
Sukta 1.34
Gautama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.34)
Aśvinau
Jagatī
આ સૂક્તમાં અશ્વિનૌ (નાસત્યૌ)ને વારંવાર આવવા માટે આહ્વાન કરવામાં આવે છે—“આજે ત્રણ વાર” અને “દિવસે દિવસ”—તેમના ઝડપી રથ સાથે, સદા નવી પ્રેરણા, રક્ષણ અને જીવનધારક સહાય લઈને. તેમાં તેમની સર્વત્ર ગતિ, સમયસર ઉદ્ધાર કરવાની શક્તિ, અને શૂરવીર બળથી સમૃદ્ધ ધન (સુવીર) આપવાની ક્ષમતા સ્તુત થાય છે; અંતે બળના પ્રાપ્તિમાં વૃદ્ધિ અને વિજય માટે સીધી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
Mantra 1
त्रिश्चिन्नो अद्या भवतं नवेदसा विभुर्वां याम उत रातिरश्विना । युवोर्हि यन्त्रं हिम्येव वाससोऽभ्यायंसेन्या भवतं मनीषिभिः ॥
હે અશ્વિનો! આજે અમારાં પાસે ત્રિવાર પણ આવો—સદા નવેદસા (નિત્ય નવી વિદ્યા લાવનાર) તમે; વિશાળ છે તમારો યામ (આગમન) અને તમારું રાતિ (દાન). કારણ કે તમારું યંત્ર (હાર્નેસ) હિમ્યેવ વાસસઃ—શિયાળાના વસ્ત્ર સમું, ચુસ્ત અને રક્ષક; અમારા મનીષિભિઃ (વિચારકો) માટે સમયસર નજીક આવતી ઝડપી સહાય બની રહો.
Mantra 2
त्रयः पवयो मधुवाहने रथे सोमस्य वेनामनु विश्व इद्विदुः । त्रयः स्कम्भासः स्कभितास आरभे त्रिर्नक्तं याथस्त्रिर्वश्विना दिवा ॥
મધુવાહન રથમાં તમારા ત્રણ પવયઃ (ચક્રના પટ્ટા/ફેલીઓ) છે; સૌ સોમની વેના—આકાંક્ષા—ને અનુસરે છે. આરોહણ માટે ત્રણ સ્કંભાઃ (આધારસ્તંભ) સ્થિર કરાયેલા છે; હે અશ્વિનો, રાત્રે ત્રણ વાર તમે યાત્રા કરો છો અને દિવસે ત્રણ વાર.
Mantra 3
समाने अहन्त्रिरवद्यगोहना त्रिरद्य यज्ञं मधुना मिमिक्षतम् । त्रिर्वाजवतीरिषो अश्विना युवं दोषा अस्मभ्यमुषसश्च पिन्वतम् ॥
એક જ દિવસે, હે અશ્વિનો, ગોહના—પ્રકાશકિરણોને રોકનારા અંધકારના સંહારકો—ત્રણ વાર તમે યજ્ઞને મધુથી મિશ્રિત કરો છો. ત્રણ વાર, હે અશ્વિનો, બળસમૃદ્ધ ઇષઃ (પ્રેરણાઓ/પોષક પ્રવાહો) તમે અમારા માટે વધારશો; દોષા (રાત) અને ઉષસ્ (ઉષા) બંનેમાં તમે તેને પોષો છો.
Mantra 4
त्रिर्वर्तिर्यातं त्रिरनुव्रते जने त्रिः सुप्राव्ये त्रेधेव शिक्षतम् । त्रिर्नान्द्यं वहतमश्विना युवं त्रिः पृक्षो अस्मे अक्षरेव पिन्वतम् ॥
ત્રણ વાર વળાંકવાળા માર્ગે આવો; સત્યવ્રતને ધારણ કરનારા મનુષ્યોમાં ત્રણ વાર આવો; સુસંરક્ષિત કર્મક્ષેત્રમાં ત્રણ વાર—ત્રિધા જેવી રીતથી—શિક્ષા આપો. હે અશ્વિનો, ત્રણ વાર આનંદ લાવો, અને અક્ષર જેવી અવિનાશી ધારા સમા, અમારા અંદર ત્રણ વાર પૃક્ષઃ (પોષક પ્રવાહો) ફુલાવો.
Mantra 5
त्रिर्नो रयिं वहतमश्विना युवं त्रिर्देवताता त्रिरुतावतं धियः । त्रिः सौभगत्वं त्रिरुत श्रवांसि नस्त्रिष्ठं वां सूरे दुहिता रुहद्रथम् ॥
હે અશ્વિનો, અમને ત્રિવાર રયિ—સમૃદ્ધિ—વહાવો; ત્રિવાર દેવત્વ આપો, અને ત્રિવાર અમારી ધિયઃ—વિચારશક્તિ—નું રક્ષણ કરો. ત્રિવાર સૌભાગ્ય આપો અને ત્રિવાર અમારી શ્રવાંસિ—યશ-વિસ્તાર—વધારો; સૂર્યની દુહિતા (ઉષા) તમારા ત્રિષ્ઠં—ત્રિ-આસનવાળા—રથ પર આરોહે છે.
Mantra 6
त्रिर्नो अश्विना दिव्यानि भेषजा त्रिः पार्थिवानि त्रिरु दत्तमद्भ्यः । ओमानं शंयोर्ममकाय सूनवे त्रिधातु शर्म वहतं शुभस्पती ॥
હે અશ્વિનો, અમને ત્રિવાર દિવ્ય ભેષજ—ઔષધિઓ/ચિકિત્સા—આપો; ત્રિવાર પાર્થીવ, અને ત્રિવાર અદભ્યઃ—જળમાંથી ઉપજેલા—ઉપચાર દત્તમ્. અમારા ગૃહના સૂનવ—પુત્ર—માટે શંયોઃ—શાંતિ અને કલ્યાણ—રૂપ રક્ષણ લાવો; હે શુભસ્પતી, ત્રિધાતુ—ત્રિગુણ આધારિત—શર્મ, આશ્રય, તેને વહન કરીને આપો.
Mantra 7
त्रिर्नो अश्विना यजता दिवेदिवे परि त्रिधातु पृथिवीमशायतम् । तिस्रो नासत्या रथ्या परावत आत्मेव वातः स्वसराणि गच्छतम् ॥
હે યજતા અશ્વિનો, દિ॒વેદિ॑વે—દરરોજ—અમને ત્રિવાર, તમે પૃથિવીને પરિ—આવરી—તેના ત્રિધાતુ—ત્રિગુણ આધાર—માં સ્થાપો. હે નાસત્યાઓ, પરાવત—દૂર પરથી—તમારા તિસ્રો રથ્યા—ત્રણ રથમાર્ગો—દ્વારા, આત્મેવ વાતઃ—પ્રાણવાયુ સમ—ચલતા, સ્વસરાણિ—સહોદરી પ્રકાશો (ઉષાઓ)—તરફ ગચ્છતમ્.
Mantra 8
त्रिरश्विना सिन्धुभिः सप्तमातृभिस्त्रय आहावास्त्रेधा हविष्कृतम् । तिस्रः पृथिवीरुपरि प्रवा दिवो नाकं रक्षेथे द्युभिरक्तुभिर्हितम् ॥
હે અશ્વિનો, સાત માતાઓવાળી નદીઓ સાથે ત્રિવાર ત્રણ આહ્વાનો સ્થાપિત થાય છે, અને હવિષ્ય ત્રિધા ક્રમમાં રચાય છે. તમે ત્રણ પૃથ્વીઓનું રક્ષણ કરો છો, અને તેમના ઉપર દ્યૌના શિખરને પણ—પ્રકાશમય દિવસો અને રાત્રિઓ દ્વારા સ્થાપિત—સંભાળો છો.
Mantra 9
क्व त्री चक्रा त्रिवृतो रथस्य क्व त्रयो वन्धुरो ये सनीळाः । कदा योगो वाजिनो रासभस्य येन यज्ञं नासत्योपयाथः ॥
ક્યાં છે તમારા રથનાં ત્રણ ચક્ર—ત્રિવૃત ગતિ ધરાવતાં—અને ક્યાં છે એક જ નિવાસમાં બંધાયેલા ત્રણ આસનો? ક્યારે બળવાન ગધેડાનું જોડાણ તૈયાર થશે, જેના દ્વારા, હે નાસત્યાઓ, તમે યજ્ઞ પાસે આવો છો?
Mantra 10
आ नासत्या गच्छतं हूयते हविर्मध्वः पिबतं मधुपेभिरासभिः । युवोर्हि पूर्वं सवितोषसो रथमृताय चित्रं घृतवन्तमिष्यति ॥
હે નાસત્યાઓ, આવો; હવિષ્ય માટે આહ્વાન થઈ રહ્યું છે—મધુપી આસનો વડે મધુમય રસ પીવો. કારણ કે સવિતૃ, તમારાથી પૂર્વે, ઋત માટે ઉષાના રથને—ચિત્ર, ઘૃતભરિત—પ્રેરિત કરે છે.
Mantra 11
आ नासत्या त्रिभिरेकादशैरिह देवेभिर्यातं मधुपेयमश्विना । प्रायुस्तारिष्टं नी रपांसि मृक्षतं सेधतं द्वेषो भवतं सचाभुवा ॥
હે નાસત્યાઓ, ત્રિ-એકાદશ દેવો સાથે અહીં આવો; હે અશ્વિનો, મધુમય પેય પાન કરવા આવો. અમારો પ્રાણ-આયુષ્ય સુરક્ષિત પાર ઉતારો; કલંક-મલિનતા પુંછી નાખો, વૈર-દ્વેષને દૂર હાંકો, અને અમારા બનતા-થવામાં સહચર બની રહો.
Mantra 12
आ नो अश्विना त्रिवृता रथेनार्वाञ्चं रयिं वहतं सुवीरम् । शृण्वन्ता वामवसे जोहवीमि वृधे च नो भवतं वाजसातौ ॥
હે અશ્વિનો, તમારા ત્રિવૃત રથથી અમારી પાસે આવો; અમારી તરફ વળે એવો, સુવીર—વીર-શક્તિથી સમૃદ્ધ—ધન લઈને આવો. સાંભળતા રહો; સહાય માટે હું તમને વારંવાર પોકારું છું. વૃદ્ધિ માટે અને વાજ-સાતિ—બળ-સમૃદ્ધિની જીત—માટે અમારા સહાયક બનો.
The Aśvinau are twin Vedic deities, swift chariot-riders and healers, famous for timely rescue, restoring health, and bringing prosperity at the turning of day—especially around dawn.
“Thrice” points to their repeated, dependable help across the day’s cycles (morning, midday, evening) and also suggests a threefold cosmic rhythm—orderly movement that sustains life and ritual time.
The hymn asks the Aśvins to arrive quickly with protection and ‘ever-new’ inspiration, and to bring wealth that includes heroic strength (suvīra), ending with a prayer for increase and success in gaining vigor (vājasāti).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.