Adhyaya 17
Rules of Food, Acceptance, and Purity for the Twice-Born (Dvija-Śauca and Anna-Doṣa)
ઉત્તરભાગના ધર્મોપદેશમાં વ્યાસ અન્ન, દાતા અને શૌચ-અશૌચના કઠોર નિયમો વર્ણવે છે. ભોજન પાપ-પુણ્ય તથા સામાજિક/યાજ્ઞિક સ્થિતિનું સંક્રમણ કરાવતું નૈતિક-વિધિ માધ્યમ છે એમ કહી, આપત્કાળ વિના શૂદ્રસંબંધિત નિંદિત અન્ન ખાવાથી પતન અને દુર્જન્મ થાય છે એવી ચેતવણી આપે છે; મૃત્યુ સમયે પચતું અન્ન પણ પુનર્જન્મને અન્નસ્વામીની યોની/જાતિ સાથે જોડે છે એમ વિસ્તારે છે. પછી કોનું અન્ન વર્જ્ય, કયા દાન અગ્રાહ્ય, અને કયા શાક, કંદ-ફૂગ, માંસ, માછલી તથા દુગ્ધપદાર્થો નિષિદ્ધ કે શરતો સાથે ગ્રાહ્ય—એની લાંબી યાદી આપે છે. વાળ/કીટ, પશુનું સૂંઘવું, ફરી રાંધવું, બહિષ્કૃત અથવા રજસ્વલા-સંસર્ગ, બાસીપણું વગેરે દૂષણના નિયમો કહે છે. અંતે દ્વિજોને મદ્યપાનનો દૃઢ નિષેધ, તેના ફળ અને શુદ્ધિનો તર્ક (દોષ નિષ્કાસન સુધી રહે) જણાવી, આગળના યોગ-વેદાંત અને ઉચ્ચ કર્મસિદ્ધિ માટે શૌચ અને સંયમને પૂર્વશરત બનાવે છે।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे षोडशो ऽध्यायः व्यास उवाच नाद्याच्छूद्रस्य विप्रो ऽन्नं मोहाद् वा यदि वान्यतः / स शूद्रयोनिं व्रजति यस्तु भुङ्क्ते ह्यनापदि
આ રીતે શ્રીકૂર્મપુરાણની ષટ્સાહસ્ત્રી સંહિતાના ઉત્તરવિભાગમાં સોળમો અધ્યાય. વ્યાસે કહ્યું—બ્રાહ્મણે શૂદ્રનું અન્ન મોહથી કે અન્ય કોઈ કારણે પણ ન ખાવું. આપત્તિ ન હોય ત્યારે જે ખાય છે તે શૂદ્ર-યોનિ પામે છે.
Verse 2
षण्मासान् यो द्विजो भुङ्क्ते शूद्रस्यान्नं विगर्हितम् / जीवन्नेव भवेच्छूद्रो मृतः श्वा चाभिजायते
જે દ્વિજ છ માસ સુધી શૂદ્રનું નિંદિત અન્ન ખાય છે, તે જીવતાં જ શૂદ્ર સમાન બની જાય છે; અને મૃત્યુ પછી કૂતરાની યોનિમાં જન્મે છે.
Verse 3
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्रस्य च मुनीश्वराः / यस्यान्नेनोदरस्थेन मृतस्तद्योनिमाप्नुयात्
હે મુનિશ્રેષ્ઠો! બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય કે શૂદ્ર—જે કોઈ બીજા વ્યક્તિનું અન્ન પેટમાં અજીર્ણ રહી ગયેલું હોય ત્યારે મરે, તે જેના અન્નથી હતો તે જ યોનિ/કુળમાં પુનર્જન્મ પામે છે.
Verse 4
राजान्नं नर्तकान्नं च तक्ष्णो ऽन्नं चर्मकारिणः / गणान्नं गणिकान्नं च षण्ढान्नं चैव वर्जयेत्
રાજાનું અન્ન, નર્તકનું અન્ન, સુથારનું અન્ન, ચર્મકારનું અન્ન; તેમજ ગણો (મંદિર-સેવકો)નું અન્ન, ગણિકાનું અન્ન અને ષણ્ઢનું અન્ન—આ બધું વર્જ્ય કરવું જોઈએ.
Verse 5
चक्रोपजीविरजकतस्करध्वजिनां तथा / गान्धर्वलोहकारान्नं सूतकान्नं च वर्जयेत्
ચક્ર બનાવી જીવનાર, રજક, ચોર અને ધ્વજધારી—એમનું અન્ન ત્યજવું. તેમ જ ગાયક-નર્તક તથા લોહકારનું અન્ન અને સૂતકસંબંધિત અન્ન પણ વર્જ્ય છે.
Verse 6
कुलालचित्रकर्मान्नं वार्धुषेः पतितस्य च / पौनर्भवच्छत्रिकयोरभिशस्तस्य चैव हि
કુંભાર અને ચિત્રકાર-શિલ્પીનું અન્ન, તેમજ વ્યાજખોરનું અને પતિતનું અન્ન ત્યજવું. તેમ જ પુનર્ભવા (પુનર્વિવાહિતા) અને છત્રિકાનું અન્ન, તથા મહાપાપે લોકમાં નિંદિત થયેલાનું અન્ન પણ વર્જ્ય છે.
Verse 7
सुवर्णकारशैलूषव्याधबद्धातुरस्य च / चिकित्सकस्य चैवान्नं पुंश्चल्या दण्डिकस्य च
સુવર્ણકાર, નટ, શિકારી, બંધનમાં રાખેલ વ્યક્તિ અને રોગીનું અન્ન; તેમજ વૈદ્યનું અન્ન, પુંશ્ચલી (વ્યભિચારિણી)નું અન્ન અને દંડિત અપરાધીનું અન્ન પણ ત્યાજ્ય છે.
Verse 8
स्तेननास्तिकयोरन्नं देवतानिन्दकस्य च / सोमविक्रयिणश्चान्नं श्वपाकस्य विशेषतः
ચોર અને નાસ્તિકનું અન્ન, તેમજ દેવતાઓની નિંદા કરનારનું અન્ન ત્યજવું. સોમ વેચનારનું અન્ન પણ—વિશેષ કરીને શ્વપાક (ચાંડાલ)નું અન્ન—અત્યંત વર્જ્ય છે.
Verse 9
भार्याजितस्य चैवान्नं यस्य चोपपतिर्गृहे / उत्सृष्टस्य कदर्यस्य तथैवोच्छिष्टभोजिनः
જે પુરુષ પત્નીથી વશમાં હોય તેનું અન્ન, અને જેના ઘરમાં ઉપપતિ (પરપુરુષ) રહે તેનું અન્ન ત્યજવું. તેમ જ બહિષ્કૃત, કંજુષ અને ઉચ્છિષ્ટભોજીનું અન્ન પણ વર્જ્ય છે.
Verse 10
अपाङ्क्त्यान्नं च सङ्घान्नं शस्त्राजीवस्य चैव हि / क्लीबसंन्यासिनोश्चान्नं मत्तोन्मत्तस्य चैव हि / भीतस्य रुदितस्यान्नमवक्रुष्टं परिक्षुतम्
પંક્તિમાં બેસવા અયોગ્ય લોકો પાસેથી મળેલું અન્ન, ભીડમાં વહેંચાયેલું સંઘ-અન્ન, શસ્ત્રજીવીનું અન્ન; નપુંસક અને સંન્યાસીનું અન્ન; મત્ત અથવા ઉન્મત્તનું અન્ન; ભયભીત કે રડનારનું અન્ન; તેમજ જે અન્નને ગાળ અપાઈ હોય અથવા જેના પર છીંક પડી હોય—એવું અન્ન ત્યાજ્ય છે।
Verse 11
ब्रह्मद्विषः पापरुचेः श्राद्धान्नं सूतकस्य च / वृथापाकस्य चैवान्नं शावान्नं श्वशुरस्य च
વેદ-બ્રહ્મનો દ્વેષ કરનારનું, પાપમાં રુચિ ધરાવનારનું, શ્રાદ્ધ માટે રાંધેલું અન્ન, સૂતક (જન્માશૌચ) વાળાનું અન્ન; યોગ્ય હેતુ/વિધિ વિના રાંધેલું વૃતાપાક અન્ન, શાવાશૌચવાળા ઘરની ભોજનવસ્તુ, તેમજ શ્વશુરનું અન્ન—આ બધું વર્જ્ય છે।
Verse 12
अप्रजानां तु नारीणां भृतकस्य तथैव च / कारुकान्नं विशेषेण शस्त्रविक्रयिणस्तथा
પુરુષ રક્ષક/પાલક વિના રહેનારી સ્ત્રીઓનું અન્ન-દાન, ભૃતક (નોકર/મજૂર)નું અન્ન; ખાસ કરીને કારુક (કારીગર)નું અન્ન; તેમજ શસ્ત્ર વેચીને જીવતા લોકોનું અન્ન—આ (અન્ન-દાન) સ્વીકારવું નહીં।
Verse 13
शौण्डान्नं घाटिकान्नं च भिषजामन्नमेव च / विद्धप्रजननस्यान्नं परिवित्त्यन्नमेव च
શૌંડ (મદ્યપ)નું અન્ન, ઘાટિક (જુગારી)નું અન્ન, અને વૈદ્યનું અન્ન; તેમજ પ્રજનનના યોગ્ય ક્રમનું ઉલ્લંઘન કરનારનું અન્ન, અને જેઠ ભાઈ જીવતો હોવા છતાં કનિષ્ઠનું લગ્ન (પરિવિત્તિ) સંબંધિત અન્ન—આ બધું અયોગ્ય ગણવું।
Verse 14
पुनर्भुवो विशेषेण तथैव दिधिषूपतेः / अवज्ञातं चावधूतं सरोषं विस्मयान्वितम् / गुरोरपि न भोक्तव्यमन्नं संस्कारवर्जितम्
વિશેષ કરીને પુનર્ભૂ (પુનર્વિવાહિતા) સ્ત્રીનું અન્ન, તેમજ દિધિષૂપતિ (તેનો પતિ)નું અન્ન ન ખાવું. અવમાનથી આપેલું, ફેંકીને આપેલું, ક્રોધથી આપેલું, અથવા અયોગ્ય આશ્ચર્યભાવથી આપેલું અન્ન પણ ન ભોજન કરવું. ગુરુનું અન્ન પણ જો યોગ્ય સંસ્કાર વિના હોય તો ભક્ષણ ન કરવું।
Verse 15
दुष्कृतं हि मनुष्यस्य सर्वमन्ने व्यवस्थितम् / यो यस्यान्नं समश्नाति स तस्याश्नानि किल्बिषम्
મનુષ્યનું દુષ્કૃત્ય જાણે તેના અન્નમાં જ સ્થિત રહે છે. જે જેનું અન્ન ખાય છે, તે તેનું પાપ પણ ભોગવે છે.
Verse 16
आर्धिकः कुलमित्रश्च स्वगोपालश्च नापितः / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना यश्चात्मानं निवेदयेत्
આર્ધિક (બટાઈદાર), કુલમિત્ર (ઘરમાં ચાટુકાર બની જીવતો), પોતાનો ગોપાલ અને નાપિત—શૂદ્રોમાં આ ભોજનયોગ્ય છે; તેમજ જે પોતાને સેવામાં અર્પે તે પણ.
Verse 17
कुशीलवः कुम्भकारः क्षेत्रकर्मक एव च / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना दत्त्वा स्वल्पं पणं बुधैः
કુશીલવ (ગાયક-અભિનેતા), કુંભકાર (કુંભાર) અને ખેતરકર્મી—શૂદ્રોમાં આ ભોજનયોગ્ય છે; અને બુદ્ધિમાનો તેમને થોડું વેતન પણ આપે.
Verse 18
पायसं स्नेहपक्वं यद् गोरसं चैव सक्तवः / पिण्याकं चैव तैलं च शूद्राद् ग्राह्यं द्विजातिभिः
ઘીમાં પકાવેલું પાયસ, દૂધ તથા સત્તુ વગેરે, તેમજ ખોળ અને તેલ—આ શૂદ્ર પાસેથી દ્વિજોએ ગ્રહણ કરી શકે છે.
Verse 19
वृन्ताकं नालिकाशाकं कुसुम्भाश्मन्तकं तथा / पलाण्डुं लशुनं शुक्तं निर्यासं चैव वर्जयेत्
રીંગણ, નાલિકા-શાક, કુસુંભ અને અશ્મંતક-શાક; તેમજ ડુંગળી, લસણ, ખાટાં/ખમીરવાળા પદાર્થો અને ચીકણા નિર્યાસ—આ બધું વर्ज્ય કરવું.
Verse 20
छत्राकं विड्वराहं च शेलं पेयूषमेव च / विलयं सुमुखं चैव कवकानि च वर्जयेत्
છત્રાક (મશરૂમ), વિડ્વરાહ નામનો વરાહ, શેલ, પેયૂષ, વિલય, સુમુખ તથા સર્વ કવક (ફૂગ)નો ત્યાગ કરવો જોઈએ.
Verse 21
गृञ्जनं किंशुकं चैव ककुभाण्डं तथैव च / उदुम्बरमलाबुं च जग्ध्वा पतति वै द्विजः
ગૃઞ્જન, કિংশુક, કકુભાણ્ડ, ઉદુમ્બર અને અલાબુ—આનું ભક્ષણ કરવાથી દ્વિજ નિશ્ચયે ધર્મસ્થિતિમાંથી પતિત થાય છે.
Verse 22
वृथा कृशरसंयावं पायसापूपमेव च / अनुपाकृतमांसं च देवान्नानि हवींषि च
વિધિ વિના વ્યર્થ રીતે કૃશર-સંયાવ, પાયસ અને અપૂપ અર્પણ ન કરવું; તેમજ અપૂરું રાંધેલું માંસ, દેવો માટેનું અન્ન (દેવાન્ન) અને હવીંષિ પણ અયોગ્ય રીતે ન રજૂ કરવું.
Verse 23
यवागूं मातुलिङ्गं च मत्स्यानप्यनुपाकृतान् / नीपं कपित्थं प्लक्षं च प्रयत्नेन विवर्जयेत्
યવાગૂ (પાતળી ખીચડી/જાઉ), માતુલિંગ (સિટ્રન) અને યોગ્ય રીતે ન રાંધેલી માછલી; તેમજ નીપ, કપિત્થ અને પ્લક્ષ—આ બધું પ્રયત્નપૂર્વક વर्ज્ય કરવું.
Verse 24
पिण्याकं चोद्धृतस्नेहं देवधान्य तथैव च / रात्रौ च तिलसंबद्धं प्रयत्नेन दधि त्यजेत्
પિણ્યાક (ખોળ), સ્નેહ કાઢી લીધેલું અન્ન, દેવધાન્ય; તેમજ રાત્રે તિલસંબંધિત પદાર્થો અને દહીં—આ બધું પ્રયત્નપૂર્વક ટાળવું જોઈએ.
Verse 25
नाश्नीयात् पयसा तक्रं न बीजान्युपजीवयेत् / क्रियादुष्टं भावदुष्टमसत्संसर्गि वर्जयेत्
દૂધ સાથે છાશ ન લેવી, અને બીજોના વ્યવહારથી જીવન નિર્વાહ ન કરવો. જેના કર્મ દૂષ્ટ, ભાવ દૂષ્ટ અને જે અસત્સંગ કરે—તેને સદા વર્જવો.
Verse 26
केशकीटावपन्नं च सहृल्लेखं च नित्यशः / श्वाघ्रातं च पुनः सिद्धं चण्डालावेक्षितं तथा
વાળ કે કીડા પડેલું અન્ન, જે નિત્ય સ્પર્શથી દૂષિત થાય; કૂતરાએ સૂંઘેલું; પહેલાં પકાવી ફરી પકાવેલું; અને ચાંડાલે જોયેલું—આ બધું અશુચિ માનીને ત્યજવું.
Verse 27
उदक्यया च पतितैर्गवा चाघ्रातमेव च / अनर्चितं पुर्युं षितं पर्यायान्नं च नित्यशः
રજસ્વલા સ્ત્રી, પતિત વ્યક્તિ અથવા ગાય દ્વારા સ્પર્શાયેલું/સૂંઘાયેલું અન્ન; જે અર્ચિત ન હોય; જે બાસી હોય; અથવા જે પકાવી બીજા દિવસ માટે રાખેલું હોય—એવું અન્ન સદા વર્જવું.
Verse 28
काककुक्कुटसंस्पृष्टं कृमिभिश्चैव संयुतम् / मनुष्यैरप्यवघ्रातं कुष्ठिना स्पृष्टमेव च
કાગડો કે કુકડાએ સ્પર્શેલું, કીડાઓથી ભરેલું, મનુષ્યોએ સૂંઘેલું, અથવા કુષ્ઠરોગીએ સ્પર્શેલું—એવું અન્ન/દ્રવ્ય અશુચિ જાણવું.
Verse 29
न रजस्वलया दत्तं न पुंश्चाल्या सरोषया / मलबद्वाससा वापि परवासो ऽथ वर्जयेत्
રજસ્વલા સ્ત્રીનું દાન ન સ્વીકારવું, અને ક્રોધથી આપતી વ્યભિચારિણીનું પણ ન લેવું. મલિન વસ્ત્રધારીનું દાન તથા પરકી (બીજાની) વસ્તુ પણ વર્જવી.
Verse 30
विवत्सायाश्च गोः क्षीरमौष्ट्रं वानिर्दशं तथा / आविकं सन्धिनीक्षीरमपेयं मनुरब्रवीत्
મનુએ કહ્યું—જે ગાયનું વાછરડું મરી ગયું હોય તેનું દૂધ, ઊંટણીનું દૂધ, દસ દિવસ પૂરા થવા પહેલાં દોહેલું દૂધ, ભેંસ/ઘેટાંનું દૂધ તથા ‘સંધિની’ અવસ્થાવાળી ગાયનું દૂધ—આ બધું પીવા અયોગ્ય છે।
Verse 31
बलाकं हंसदात्यूहं कलविङ्कं शुकं तथा / कुररं च चकोरं च जालपादं च कोकिलम्
તથા (યાદીમાં)—બગલો, હંસ અને દાત્યૂહ પક્ષી, કલવિંક, તોતો; તેમજ કુરર, ચકોર, જાલપાદ (જાળીદાર પગવાળો જળપક્ષી) અને કોયલ પણ આવે છે।
Verse 32
वायसं खञ्जरीटं च श्येनं गृध्रं तथैव च / उलूकं चक्रवाकं च भासं पारावतानपि / कपोतं टिट्टिभं चैव ग्रामकुक्कुटमेव च
“(આ પક્ષીઓ પણ ગણાય:) કાગડો, ખંજરીટ, શ્યેન (બાજ) અને ગીધ; ઘુવડ, ચક્રવાક, ભાસ (શિકારી પક્ષી) અને કબૂતરો; ફાખતા, ટિટ્ટિભ તથા ઘરેલું કૂકડ પણ।”
Verse 33
सिंहव्याघ्रं च मार्जारं श्वानं शूकरमेव च / शृगालं मर्कटं चैव गर्दभं च न भक्षयेत्
સિંહ, વાઘ, બિલાડી, કૂતરો, ડુક્કર, શિયાળ, વાંદરો અને ગધેડો—આનું માંસ ન ખાવું જોઈએ।
Verse 34
न भक्षयेत् सर्वमृगान् पक्षिणो ऽन्यान् वनेचरान् / जलेचरान् स्थलचरान् प्राणिनश्चेति धारणा
કોઈપણ પ્રકારના પ્રાણી, અન્ય પક્ષીઓ અને વનચર જીવો, તેમજ જળચર કે સ્થલચર સજીવો—એમાંથી કશાનું પણ ભક્ષણ ન કરવું; આ જ વિહિત ‘ધારણા’ (સંયમ) છે।
Verse 35
गोधा कूर्मः शशः श्वाविच्छल्यकश्चेति सत्तमाः / भक्ष्याः पञ्चनखा नित्यं मनुराह प्रिजापतिः
હે સત્તમ! ગોધા, કૂર્મ, શશ, શ્વાવિત (સાળિયો) અને શલ્યક—આ પાંચ નખવાળા પ્રાણી સદા ભક્ષ્ય છે; એમ પ્રજાપતિ મનુએ કહ્યું।
Verse 36
मत्स्यान् सशल्कान् भुञ्जीयान् मांसं रौरवमेवच / निवेद्य देवताभ्यस्तु ब्राह्मणेभ्यस्तु नान्यथा
શલ્કવાળી માછલી જ ભોજન કરવી, અને માંસ પણ માત્ર નિયમોક્ત; પરંતુ પહેલાં દેવતાઓને તથા બ્રાહ્મણોને નૈવેદ્ય અર્પીને પછી જ—અન્યથા નહીં।
Verse 37
मयूरं तित्तिरं चैव कपोतं च कपिञ्जलम् / वाध्रीणसं बकं भक्ष्यं मीनहंसपराजिताः
મયૂર, તિત્તિર, કબૂતર અને કપિંજલ; તેમજ વાધ્રીણસ અને બક—આ ભક્ષ્ય છે, કારણ કે એ માછલી અને હંસથી પરાજિત (અહિંસક સ્વભાવ) ગણાય છે।
Verse 38
शफरं सिंहतुण्डं च तथा पाठीनरोहितौ / मत्स्याश्चैते समुद्दिष्टा भक्षणाय द्विजोत्तमाः
હે દ્વિજોત્તમ! શફર, સિંહતુણ્ડ, તેમજ પાઠીન અને રોહિત—આ માછલીઓ ભક્ષણ માટે વિશેષ રીતે નિર્દિષ્ટ કરવામાં આવી છે।
Verse 39
प्रोक्षितं भक्षयेदेषां मांसं च द्विजकाम्यया / यथाविधि नियुक्तं च प्राणानामपि चात्यये
જો એનું માંસ પ્રોક્ષણ-સંસ્કારથી શુદ્ધ કરેલું હોય, તો દ્વિજોની આવશ્યકતા પૂરી કરવાની ઇચ્છાથી તે ભક્ષણ કરી શકાય; અને વિધિ મુજબ નિયુક્ત હોય તો પ્રાણસંકટમાં પણ।
Verse 40
भक्षयेन्नैव मांसानि शेषभोजी न लिप्यते / औषधार्थमशक्तौ वा नियोगाद् यज्ञकारणात्
કદી પણ માંસ ન ખાવું. પરંતુ યજ્ઞશેષ/પ્રસાદ ભોગવનાર લિપ્ત થતો નથી; ઔષધાર્થે, અશક્તાવસ્થામાં, અથવા યજ્ઞહેતુથી નિયોગ હોય તો તે દોષકારક નથી.
Verse 41
आमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे दैवे वा मांसमुत्सृजेत् / यावन्ति पशुरोमाणि तावतो नरकान् व्रजेत्
શ્રાદ્ધમાં કે દૈવયજ્ઞમાં આમંત્રિત થઈને જે માંસ-અર્પણ ત્યજી દે, તે પશુના જેટલા રોમ હોય તેટલા નરકોમાં જાય છે.
Verse 42
अदेयं चाप्यपेयं च तथैवास्पृश्यमेव च / द्विजातीनामनालोक्यं नित्यं मद्यमिति स्थितिः
દ્વિજાતિઓ માટે મદ્ય સદા અદેય, અપેય અને અસ્પૃશ્ય છે; તેને જોવું પણ વर्ज્ય—આ જ સ્થિર નિયમ છે.
Verse 43
तस्मात् सर्वप्रकारेण मद्यं नित्यं विवर्जयेत् / पीत्वा पतति कर्मभ्यस्त्वसंभाष्यो भवेद् द्विजः
અતએવ સર્વ રીતે મદ્યને સદા વर्जવું. તેને પીવાથી દ્વિજ પોતાના નિર્ધારિત કર્મોથી પતિત થાય છે અને અસંભાષ્ય (બહિષ્કૃત) બને છે.
Verse 44
भक्षयित्वा ह्यभक्ष्याणि पीत्वापेयान्यपि द्विजः / नाधिकारी भवेत् तावद् यावद् तन्न जहात्यधः
જે દ્વિજ અભક્ષ્ય ભક્ષે અને અપેય પીવે, તે નીચેના માર્ગથી તે અશુદ્ધિ ત્યજી નાંખે ત્યાં સુધી અધિકારી બનતો નથી.
Verse 45
तस्मात् परिहरेन्नित्यमभक्ष्याणि प्रयत्नतः / अपेयानि च विप्रो वै तथा चेद् याति रौरवम्
અતએવ બ્રાહ્મણે હંમેશાં પ્રયત્નપૂર્વક અભક્ષ્ય અને અપેય પદાર્થોનો ત્યાગ કરવો જોઈએ; નહિ તો તે રૌરવ નામના નરકમાં જાય છે।
Frequently Asked Questions
That moral and ritual qualities adhere to food and transfer through consumption: “another’s sin” is metaphorically lodged in their food, so eating improperly sourced or contaminated food disrupts śauca, damages dharmic standing, and can shape karmic outcome and rebirth.
It discourages meat broadly, yet permits limited cases: when the meat is ritually processed and first offered as naivedya to deities and brāhmaṇas, when enjoined by sacrificial context, for medicinal need, incapacity, or in emergencies—never as casual enjoyment.
As absolutely prohibited—never to be given, drunk, or even touched; drinking causes fall from prescribed duties and social exclusion, and impurity remains until physically expelled, with hell-consequence stated for persistent transgression.
Contamination by hair/insects/worms, animal sniffing (dog/cow), crow/fowl contact, staleness or next-day cooking, re-cooking, touch by menstruating persons or outcastes, being sneezed on/reviled, or association with sūtaka/śāva households and improperly performed rites.