Sukta 34

Mantra 1

यो जा॒त ए॒व प्र॑थ॒मो मन॑स्वान् दे॒वो दे॒वान् क्रतु॑ना प॒र्यभू॑षत्। यस्य॒ शुष्मा॒द् रोद॑सी॒ अभ्य॑सेतां नृ॒म्णस्य॑ म॒ह्ना स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે જન્મતાં જ પ્રથમ, મનસ્વી દેવ, ક્રતુ—વિચારબળ—થી દેવોને પણ અતિશય તેજથી આછો કરી ગયો; જેના શુષ્મ—ઉગ્ર પ્રચંડ બળ—થી બે લોક (રોદસી) ભયથી પાછા હટ્યા; નૃમ્ણ—વીરશક્તિ—ની મહત્તાથી, હે જનાસો, તે જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 2

यः पृ॑थि॒वीं व्यथ॑माना॒मदृं॑ह॒द् यः पर्व॑ता॒न् प्रकु॑पिताँ॒ अर॑म्णात्। यो अ॒न्तरि॑क्षं विम॒मे वरी॑यो॒ यो द्यामस्त॑भ्ना॒त् स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે પૃથ્વી કંપતી હતી ત્યારે તેને દૃઢ કરી; જે પર્વતો હલનચલન થતાં હતા ત્યારે તેમને સ્થિર બેસાડ્યા; જેણે અંતરિક્ષને—વધુ વિશાળ અને વિસ્તૃત—માપી ગોઠવ્યું; જેણે દ્યૌને ટેકો આપી સ્થંભિત કરી—હે જનાસો, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 3

यो ह॒त्वा हि॒मरि॑णात् स॒प्त सिन्धू॒न् यो गा उ॒दाज॑दप॒धा व॒लस्य॑ । यो अश्म॑नोर॒न्तर॒ग्निं ज॒जान॑ सं॒वृक् स॒मत्सु॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે હણીને સાત સિંધુઓને મુક્ત કર્યા; જે વલના ગુપ્ત સ્થાનમાંથી ગાયો બહાર હાંકી લાવ્યો; જે બે પથ્થરોની વચ્ચેમાંથી અગ્નિને જન્માવ્યો—યુદ્ધોમાં સાથી—હે જનાસો, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 4

येने॒मा विश्वा॒ च्यव॑ना कृ॒तानि॒ यो दासं वर्ण॒मध॑रं॒ गुहाकः॑ । श्व॒घ्नीव॒ यो जि॑गी॒वां ल॒क्षमाद॑द॒र्यः पु॒ष्टानि॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જેનાથી આ સર્વ પલટાણાં અને પતનો રચાયા; જેણે ગુહામાં વસતા દાસ વર્ણને નીચો કર્યો; જે કૂતરાં-ઘાતક સમાન વિજયીના ઇનામને ઝૂંટી લીધો—અને આર્યના પુષ્ટિ-સમૃદ્ધિઓને (સ્થિર) કરી—હે જનાસો, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 5

यं स्मा॑ पृ॒च्छन्ति॒ कुह॒ सेति॒ घो॒रमु॒तेमा॑हु॒र्नैषो अ॒स्तीत्ये॑नम्। सो अ॒र्यः पु॒ष्टीर्विज॑ इ॒वा मि॑नाति॒ श्रद॑स्मै धत्त॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જેનાં વિષે લોકો ખરેખર પૂછે છે—‘એ ક્યાં છે?’—એ ભયંકર (ઘોર) દેવ; અને એ જ વિષે કહે છે—‘એ તો નથી’—એના વિષે: એ આર્ય (ઉદાર) સ્વામી લોકોની સમૃદ્ધિઓને જાણે કે ઘટાડે છે. હે જનોએ, તેમાં શ્રદ્ધા ધરો; એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 6

यो र॒ध्रस्य॑ चोदि॒ता यः कृ॒शस्य॒ यो ब्र॒ह्मणो॒ नाध॑मानस्य की॒रेः । यु॒क्तग्रा॑व्णो॒ योऽवि॒ता सु॑शि॒प्रः सु॒तसो॑मस्य॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે દરિદ્રનો પ્રેરક છે, જે કૃશ (દુર્બળ)નો પ્રેરક છે; જે સંકટમાં આવેલા ગાયકની પ્રાર્થના (બ્રહ્મ)નો સહાયક છે; જે તૈયાર કરેલા પિષણ-પથ્થરો (યુક્તગ્રાવણ) સાથે, સુશિપ્ર (સુંદર હોઠવાળો) બની, પિષાયેલ સોમ (સુતસોમ)નો રક્ષક-સહાયક છે: હે જનોએ, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 7

यस्याश्वा॑सः प्र॒दिशि॒ यस्य॒ गावो॒ यस्य॒ ग्रामा॒ यस्य॒ विश्वे॒ रथा॑सः । यः सूर्यं॒ य उ॒षसं॑ ज॒जान॒ यो अ॒पां ने॒ता स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જેનાં ઘોડા દરેક દિશામાં ફેલાયેલા છે, જેમની ગાયો, જેમનાં ગામો, જેમનાં સર્વ રથો છે; જેણે સૂર્યને, જેણે ઉષાને જન્મ આપ્યો; જે જળોના નેતા છે: હે જનોએ, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 8

यं क्रन्द॑सी संय॒ती वि॒ह्वये॑ते॒ परेऽव॑रे उ॒भया॑ अ॒मित्राः॑ । स॒मा॒नं चि॒द् रथ॑मातस्थि॒वांसा॒ नाना॑ हवेते॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જેનને બે ગર્જનારા દળો, સામસામે અથડાઈ યુદ્ધમાં જોડાઈને, પોકારે છે—દૂરનાં અને નજીકનાં, બંને પક્ષો, શત્રુઓ; એક જ રથ પર ચઢેલા હોવા છતાં તેઓ તેને જુદી જુદી રીતે આહ્વાન કરે છે: હે જનોએ, તે ઇન્દ્ર છે.

Mantra 9

यस्मा॒न्न ऋ॒ते वि॒जय॑न्ते॒ जना॑सो॒ यं युध्य॑माना॒ अव॑से॒ हव॑न्ते । यो विश्व॑स्य प्रति॒मानं॑ ब॒भूव॒ यो अ॑च्युत॒च्युत् स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જેન વિના મનુષ્યો વિજય પામતા નથી—યુદ્ધ કરતાં તેઓ સહાય માટે જેને આહ્વાન કરે છે; જે સમગ્ર જગતનું પ્રમાણ (માપદંડ) બન્યો છે; જે અચલ છે, હા, અચલ: હે જનોએ, તે ઇન્દ્ર છે.

Mantra 10

यः शश्व॑तो॒ मह्येनो॒ दधा॑ना॒नम॑न्यमानां॒छर्वा॑ ज॒घान॑ । यः शर्ध॑ते॒ नानु॒ददा॑ति शृ॒ध्यां यो दस्यो॑र्ह॒न्ता स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે સદાકાળ મહાપાપનો ભાર ધારણ કરનાર, આત્મમાનીને બેઠેલા શત્રુને તોડી પાડે છે; જે શત્રુસેનાને ઝુકતો નથી, આક્રમણકર્તાને કશું આપતો નથી; જે દસ્યુ-હંતા છે—હે જનોએ, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 11

यः शम्ब॑रं॒ पर्व॑तेषु क्षि॒यन्तं॑ चत्वारिं॒श्यां श॒रद्य॒न्ववि॑न्दत्। ओ॒जा॒यमा॑नं॒ यो अहिं॑ ज॒घान॒ दानुं॒ शया॑नं॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે પર્વતોમાં વસતા શમ્બરને ચાળીસમા વર્ષે, શરદઋતુમાં શોધી કાઢ્યો; જે બળમાં વધતા અહિ (સર્પ)ને અને પડેલો દાનુને સંહાર્યો—હે જનોએ, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 12

यः शम्ब॑रं प॒र्यत॑र॒त् कसी॑भि॒र्योऽचा॑रुका॒स्नापि॑बत् सु॒तस्य॑ । अ॒न्तर्गि॒रौ यज॑मानं ब॒हुं जनं॒ यस्मि॒न्नामू॑र्छ॒त् स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે પોતાના સાધનો વડે શમ્બરાને ચારે તરફથી વટાવી ગયો; જે સુન્દર-મુખવાળો સુત (પિષિત) સોમરસ પી ગયો; પર્વતની અંદર યજમાનને અને બહુ જનને—જેનામાં મૂર્છા ન આવી—રક્ષ્યો; હે જનોએ, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 13

यः स॒प्तर॑श्मिर्वृष॒भस्तुवि॑ष्मान॒वासृ॑ज॒त् सर्त॑वे स॒प्त सिन्धू॑न्। यो रौ॑हि॒णमस्फु॑र॒द् वज्र॑बाहु॒र्द्यामा॒रोह॑न्तं॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે સાત-રશ્મિવાળો, વૃષભ, તીવ્ર-બળવાન, સાત સિંધુઓને વહેવા માટે મુક્ત કરી દીધા; જે વજ્રબાહુ બની, દ્યામે ચઢવા ઇચ્છતા રોહિણને પ્રહાર કરીને હચમચાવી દીધો—હે જનોએ, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 14

द्यावा॑ चिदस्मै पृथि॒वी न॑मेते॒ शुष्मा॑च्चिदस्य॒ पर्व॑ता भयन्ते । यः सो॑म॒पा नि॑चि॒तो वज्र॑बाहु॒र्यो वज्र॑हस्तः॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

દ્યો અને પૃથ્વી પણ તેને નમે છે; તેના શૌર્યભર્યા વેગથી પર્વતો પણ ધ્રુજે છે. જે સોમપા છે, અડગ રીતે સ્થિત, વજ્રબાહુ; જે વજ્રહસ્ત છે—હે જનોએ, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 15

यः सु॒न्वन्त॒मव॑ति॒ यः पच॑न्तं॒ यः शंस॑न्तं॒ यः श॑शमा॒नमू॒ती। यस्य॒ ब्रह्म॒ वर्ध॑नं॒ यस्य॒ सोमो॒ यस्ये॒दं राधः॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે સોમ પિષનારને સહાય કરે છે, જે પકાવનારને મદદ કરે છે, જે સ્તુતિ ગાન કરનારને ટેકો આપે છે, જે ઉત્સાહી ઉપાસકને રક્ષક સહાયથી બચાવે છે; જેના બ્રહ્મ (મંત્ર-પ્રાર્થના) વૃદ્ધિ કરનાર છે, જેના સોમ છે, જેના આ દાન છે—હે જનોએ, એ જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 16

जा॒तो व्यख्यत् पि॒त्रोरु॒पस्थे॒ भुवो॒ न वे॑द जनि॒तुः पर॑स्य । स्त॒वि॒ष्यमा॑णो॒ नो यो अ॒स्मद् व्र॒ता दे॒वानां॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જન્મતાં જ તેણે પોતાના બે માતા-પિતાના અંકમાં પોતાને પ્રગટ કર્યો; તે લોકોને પણ જાણતો ન હતો, ન તો પરમ જનિતાને. છતાં, સ્તુતિ પામવા યોગ્ય એવો, જે અમને અમારા વ્રતથી—અને દેવોના (વ્રતથી પણ)—ભટકાવનારથી રક્ષે, હે મનુષ્યો, તે જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 17

यः सोम॑कामो॒ हर्य॑श्वः सू॒रिर्यस्मा॒द् रेज॑न्ते॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । यो ज॒घान॒ शम्ब॑रं॒ यश्च॒ शुष्णं॒ य ए॑कवी॒रः स ज॑नास॒ इन्द्रः॑

જે સોમપ્રિય છે, હરિતાશ્વ છે, દાનશીલ સ્વામી (સૂરી) છે, જેના કારણે સર્વ લોક કંપે છે; જેણે શમ્બરને અને જેણે શુષ્ણને સંહાર્યા; જે એકમાત્ર વીર છે—હે મનુષ્યો, તે જ ઇન્દ્ર છે.

Mantra 18

यः सु॑न्व॒ते पच॑ते दु॒ध्र आ चि॒द् वाजं॒ दर्द॑र्षि॒ स किला॑सि स॒त्यः । व॒यं त॑ इन्द्र वि॒श्वह॑ प्रि॒यासः॑ सु॒वीरा॑सो वि॒दथ॒मा व॑देम

જે સોમ દબાવે છે અને જે પકાવે છે, તેના માટે—even દૃઢ અવરોધ વચ્ચે પણ—તું વિજય-ઇનામ (વાજ) પ્રગટ કરાવે છે; તું નિશ્ચયે સત્ય છે. હે ઇન્દ્ર, અમે સદા તારા પ્રિય છીએ; સારા વીરોથી સમૃદ્ધ બની, વિદથ (સભા-યજ્ઞ)માં અમે વાણી ઉચ્ચારીએ.