યો હોય—અને જો કોઈ શત્રુ અમને દુર્ભાવથી દુઃખ પહોંચાડવા ચડે—તો હે વસુઓ, તે પાપ (એનસ્) તેને જ ઉપર ત્યાં જ મૂકી દો.
Mitra–Varuṇa represent cosmic law and moral order (ṛta). Calling Sūrya their “eye” means the sun is the visible witness that sees all and makes ṛta evident through light and regularity.
The hymn asks for clear, life-sustaining vision and protection: as the sun rises in great radiance, the worshipper prays to keep living and to behold Sūrya directly, free from harm and hostility.
Yes. One verse acknowledges possible offenses done by speech or mind and asks the gods to remove that fault and place harm back upon hostile ill-will, restoring safety and right order.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.