
Sukta 10.100
Indra (primary); Savitṛ and Aditi invoked for protection and totality
Triṣṭubh (probable)
આ સૂક્ત ઇન્દ્રને “દૃઢ ઊભા રહો” એવી પ્રબળ અપીલ કરે છે; સોમરસથી જાગૃત થઈ ઉપાસકોને વિજયસભર ભોગ, વૃદ્ધિ અને રક્ષણ આપો એવી પ્રાર્થના કરે છે. ઇન્દ્રની વીરશક્તિ સાથે, યજ્ઞવિધિને માર્ગદર્શન અને સુરક્ષા આપવા સવિતૃદેવનું આહ્વાન થાય છે; તેમજ સત્ય, અખંડતા અને અસત્યના આવરણથી મુક્તિ જાળવનારી વિશાળ “સમગ્રતા” તરીકે અદિતીને વારંવાર પસંદ કરવામાં આવે છે.
Mantra 1
इन्द्र दृह्य मघवन्त्वावदिद्भुज इह स्तुतः सुतपा बोधि नो वृधे । देवेभिर्नः सविता प्रावतु श्रुतमा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
હે ઇન્દ્ર, હે મઘવન્, દૃઢ ઊભા રહો; કારણ કે તારા જ સહારે અહીં અમારો વિજય અને ભોગ છે. અહીં સ્તુતિ પામેલા, હે સુતપા (સોમપાન કરનાર), અમારા વૃદ્ધિ માટે જાગૃત થા. દેવો સાથે સવિતા અમને રક્ષે—શ્રુત (સત્ય) પ્રેરણા તરફ; સર્વતાતિ માટે અમે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 2
भराय सु भरत भागमृत्वियं प्र वायवे शुचिपे क्रन्ददिष्टये । गौरस्य यः पयसः पीतिमानश आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
વહન માટે યજ્ઞનો ઋત્વિજ્ય ભાગ સુપેરે લાવો; ઇચ્છાના નાદથી આહ્વાન પામતા, શુચિપે (પવિત્ર પાન કરનાર) વાયુ તરફ તેને આગળ ધપાવો. જે આ વૃષભના દૂધનું પાન પ્રાપ્ત કરે છે—સર્વતાતિ માટે અમે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 3
आ नो देवः सविता साविषद्वय ऋजूयते यजमानाय सुन्वते । यथा देवान्प्रतिभूषेम पाकवदा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
દેવ સવિતા અમારે માટે જીવનની પૂર્ણતા પ્રેરિત કરે—સીધા માર્ગે ચાલતા, યજમાન, સોમ પિરસનાર માટે. જેથી અમે પાકવત્ (પરિપક્વ ચેતનાવાળા) બની દેવોને યોગ્ય રીતે શોભાવીએ અને તેમની પાસે જઈએ—સર્વતાતિ માટે અમે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 4
इन्द्रो अस्मे सुमना अस्तु विश्वहा राजा सोमः सुवितस्याध्येतु नः । यथायथा मित्रधितानि संदधुरा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
ઇન્દ્ર અમારે માટે સર્વદા સુમનસ્ક રહે; રાજા સોમા અમારી સુગતિમય કલ્યાણમાં પ્રવેશે. જેમ મિત્રણાં સ્થાપિત આધાર-બંધો યથાવિધિ જોડાય છે, તેમ સર્વ-અખંડતા માટે અમે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 5
इन्द्र उक्थेन शवसा परुर्दधे बृहस्पते प्रतरीतास्यायुषः । यज्ञो मनुः प्रमतिर्नः पिता हि कमा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
ઇન્દ્ર સ્તુતિ (ઉક્થ) અને બળથી (શવસાથી) સંધિઓને સ્થિર કરે છે. હે બૃહસ્પતિ, તું આયુષ્યમાં અમને પાર ઉતારનાર, આગળ ધપાવનાર છે. યજ્ઞ, મનુ અને પ્રજ્ઞા—એ જ ખરેખર અમારા પિતા છે; સર્વ-અખંડતા તરફ અમે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 6
इन्द्रस्य नु सुकृतं दैव्यं सहोऽग्निर्गृहे जरिता मेधिरः कविः । यज्ञश्च भूद्विदथे चारुरन्तम आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
હવે ઇન્દ્રનું સુકૃત, દિવ્ય સહસ—સ્થાપિત થયું છે: ઘરમાં અગ્નિ, સ્તુતિ કરનાર જરિતા, મેધાવિ કવિ. અને વિદથ (સભા)માં યજ્ઞ અતિ પ્રિય, અંતરંગતમ બન્યો છે. સર્વ-અખંડતા તરફ અમે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 7
न वो गुहा चकृम भूरि दुष्कृतं नाविष्ट्यं वसवो देवहेळनम् । माकिर्नो देवा अनृतस्य वर्पस आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
હે વસુઓ, અમે તમારાં માટે ગુપ્ત રીતે કોઈ મહાન દુષ્કૃત્ય કર્યું નથી, ન તો દેવોને આઘાત પહોંચાડે એવો કોઈ ખુલ્લો અપરાધ. હે દેવો, અસત્યના આવરણરૂપ સ્વરૂપને અમ પર કોઈ ન મૂકો; સર્વવ્યાપી પૂર્ણતા—અદિતિને—અમે સર્વતાતિ, સર્વાંગી સમ્પૂર્ણતા માટે વરીએ છીએ.
Mantra 8
अपामीवां सविता साविषन्न्यग्वरीय इदप सेधन्त्वद्रयः । ग्रावा यत्र मधुषुदुच्यते बृहदा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
સવિતા રોગને દૂર હાંકે; શત્રુબળો નીચે દબાઈ જાય—હા, પેષણ-પથ્થરો તેમને પરાવર્તિત કરે. જ્યાં ગ્રાવા ‘વિશાળ મધુ-પેષક શક્તિ’ તરીકે ઉચ્ચારાય છે, ત્યાં અમે સર્વતાતિ, પૂર્ણ સમ્પૂર્ણતા માટે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 9
ऊर्ध्वो ग्रावा वसवोऽस्तु सोतरि विश्वा द्वेषांसि सनुतर्युयोत । स नो देवः सविता पायुरीड्य आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
હે વસુઓ, સોતરમાં પેષણ-પથ્થર ઊભો ઊઠે; અને દૂર પારથી સર્વ દ્વેષોને હાંકી કાઢે. સ્તુત્ય રક્ષક દેવ સવિતા અમને રક્ષે; અમે સર્વતાતિ, પૂર્ણ સમ્પૂર્ણતા માટે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 10
ऊर्जं गावो यवसे पीवो अत्तन ऋतस्य याः सदने कोशे अङ्ग्ध्वे । तनूरेव तन्वो अस्तु भेषजमा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
હે પ્રકાશની ગાયો, ઊર્જાના સમૃદ્ધ યવાસ પર ચરો; તમે ઋતના સદનમાં, કોશમાં અભિષિક્ત (અંગ્ધ્વે) થયેલાં છો. દેહધારી માટે દેહ જ ઔષધ બને; સર્વતાતિ—સંપૂર્ણ પરિપૂર્ણતા—માટે અમે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 11
क्रतुप्रावा जरिता शश्वतामव इन्द्र इद्भद्रा प्रमतिः सुतावताम् । पूर्णमूधर्दिव्यं यस्य सिक्तय आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥
ક્રતુનો રક્ષક ઇન્દ્ર જરિતાને શાશ્વત સહાય છે; સોમ પિષિત કરનારાઓ માટે તેની ભદ્ર પ્રજ્ઞા (પ્રમતિ) છે. જેના દિવ્ય ઊધર પૂર્ણ છે, ધારા માટે સિક્તયઃ વહે છે; સર્વતાતિ—સંપૂર્ણ પરિપૂર્ણતા—માટે અમે અદિતિને વરીએ છીએ.
Mantra 12
चित्रस्ते भानुः क्रतुप्रा अभिष्टिः सन्ति स्पृधो जरणिप्रा अधृष्टाः । रजिष्ठया रज्या पश्व आ गोस्तूतूर्षति पर्यग्रं दुवस्युः ॥
ચિત્ર છે તારો ભાનુ; ક્રતુ-રક્ષક છે તારો અભિષ્ટિ—આક્રમણ. તારી સ્પર્ધાઓ હાજર છે, અજય, જરિતાને આગળ ધપાવનારી. અતિશીઘ્ર માર્ગે સેવાકામી દुवસ્યુઃ પ્રકાશની ગાય તરફ ધાવે છે, પરિભ્રમણ કરીને અગ્ર શિખર સુધી પહોંચવા.
It calls Indra to awaken through Soma and grant victory, increase, and enjoyment, while asking Savitṛ to protect the worship and choosing Aditi as the power of complete wholeness (sarvatāti).
Aditi represents unbroken totality and protection. By choosing Aditi, the singers ask to live and succeed within truth (ṛta), free from constriction and the ‘covering’ of anṛta (untruth).
Indra is the heroic force that overcomes obstacles and grants victory and growth; Savitṛ is the guiding and protecting impulse that steers the rite and the mind toward true inspiration (śrutam).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.