દેવી in the Devi Bhagavatam

ૐ. અમે તે સર્વચૈતન્યરૂપા આદ્યવિદ્યાનું ધ્યાન ધરીએ છીએ, જે અમારી બુદ્ધિને પ્રેરણા આપે.

હે બ્રાહ્મણો! યોગીઓને મુક્તિ આપનારા, બ્રહ્મા વગેરે દેવો દ્વારા સેવાયેલા અને મુનિઓ દ્વારા સદા ધ્યાન ધરાતા એમના સુંદર ચરણકમળોને પ્રણામ કરીને, હું આજે ભક્તિપૂર્વક ભગવતી નામે પ્રસિદ્ધ, સર્વ રસોના ભંડાર એવા આ શ્રેષ્ઠ પુરાણનું વિસ્તારથી વર્ણન…

જે વેદોમાં 'વિદ્યા' કહેવાય છે, જે નિત્ય, આદ્યા અને પરા શક્તિ છે, સર્વજ્ઞ છે, સંસારના બંધનો કાપવામાં નિપુણ છે, સૌના હૃદયમાં સ્થિત છે, દુષ્ટો માટે દુર્જ્ઞેય છે પણ મુનિઓ દ્વારા ધ્યાનથી પ્રાપ્ત થાય છે, તે ભગવતી અહીં પ્રત્યક્ષ થઈને સદા સિદ્ધિ…

તે ભગવતીના નામથી યુક્ત પુરાણને પ્રગટ કરો, જે સમસ્ત ગુણોનું એકમાત્ર પવિત્ર પાત્ર છે, જે સંપૂર્ણ લોકોની માતાના નૃત્ય સમાન વિચિત્ર છે, જે સમસ્ત પાપોનો નાશ કરનાર અને કામનાઓનું મૂળ છે.

અત્યંત પાપી, વેદ-ધર્મ રહિત અને દુરાચારી વ્યક્તિ પણ જો કોઈ બહાને પણ આ ઉત્તમ શ્રીમદ્પુરાણ સાંભળે છે, તો તે અહીં વિપુલ ભોગો ભોગવીને દેહના અંતે યોગીઓ દ્વારા પ્રાપ્ત થનારા ભગવતીના નામથી અંકિત સુંદર અને અવિનાશી પદ પ્રાપ્ત કરે છે.

હે દેવ! મારા કાનના મેલમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા તે બંને દુષ્ટ અને મદમસ્ત દાનવો, મધુ અને કૈટભ, અંતે દેવીની કૃપાથી જ માર્યા ગયા।

...નિઃસંદેહ હૃદયકમળમાં દેવીના ચરણકમળની આરાધના કરો. તે દેવી તમારી જે કંઈ ઈચ્છા હશે તે બધું જ પ્રદાન કરશે.

સનાતની વિદ્યાદેવી મહામાયાનું ચિંતન કરો. તે પરા પ્રકૃતિ અને નિર્ગુણા દેવી આપણું કાર્ય સિદ્ધ કરશે.

બ્રહ્માજી બોલ્યા: તમે પરમ દેવી સનાતની બ્રહ્મવિદ્યાની સ્તુતિ કરો, જે ગૂઢ અંગોવાળી મહામાયા અને સર્વ કાર્યોને સિદ્ધ કરનારી છે.

તેમના વચન સાંભળીને સર્વાંગસુંદર વેદોએ જ્ઞાનગમ્ય અને જગતમાં સ્થિત તે મહામાયાની સ્તુતિ કરી.

વેદો બોલ્યા: હે દેવી! હે મહામાયા! હે વિશ્વની ઉત્પત્તિ કરનારી શિવે! હે નિર્ગુણા! હે સર્વભૂતેશ્વરી! હે શંકરની ઈચ્છા પૂર્ણ કરનારી માતા! તમને નમસ્કાર છે.

હે ભગવતી! દેવોમાં પણ કોઈ એક તમારા અનંત વૈભવને જાણતું નથી. તમે જ અહીં ભુવનની એકમાત્ર જનની છો. તમે એકલા જ આ સકળ મિથ્યા વિશ્વની રચના કેવી રીતે કરો છો? આ વિષયમાં હે દેવી! વેદવચનો જ પ્રમાણ તરીકે વિહિત છે.

તમે ઈચ્છારહિત હોવા છતાં નિખિલ જગતનું કારણ છો, અહો! તમારું ચરિત્ર વિચિત્ર છે, હે ભગવતી, જે અમારા મનને વિસ્મિત કરે છે. તમારા ગુણ અને પ્રભાવ, જે સકળ વેદો માટે અગોચર છે, તેનું વર્ણન કેવી રીતે કરી શકાય, કારણ કે તમે પોતે પણ તમારા પરમ સ્વરૂપને…

હે ભગવતી! શું દૈત્યોએ તપસ્યા દ્વારા તમારી પાસેથી એવું વરદાન મેળવ્યું છે જેનાથી વિષ્ણુનું મસ્તક અદ્રશ્ય થઈ ગયું? અથવા હે ભવાની, વાસુદેવને મસ્તક વગરના જોવા એ તમારો કોઈ વિનોદ છે?

ત્યારે મેં તેવું જ તામસી રૂપ ધારણ કરીને, જેવું તેણે ધ્યાન કર્યું હતું, તેને દર્શન આપવા માટે તેની સામે પ્રગટ થઈ.

સિંહ પર બિરાજમાન થઈને, દયાથી ભરાઈને મેં તેને કહ્યું: હે મહાભાગ! હે સુવ્રત! વરદાન માંગો, હું તમને વરદાન આપીશ.

દેવીના આ વચનો સાંભળીને, તે દાનવ પ્રેમથી ભરાઈ ગયો અને તેણે તરત જ દેવીની પ્રદક્ષિણા કરી અને તેમને પ્રણામ કર્યા.

મારું રૂપ જોઈને, ભક્તિથી ખીલેલી આંખો અને હર્ષના આંસુઓથી ભરેલા નેત્રો સાથે, તેણે ત્યારે મારી સ્તુતિ કરી.

હયગ્રીવે કહ્યું: સૃષ્ટિ, સ્થિતિ અને સંહાર કરનારી મહામાયા દેવીને નમસ્કાર છે! ભક્તો પર અનુગ્રહ કરવામાં ચતુર, કામનાઓ અને મોક્ષ આપનારી હે શિવા! તમને નમન છે.

દેવીએ કહ્યું: તારું અભીષ્ટ વરદાન શું છે? તું જે ઈચ્છે છે તે કહે, હું તે આપીશ. હું તારી ભક્તિ અને અદભૂત તપસ્યાથી અત્યંત પ્રસન્ન છું.