Rig Veda 10.2.6 — Mandala 10, Sukta 2, Mantra 6
Sukta 10.2
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वेषां ह्यध्वराणामनीकं चित्रं केतुं जनिता त्वा जजान । स आ यजस्व नृवतीरनु क्षा स्पार्हा इषः क्षुमतीर्विश्वजन्याः ॥
Transliteration
víśveṣāṁ hí adhvarā́ṇām anī́kaṁ citráṁ ketúṁ jánitā tvā jajā́na | sá ā́ yajasva nṛ-vátīr ánu kṣā́ spā́rhā íṣaḥ kṣu-mátīr viśvá-janyāḥ ||
Translation
કારણ કે સર્વ અધ્વરો (યજ્ઞવિધિઓ)માં જનિતા (ઉત્પન્ન કરનાર)એ તને તેજસ્વી મુખ, અદ્ભુત કેતુ (ધ્વજ-ચિહ્ન) રૂપે જન્મ આપ્યો છે. તેથી યજ્ઞ કર—નરોથી સમૃદ્ધ ધરાઓને અનુસરી; સર્વજન્ય એવા ઇચ્છનીય ઇષો, પોષક સમૃદ્ધિઓને પ્રાપ્ત કર.
Word by Word
विश्वेषाम्of all
विश्वेषाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
अध्वराणाम्of the sacrifices (adhvara-rites)
अध्वराणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
अनीकम्the face; forefront; chief part
अनीकम्:
कर्तृ/कर्म (contextual: predicate/apposition)
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
चित्रम्bright, wondrous
चित्रम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
केतुम्banner; sign; radiance
केतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
जनिताthe begetter; producer
जनिता:
कर्ता
TypeNoun (agent)
Rootजन् (धातु) → जनितृ/जनिता (कृदन्त-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
जजानhas begotten; begot
जजान:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
सःhe; that one
सः:
कर्ता (of imperative below)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
आtowards, hither; forth
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यजस्वworship! perform sacrifice!
यजस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
नृवतीःman-rich; hero-bearing
नृवतीः:
कर्म (object of यजस्व)
TypeAdjective (f.)
Rootनृवत् (प्रातिपदिक; ‘having men/heroic’)
अनुalong, according to
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
क्षाःthe earth; the regions
क्षाः:
अधिकरण (with अनु: ‘along the earth/regions’)
TypeNoun
Rootक्षाः/क्षा (प्रातिपदिक; ‘earth, region’)
स्पार्हाःcoveted, desirable
स्पार्हाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootस्पृह् (धातु) → स्पार्ह (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इषःrefreshments; impulses; offerings
इषः:
कर्ता/विधेय (as what is to be worshipped/obtained)
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक)
क्षुमतीःnourishing; rich in food
क्षुमतीः:
विशेषण
TypeAdjective (f.)
Rootक्षुमत् (प्रातिपदिक; ‘abounding in nourishment’)
विश्वजन्याःbelonging to all people; universal-born/for all folk
विश्वजन्याः:
विशेषण
TypeAdjective (f.)
Rootविश्वजन्य (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.