Sukta 27
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (specific r̥ṣi not securely determinable from the single-verse input; commonly transmitted as Atharvanic in śatru-parājaya contexts).
Devata: Oṣadhi (the Herb) as personified healing and protective power; secondarily the abstract force of abhibhū (overpowering).
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; Atharvanic anuṣṭubh with minor irregularities possible).
AVŚ 2.27 એક રક્ષણાત્મક ઉપચાર-મંત્ર છે, જેમાં ભોજનના નિર્ણાયક ક્ષણે અપાતી વ્યક્તિમય ઔષધિ (ઓષધી) કેન્દ્રમાં છે, જેથી શત્રુબળો “કોરડો/ગ્રાસ જીતે” નહીં. “ગ્રાસ અને પ્રતિગ્રાસ” એવા સૂત્રની પુનરાવર્તનથી આ સૂક્ત ભક્ષણને જ પ્રતિમંત્ર-ક્રિયા બનાવી દે છે; પરિણામે ઇજા કરનારાઓ અને સાર શોષનારાઓ (અરાસઃ) નિષ્પ્રભ થાય છે અને ઇન્દ્રસદૃશ રીતે શત્રુઓ પર વિજય સુનિશ્ચિત થાય છે.
Mantras
Mantra 1
शत्रुपराजयः। नेच्छत्रुः॒ प्राशं॑ जयाति॒ सह॑मानाभि॒भूर॑सि । प्राशं॒ प्रति॑प्राशो जह्यर॒सान् कृ॑न्वोषधे
શત્રુપરાજય: ગ્રાસ પર ઇચ્છિત શત્રુ વિજય ન મેળવે; તું સહનશીલ અભિભવક છે. ગ્રાસ સામે પ્રતિગ્રાસ બની, હાનિકારોને પ્રહાર કર; તેમને નિષ્પ્રભ કર, હે ઔષધે.
Mantra 2
सु॒प॒र्णस्त्वान्व॑विन्दत् सूक॒रस्त्वा॑खनन्न॒सा। प्राशं॒ प्रति॑प्राशो जह्यर॒सान् कृ॑ण्वोषधे
સુપર્ણ (સુંદર પાંખવાળો) તને શોધી કાઢ્યો; સૂકરે પોતાના થૂંથણથી તને ખોદી બહાર કાઢી. ભક્ષણ સામે પ્રતિભક્ષણ બની, રસહીન દુષ્કારોને પ્રહાર કર; અમને નિરોગ કર, હે ઔષધિ.
Mantra 3
इन्द्रो॑ ह चक्रे त्वा बा॒हावसु॑रेभ्य॒ स्तरी॑तवे । प्राशं॒ प्रति॑प्राशो जह्यर॒सान् कृ॑ण्वोषधे
ઇન્દ્રે ખરેખર તને બાહુ માટે રચ્યો છે, અસુરોને દબાવવા માટે. પ્રાશના પ્રતિ પ્રતિપ્રાશ રૂપે તું રસહીન શત્રુઓને હણ; હે ઔષધિ, તેમને નિષ્પ્રભ કર.
Mantra 4
पा॒टामिन्द्रो॒ व्याऽश्ना॒दसु॑रेभ्य॒ स्तरी॑तवे । प्राशं॒ प्रति॑प्राशो जह्यर॒सान् कृ॑ण्वोषधे
અસુરો પર વિજય માટે ઇન્દ્ર પાટા (Pāṭā) ને ભક્ષણ કરે. માત્રા સામે પ્રતિમાત્રા રૂપે તું રસ નાશ કરનારાઓને હણ; હે ઔષધિ, (અમને) નિરોગ કર.
Mantra 5
तया॒हं शत्रू॑न्त्साक्ष॒ इन्द्रः॑ सालावृ॒काँ इ॑व । प्राशं॒ प्रति॑प्राशो जह्यर॒सान् कृ॑ण्वोषधे
તે (ઔષધિ) વડે હું શત્રુઓ પર પ્રબળ થાઉં, જેમ ઇન્દ્ર સ્યાળાઓ પર (પ્રબળ થાય) તેમ. ભક્ષણથી, પ્રતિભક્ષણથી, તેમને પ્રહાર કર; તેમને રસહીન કર, હે ઔષધિ.
Mantra 6
रुद्र॒ जला॑षभेषज॒ नील॑शिखण्ड॒ कर्म॑कृत्। प्राशं॒ प्रति॑प्राशो जह्यर॒सान् कृ॑ण्वोषधे
હે રુદ્ર, જલ-ભેષજ (જળથી ઉપચાર કરનાર ઔષધ), નીલશિખંડ, કર્મકૃત્ (વિધિ-કર્મ કરનાર)! પ્રાશના પ્રતિ પ્રતિપ્રાશ રૂપે તું રસહીન રોગોને હણ; હે ઔષધિ, (અમને) નિરોગ કર.
Mantra 7
तस्य॒ प्राशं॒ त्वं ज॑हि॒ यो न॑ इन्द्राभि॒दास॑ति । अधि॑ नो ब्रूहि॒ शक्ति॑भिः प्रा॒शि मामुत्त॑रं कृधि
તે મનુષ્યના દંશ-આક્રમણને તું પ્રહાર કર, જે, હે ઇન્દ્ર, દુર્ભાવથી અમ પર ચઢે છે. વધુમાં, તારી શક્તિઓથી અમને કહેજે: હાનિને ભક્ષી લે, અને મને ઉપરનો—વિજયી—બનાવ.
Frequently Asked Questions
It treats eating as a protective act: one portion (prāśa) is paired with an antidotal counter-portion (prati-prāśa) so any hostile influence entering through food is immediately overpowered and reversed.
No. Its language covers human foes and also non-human threats—disease-agents, demons, or wasting influences (arāsaḥ)—especially those imagined to attack through ingestion and vitality (rasa).
The hymn names Pāṭā as a key oṣadhi, but Atharvanic practice often applies the mantra to an appropriate protective medicinal herb available locally, prepared and administered as the prāśa/prati-prāśa pair.
Ask anything about Sukta 27 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.