Sukta 2

Mantra 1

भुवनेषु ज्येष्ठः। तदिदा॑स॒ भुव॑नेषु॒ ज्येष्ठं॒ यतो॑ यज्ञ उ॒ग्र स्त्वे॒षनृ॑म्णः । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो नि रि॑णाति॒ शत्रू॒ननु॒ यदे॑नं॒ मद॑न्ति॒ विश्व॒ ऊमाः॑

ભુવનોમાં જ્યેષ્ઠ. તે ખરેખર ભુવનોમાં જ્યેષ્ઠ હતો—જેનાથી યજ્ઞ ઉત્પન્ન થાય છે, ઉગ્ર, તેજસ્વી નૃમ્ન (પુરુષબળ)વાળો. નવજાત થતાં જ તે શત્રુઓને દૂર હાંકે છે, જ્યારે સર્વ સહાયક શક્તિઓ (ઊમાઃ) તેમાં આનંદિત થાય છે.

Mantra 2

वा॒वृ॒धा॒नः शव॑सा॒ भूर्यो॑जाः॒ शत्रु॑र्दा॒साय॑ भि॒यसं॑ दधाति । अव्य॑नच्च व्य॒नच्च॒ सस्नि॒ सं ते॑ नवन्त॒ प्रभृ॑ता॒ मदे॑षु

બળમાં સતત વધતો, બહુવિધ તેજવાળો, તે શત્રુ પર—દાસ પર જેમ—ભય મૂકે છે. તે નમ્યો અને વિખૂટો નમ્યો; નિયંત્રણ-બંધન (સસ્નિ) વડે, જ્યારે આનંદના પાનમાં ઉલ્લાસના મદો ઉદ્ભવે, ત્યારે બધા તારા આગળ સંપૂર્ણ રીતે વળી પડે છે.

Mantra 3

त्वे क्रतु॒मपि॑ पृञ्चन्ति॒ भूरि॒ द्विर्यदे॒ते त्रिर्भव॒न्त्यूमाः॑ । स्वा॒दोः स्वा॒दीयः॑ स्वा॒दुना॑ सृजा॒ सम॒दः सु मधु॒ मधु॑ना॒भि यो॑धीः

તારા અંદર તેઓ સંકલ્પ (ક્રતુ)ને બહુ પ્રમાણમાં મિશ્રિત કરે છે—જ્યારે આ સ્રાવો બે વાર, અને ફરી ત્રણ વાર ઊભા થાય છે. મીઠાથી પણ વધુ મીઠા, મીઠાશથી જ ઉત્પન્ન કર; આનંદ-ઉલ્લાસ જગાવ; અને મધથી—મધમય બની—તેમની સામે યુદ્ધમાં જોડાઈ જા.

Mantra 4

यदि॑ चि॒न्नु त्वा॒ धना॒ जय॑न्तं॒ रणे॑रणे अनु॒मद॑न्ति॒ विप्राः॑ । ओजी॑यः शुष्मिन्त्स्थि॒रमा त॑नुष्व॒ मा त्वा॑ दभन् दु॒रेवा॑सः क॒शोकाः॑

હા, જો હવે પણ વિપ્ર ઋષિઓ તને—યુદ્ધે યુદ્ધે ધન જીતનારને—અનુમોદન આપે, તો હે વધુ બળવાન, હે શૂષ્મવંત, સ્થિર રીતે પોતાને વિસ્તારી દે. દુર્વાસી, શોક આપનાર દુષ્ટો તને છેતરી ન શકે.

Mantra 5

त्वया॑ व॒यं शा॑शद्महे॒ रणे॑षु प्र॒पश्य॑न्तो यु॒धेन्या॑नि॒ भूरि॑ । चो॒दया॑मि त॒ आयु॑धा॒ वचो॑भिः॒ सं ते॑ शिशामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वयां॑सि

તારા સાથે અમે યુદ્ધોમાં જીતીએ છીએ, દૂર સુધી જોતા; અને યુદ્ધયોગ્ય કાર્યો બહુ છે. હું મારા વચનો દ્વારા તારા શસ્ત્રોને આગળ ધપાવું છું; બ્રહ્મ (પવિત્ર મંત્રશક્તિ) વડે હું તારા પ્રાણબળોને સર્વથા તીક્ષ્ણ કરું છું.

Mantra 6

नि तद् द॑धि॒षेऽव॑रे॒ परे॑ च॒ यस्मि॒न्नावि॒थाव॑सा दुरो॒णे। आ स्था॑पयत मा॒तरं॑ जिग॒त्नुमत॑ इन्वत॒ कर्व॑राणि॒ भूरि॑

તું તે સહાયને નીચલા અને ઊંચલા સ્થાને દૃઢપણે સ્થાપે છે, તે ગૃહમાં જ્યાં તું પોતાના અવસા (રક્ષક સહાય) વડે રક્ષા કરે છે. માતાને—અહીં દોડી આવનારને—સ્થાપિત કરો; અહીંથી અનેક ચિતરાં/ધબ્બાવાળા શત્રુઓને હાંકી કાઢો.

Mantra 7

स्तु॒ष्व व॑र्ष्मन् पुरु॒वर्त्मा॑नं॒ समृभ्वा॑णमि॒नत॑ममा॒प्तमा॒प्त्याना॑म्। आ द॑र्शति॒ शव॑सा॒ भूर्यो॑जाः॒ प्र स॑क्षति प्रति॒मानं॑ पृथि॒व्याः

હે ઊંચી મહાશક્તિ (વર્ષ્મન્), બહુ માર્ગો ધરાવનાર (પુરુવર્ત્માન), સર્વ કાર્ય સિદ્ધ કરનાર (સમૃભ્વાણ), અતિ પ્રેરક (ઇનતમ), અને સર્વ સિદ્ધિઓમાં સર્વોત્તમ રીતે પ્રાપ્ત થનાર (આપ્તમ)—તારો સ્તુતિગાન કરું છું. તે બળથી પોતાને પ્રગટ કરે છે, બહુ ઓજસ્વી છે; અને પૃથ્વીના પ્રમાણને પણ વટાવીને વિજયી થાય છે.

Mantra 8

इ॒मा ब्रह्म॑ बृ॒हद्दि॑वः कृणव॒दिन्द्रा॑य शू॒षम॑ग्रि॒यः स्व॒र्षाः । म॒हो गो॒त्रस्य॑ क्षयति स्व॒राजा॒ तुर॑श्चि॒द् विश्व॑मर्णव॒त् तप॑स्वान्

ઉચ્ચ દિવ્ય લોકના આ બ્રહ્મવચનોને અગ્રણી, સ્વર-વિજયી (સ્વર્ષાઃ) એ ઇન્દ્ર માટે શૂષ—ઉત્કટ બળ—રૂપે ઘડી આપ્યા. સ્વરાજ સ્વામી બની તે મહાન ગોત્ર (ગોપાલન-વાડા/ગૌશાળા) પર અધિકાર રાખે છે; તપસ્વી, અતિ પ્રબળ, અને પૂર જેવી ધારા સમે સમગ્રને પણ દબાવી દે છે.

Mantra 9

ए॒वा म॒हान् बृ॒हद्दि॑वो॒ अथ॒र्वावो॑च॒त् स्वां त॒न्व॑१मिन्द्र॑मे॒व। स्वसा॑रौ मात॒रिभ्व॑री अरि॒प्रे हि॒न्वन्ति॑ चैने॒ शव॑सा व॒र्ध॑य॑न्ति च

આ રીતે ઊંચા દિવ્ય લોકના મહાન અથર્વણે વાણી ઉચ્ચારી: ઇન્દ્ર પોતે જ પોતાની સ્વતનુમાં (સ્વાં તન્વમ્) પ્રગટ થયો. બે બહેનો—માતરિભ્વરીઓ—શત્રુ-સંઘર્ષમાં તેને પ્રેરિત કરે છે; અને બળથી તેને વધુ ને વધુ વૃદ્ધિ પામે તેમ કરે છે.