દમયંતી

દમયંતીએ કહ્યું—હે સિંહવક્ષ, મહાબાહુ, નિષધોના જનાધિપ! હે રાજન, મને આ નિર્જન વનમાં ત્યજીને તું ક્યાં ગયો છે?

બૃહદશ્વ બોલ્યા—હે રાજન, નલ પ્રસ્થાન કરી ગયા પછી દમયંતીની થાક ઉતરી ગયો; તે શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી નિર્જન વનમાં ભયભીત થઈ જાગી ઉઠી।

ભીમે તેમને બહુ ધન આપીને આદેશ કર્યો—“નળને શોધો અને મારી પુત્રી દમયંતીને પણ શોધો।”

સુતીર્થ આશ્રમમાં વસતા તે મુનીન્દ્રોમાં ‘દમયંતી’ નામે વિખ્યાત એક સ્ત્રી હતી; તેનું મુખ ચંદ્રબિંબ સમાન મનોહર હતું।

મહાલય વિધાન કરીને, દમયંતીના પતિ નળે મહાન સંકટને પાર કરીને પુનઃ આ પૃથ્વી પ્રાપ્ત કરી.

તે રાજેન્દ્રશ્રેષ્ઠની ‘મદયંતી’ નામની પતિવ્રતા પ્રિય પત્ની હતી; તે નલની દમયંતી જેવી પ્રસિદ્ધ હતી.

નારદનો માયાવી દમયંતી સાથે વિવાહ વર્ણન. નારદ બોલ્યા: ધાત્રીના મુખેથી પુત્રીના વચન સાંભળીને, રાજાએ પાસે ઉભેલી સુંદર નેત્રોવાળી પત્ની કૈકેયીને કહ્યું.

દમયંતીના વિવાહ પ્રસ્તાવનું વર્ણન. વ્યાસ બોલ્યા: મારા આ વચનો સાંભળીને, પરમાર્થના જ્ઞાતા નારદે સ્મિત કરીને મોહનું કારણ પૂછતા મને આ પ્રમાણે કહ્યું.

પ્રસિદ્ધ વરુણાની, બલિની પત્ની વિંધ્યાવલિ, સુંદરી દમયંતી, યશોદા અને દેવકી।

હે નિષ્પાપે, વૈદર્ભ નગરમાં તું રાજા ભીમની પુત્રી બનશે; અને ગુણોથી યુક્ત ‘દમયંતી’ નામે પ્રસિદ્ધ થશે.

તે રાજાની મદયંતી નામની શુભ અને પ્રિય રાણી હતી, જે ધર્મમાં અતિ દૃઢ હતી; તે નલની દમયંતી જેવી પતિવ્રતા સતી તરીકે પ્રસિદ્ધ હતી.

તે પુણ્યના પ્રભાવથી તે ભિલ્લ નલ બન્યો; પછી ચક્રવર્તી મહારાજ થયો અને દમયંતી તેની પ્રિયા બની.