
Rishi: Atharvanic tradition (hymn-family for fetal formation; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī)
Devata: Dhātṛ (embryo-establisher/creator)
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; Atharvanic anuṣṭubh)
AV 5.25 અથર્વણ પરંપરાનું પ્રસૂતિ-રક્ષાત્મક સૂક્ત છે. તે ગર્ભાધાન અને ભ્રૂણના ‘સ્થાપન’ (ગર્ભ-ધારણ) ને પવિત્ર બનાવી, દૈવી શક્તિઓને ભ્રૂણને રોપવા, સ્થિર કરવા, પરિપક્વ કરી પૂર્ણ ગર્ભકાળ સુધી સુરક્ષિત રાખવા અને પૂર્ણમાસે સફળ પ્રસવ કરાવવા માટે પ્રાર્થના કરે છે. ભ્રૂણ-સ્થાપક/સર્જક ધાતૃને કેન્દ્રમાં રાખીને, સિનિવાલી, સરસ્વતી, અશ્વિનો જેવી દેવતાઓની પ્રજનન-આહ્વાન સાથે ‘ખુલવું/સ્થિર બેસવું’ જેવી રક્ષણાત્મક ભાષાનો સંયોગ કરીને, અહિતરહિત ગર્ભાવસ્થા અને સફળ પ્રસવની કામના કરવામાં આવે છે; ઘણીવાર દસમા મહિને પુત્ર જન્મે તેવી ઇચ્છા પણ સ્પષ્ટ રીતે જણાવાય છે.
Mantra 1
गर्भाधानम्। पर्व॑ताद् दि॒वो योने॒रङ्गा॑दङ्गात् स॒माभृ॑तम्। शेपो॒ गर्भ॑स्य रेतो॒धाः सरौ॑ प॒र्णमि॒वा द॑धत्
ગર્ભાધાન। પર્વતમાંથી, દ્યૌમાંથી, યોનિ-સ્ત્રોતમાંથી, અંગથી અંગ સુધી એકત્ર કરીને લાવવામાં આવેલ: શેપ (લિંગ), ગર્ભના રેતનો ધારક, તેને જોડામાં અંદર મૂકે છે—જેમ કોઈ પાન મૂકે તેમ।
Mantra 2
यथे॒यं पृ॑थि॒वी म॒ही भू॒तानां॒ गर्भ॑माद॒धे। ए॒वा द॑धामि ते॒ गर्भं॒ तस्मै॒ त्वामव॑से हुवे
જેમ આ મહાન પૃથ્વીએ સર્વ ભૂતોનો ગર્ભ પોતાના અંદર ધારણ કર્યો છે, તેમ જ હું તારા માટે ગર્ભ સ્થાપું છું; તે હેતુથી તને સહાય માટે આહ્વાન કરું છું।
Mantra 3
गर्भं॑ धेहि सिनीवालि॒ गर्भं॒ धेहि सरस्वति । गर्भं॑ ते अ॒श्विनो॒भा ध॑त्तां॒ पुष्क॑रस्रजा
હે સીનીવાલી, ગર્ભ સ્થાપિત કર; હે સરસ્વતી, ગર્ભ સ્થાપિત કર. કમળમાળા ધારણ કરનાર બંને અશ્વિનો તારા માટે ગર્ભ પ્રદાન કરે.
Mantra 4
गर्भं॑ ते मि॒त्रावरु॑णौ॒ गर्भं॑ दे॒वो बृह॒स्पतिः॑ । गर्भं॑ त॒ इन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॒ गर्भं॑ धा॒ता द॑धातु ते
મિત્ર-વરુણ તારા માટે ગર્ભ પ્રદાન કરે; દેવ બૃહસ્પતિ પણ ગર્ભ પ્રદાન કરે. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ તારા માટે ગર્ભ પ્રદાન કરે; ધાતા તારા માટે ગર્ભ સ્થાપિત કરે.
Mantra 5
विष्णु॒र्योनिं॑ कल्पयतु॒ त्वष्टा॑ रू॒पाणि॑ पिंशतु । आ सि॑ञ्चतु प्र॒जाप॑तिर्धा॒ता गर्भं॑ दधातु ते
વિષ્ણુ ગર્ભાશયને યોગ્ય રીતે ગોઠવે; ત્વષ્ટા રૂપોને ઘડે. પ્રજાપતિ તેને સિંચે; ધાતા તારા માટે ગર્ભને દૃઢપણે સ્થાપે.
Mantra 6
यद् वेद॒ राजा॒ वरु॑णो॒ यद् वा॑ दे॒वी सर॑स्वती । यदिन्द्रो॑ वृत्र॒हा वेद॒ तद् ग॑र्भ॒कर॑णं पिब
રાજા વરુણ જે જાણે છે, અથવા દેવી સરસ્વતી જે જાણે છે; વૃત્રહા ઇન્દ્ર જે જાણે છે—તે ગર્ભ-કરણને તું પી.
Mantra 7
गर्भो॑ अ॒स्योष॑धीनां॒ गर्भो॒ वन॒स्पती॑नाम्। गर्भो॒ विश्व॑स्य भू॒तस्य॒ सो अ॑ग्ने॒ गर्भ॒मेह धाः॑
તું ઔષધિઓનો ગર્ભ છે, વનસ્પતિઓનો ગર્ભ છે; જે કંઈ અસ્તિત્વમાં છે તેનું સર્વનું ગર્ભ છે. હે અગ્નિ, એ ગર્ભને અહીં સ્થાપિત કર.
Mantra 8
अधि॑ स्कन्द वी॒रय॑स्व॒ गर्भ॒मा धे॑हि॒ योन्या॑म्। वृषा॑सि वृष्ण्यावन् प्र॒जायै॒ त्वा न॑यामसि
હે સ્કન્દ, ઉપર આવી ચઢ; તારો વીર્ય-પરાક્રમ પ્રગટ કર. યોનિમાં ગર્ભ સ્થાપિત કર. તું વૃષભ છે, વૃષભ-બળવંત છે; પ્રજાસંતાન માટે અમે તને અહીં લાવીએ છીએ.
Mantra 9
वि जि॑हीष्व बार्हत्सामे॒ गर्भ॑स्ते॒ योनि॒मा श॑याम्। अदु॑ष्टे दे॒वाः पु॒त्रं सो॑म॒पा उ॑भया॒विन॑म्
હે બાર્હત્-સામન્, તું ખુલ્લું થા; તારો ગર્ભ યોનિમાં શયન કરે. હે અદુષ્ટ, સોમપાન કરનારા દેવો (અમને) બંને સમૃદ્ધિઓથી યુક્ત પુત્ર આપે.
Mantra 10
धातः॒ श्रेष्ठे॑न रू॒पेणा॒स्या नार्या॑ गवी॒न्योः । पुमां॑सं पु॒त्रमा धे॑हि दश॒मे मा॒सि सूत॑वे
હે ધાતૃ! તારા શ્રેષ્ઠ રૂપથી, આ સ્ત્રીમાં—આ ગાયસમાન વૃદ્ધિ-સ્ત્રોતોમાં—પુરુષસ્વરૂપ પુત્રને સ્થાપિત કર; જેથી દસમો માસ આવે ત્યારે તે તેને પ્રસવે.
Mantra 11
त्वष्टः॒ श्रेष्ठे॑न रू॒पेणा॒स्या नार्या॑ गवी॒न्योः । पुमां॑सं पु॒त्रमा धे॑हि दश॒मे मा॒सि सूत॑वे
હે ત્વષ્ટૃ! તારા શ્રેષ્ઠ રૂપથી, આ સ્ત્રીમાં—આ ગાયસમાન વૃદ્ધિ-સ્ત્રોતોમાં—પુરુષસ્વરૂપ પુત્રને સ્થાપિત કર; જેથી દસમો માસ આવે ત્યારે તે તેનેprasવે.
Mantra 12
सवि॑तः॒ श्रेष्ठे॑न रू॒पेणा॒स्या नार्या॑ गवी॒न्योः । पुमां॑सं पु॒त्रमा धे॑हि दश॒मे मा॒सि सूत॑वे
હે સવિતૃ, તારા સર્વોત્તમ રૂપથી—આ સ્ત્રીમાં, આ ગાયસમાન વૃદ્ધિના સ્ત્રોતોમાં—પુરુષત્વયુક્ત પુત્રને સ્થાપિત કર; જેથી દસમો માસ આવે ત્યારે તે તેને પ્રસવે.
Mantra 13
प्रजा॑पते॒ श्रेष्ठे॑न रू॒पेणा॒स्या नार्या॑ गवी॒न्योः । पुमां॑सं पु॒त्रमा धे॑हि दश॒मे मा॒सि सूत॑वे
હે પ્રજાપતિ, તારા સર્વોત્તમ રૂપથી—આ સ્ત્રીમાં, આ ગાયસમાન વૃદ્ધિના સ્ત્રોતોમાં—પુરુષત્વયુક્ત પુત્રને સ્થાપિત કર; જેથી દસમો માસ આવે ત્યારે તે તેને પ્રસવે.
It is used for conception and pregnancy support—especially to ‘implant’ and stabilize the embryo, protect the mother from harm, and carry gestation to a successful full-term birth.
Sinīvālī and Sarasvatī represent fertility and nurturing gestation, the Aśvins are divine physicians, and Dhātṛ is the establisher who sets the embryo in proper form and place—together covering conception, protection, and maturation.
The cited verses work primarily through mantra and invocation; no required substance is named. Some traditions optionally add consecrated water or a protective thread/amulet as supportive ritual aids.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.