Renuka

હે અચ્યુત! તે તેજસ્વીના છોડેલા બધા બાણો રેણુકા ત્યારે લાવીને તેને વારંવાર આપતી હતી।

હે રાજન, નરાધિપ પ્રસેનજિત પાસે જઈ તેણે રેણુકાનું વરણ કર્યું; અને તે નૃપે રેણુકાને તેને અર્પણ કરી।

આ આકાશગામી (ગરુડ) વીર અશ્વક્રંદ, પક્ષી રેણુક, શૂર ક્રથન અને તપન—એ બધાની સાથે પણ યુદ્ધ-સ્પર્ધામાં પ્રવૃત્ત થયો।

નમસ્કાર કરીને અને આજ્ઞા મેળવીને, તે વનથી વન તરફ ગયો. ત્યાં તેણે દેવી રેણુકાને જોઈ, જે કોઢની જેમ સ્થિત હતી.

મૈથિલીના પાણિગ્રહણના ઉત્સવમાં શોભનાર પ્રભુ, તમને નમસ્કાર. અને રેણુકાપુત્ર (પરશુરામ)નો પરાજય કરાવનાર, તમને નમસ્કાર.

રેણુકાના ગર્ભમાંથી સ્વયં રામ પ્રગટ થયા. ભૃગુના અતિ દુસ્તર શાપના કારણે અવતરી આવેલા તે સાક્ષાત્ વિષ્ણુ જ હતા.

રાજા પરિવારસહ નગરીમાં પરત ગયો ત્યારે, હે રાજન, રેણુકા આશ્રમમાંથી અચાનક બહાર નીકળી।

વૈષ્ણવ અગ્નિના ‘જમન’થી જમદગ્નિ જન્મ્યા; અને રેણુકાથી જમદગ્નિને શક્રતુલ્ય પરાક્રમવાળો પુત્ર થયો।

પોતાના પતિને હણાયેલા અને પૃથ્વી પર પડેલા જોઈને રેણુકા તત્કાળ મૂર્છિત થઈને પડી ગયા, જાણે વીજળી પડવાથી લતા પડી ગઈ હોય.

મુદ્ગલ બોલ્યા: હે દક્ષ, રાજા ગયા પછી મહામુનિ જમદગ્નિએ રેણુકાને બોલાવીને પોતે બધી હકીકત કહી.

હે રેણુકા અને જમદગ્નિ! તમે મારી પાસેથી ઉત્તમ વર માંગો। એકાક્ષર વિધાનની તપસ્યાથી હું સંતુષ્ટ થયો છું।

ત્યારે રેણુકાએ તે નીચ રાજાને ધિક્કાર્યો. રાજાએ તેમને બધી બાજુથી એકવીસ બાણોથી વીંધી નાખ્યા.