દેવકી in the Padma Purana

દેવકી, શ્રુતદેવી, યશોદા અને શ્રુતિશ્રવા; તેમજ શ્રીદેવી, ઉપદેવી અને સુરૂપા—આ સાતે સ્ત્રીઓ સાતમો ગણ કહેવાય છે.

પછી તેણે માયારૂપ ધારણ કરીને, જે દેવકી આગળ જન્મવાની હતી તેમાં પ્રવેશ કર્યો. તેની અંદર મહાબાહુનો જન્મ થયો—જે પૂર્વે પ્રજાપતિ હતો.

બૃહદ્દેવીમાં સ્વયં ‘મન્દક’ નામે એક જન્મ્યો; અને દેવકીએ પોતાનો સાતમો પુત્ર ‘રેમંત’ને જન્મ આપ્યો।

વસુદેવના તપના પ્રભાવથી દેવકીના ગર્ભમાંથી કમળનેત્ર પ્રભુ પ્રગટ થયા—ચતુર્ભુજ, દિવ્યરૂપ, અને સર્વ જનનો આશ્રય.

દેવકીના ગર્ભમાં રહેલો આ બાળક જ્યાં સુધી કંસનો વધ કરશે, ત્યાં સુધી પૃથ્વી પર પરમ ક્ષેમ અને ભારહરણ રહેશે.

અને તે સમગ્ર યદુકુલને દેવલોકમાં લઈ જશે. ભીષ્મ બોલ્યા—આ વસુદેવ કોણ છે, અને યશસ્વિની દેવકી કોણ છે?

પછી તે મહાબાહુએ દેવકીની ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરી—જે ઇચ્છાઓ તેણે અગાઉ આકાંક્ષી હતી—તે જ મહાત્માથી તેમને ઉત્પન્ન કરીને.

દ્વારવતીમાં તે રુક્મિણી છે, અને વૃંદાવનમાં રાધા; મથુરામાં દેવકી કહેવાય છે, તથા પાતાળમાં પરમેશ્વરી નિવાસ કરે છે।

ત્યાં ભગવાન નિત્ય રમે છે, રુદ્રોથી પરિભ્રમિત રહે છે. એ જ સ્થાને પૂર્વકાળે હૃષીકેશ—વિશ્વાત્મા, દેવકીપુત્ર—પણ (નિવાસ કરતો હતો)।

દેવકીનંદન શ્રીકૃષ્ણના પ્રસાદથી રાત્રિ અર્ધી ક્ષીણ થાય છે; પરંતુ જયંતી તિથિ આવી પહોંચે ત્યારે જે અધમ મનુષ્યો ભોજન કરે છે, તેઓ નિંદ્ય બની પતિત થાય છે।

શંખ-ચક્ર-ગદા ધારણ કરનાર ભગવાન કેવી રીતે પ્રગટ થયા? વિષ્ણુ દેવકીના ગર્ભમાં કયા હેતુથી અને કયા કાર્ય માટે પ્રવેશ્યા?

અતએવ, હે દેવ, તમે સ્વયં જઈ દુર્જેય કંસનો વધ કરો. દેવકીના ગર્ભમાં જન્મ લઈ પછી ગોકુલ પણ જાઓ.

ત્યાં ગદાધરે દેવકીના ગર્ભમાં જન્મ લીધો; અને મૃગલોચના શર્વાણી યશોદાના ગર્ભમાં નિવાસ કરવા લાગી.

ત્યારે આનકદુન્દુભિ (વસુદેવ)ને જોઈ તે આનંદિત થવા લાગી; પરંતુ કંસાસુરના ભયથી ત્રસ્ત દેવકીએ તે સમયે કહ્યું।

પછી યદુઓમાં શ્રેષ્ઠ (શ્રીકૃષ્ણ) નંદના ઘેર ગયા. યશોદાને પુત્ર આપીને, તેમણે તેની પુત્રીને ત્યાંથી લઈને આવ્યા.

પછી પોતાના ઘરે પહોંચીને તેમણે તે પુત્રી પત્નીને સોંપી દીધી. અને દેવકી પ્રસુત થઈ છે તેવા સમાચાર દેવોના શત્રુ (કંસ) ને મળ્યા.

દેવકી અને વસુદેવ પાસેથી તેને બળપૂર્વક ખેંચીને, કંસના દૂતોએ તેને પકડી લીધી અને દેવોના શત્રુને સોંપી દીધી.

મથુરામાં મારી પરમેશ્વરી દેવકી તરીકે જન્મી. ચંદ્રકૂટમાં સીતા બની અને વિંધ્ય પર્વતમાં વિંધ્યનિવાસિની તરીકે વસી.

હૃદયમાં 'શ્રી વાસુદેવ પરમ બ્રહ્મ છે' એમ ન્યાસ કરવો. મસ્તક પર 'તે મૂલ પ્રકૃતિ છે'. શિખા પર 'મહાવરાહ'. કવચ તરીકે 'સૂર્યવંશ ધ્વજ'. નેત્રોમાં 'બ્રહ્મા વગેરેની ઈચ્છાથી રમતા જગતના અદ્ભુત બાળસ્વરૂપ'. અસ્ત્ર તરીકે 'જેમણે સાચે જ બધું તોડી નાખ્યું'.…

તેઓ રેવતીના પ્રિય છે. અચ્યુત એટલે કે કૃષ્ણના મોટા ભાઈ છે. દેવકી અને વાસુદેવના પુત્ર તરીકે ઓળખાય છે. કશ્યપ અને અદિતિના પુત્ર - આ બધા નામોથી પ્રસિદ્ધ છે.