Atharva Veda 2.12.7: Kanda 2, Anuvaka 2, Sukta 12, Mantra 7

Sukta 12

Sanskrit (Devanagari)

स॒प्त प्रा॒णान॒ष्टौ म॒न्यस्तांस्ते॑ वृश्चामि॒ ब्रह्म॑णा । अया॑ य॒मस्य॒ साद॑नम॒ग्निदू॑तो॒ अरं॑कृतः

Recitation with translationAtharva Veda 2.12.7

IAST Transliteration

saptá prāṇā́n aṣṭáu mányas tā́ṃs té vṛścāmi bráhmaṇā | ayā́ yámasya sā́danam agnídūto áraṃkṛtaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Seven life-breaths, and eight—those, O Wrath, from thee I sever with the holy spell. By this, unto Yama’s dwelling, with Agni as envoy, the way is duly made ready.

Translation

સાત પ્રાણો અને આઠ—હે મન્યુ (ક્રોધ), તેમાંથી હું બ્રહ્મમંત્ર વડે તેમને કાપી અલગ કરું છું. આ દ્વારા, અગ્નિને દૂત બનાવી, યમના સદન સુધીનો માર્ગ યોગ્ય રીતે તૈયાર થાય છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषण (कर्म-सम्बन्धी)
• Type: Adjective (Numeral)
• Root: सप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक) / सप्त

• प्राणान्: vital breaths, life-forces
• प्राणान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• अष्टौ: eight
• अष्टौ: विशेषण (कर्म-सम्बन्धी) अथवा संख्या-निर्देश
• Type: Adjective (Numeral)
• Root: अष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक) / अष्टौ

• मन्यस्तान्: wraths/hostile impulses (manyas)
• मन्यस्तान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मन्य (प्रातिपदिक) / मन्यु (सम्बद्धार्थः: क्रोध/मन्युः)

• तान्: those
• तान्: कर्म (अनुवृत्ति/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / for you
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी) अथवा सम्प्रदान (यदि ‘तुभ्यम्’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृश्चामि: I cut off, sever
• वृश्चामि: क्रिया (कर्तृ-प्रयोगे अहम् कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वृश्च् (धातु)

• ब्रह्मणा: with sacred power / with a spell (brahman)
• ब्रह्मणा: करण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• अया: thus/indeed (particle)
• अया: निपात (कारक-अनपेक्ष)
• Type: Indeclinable/Particle (Vedic)
• Root: अय (प्रातिपदिक) / अयस् (सम्बद्धः) अथवा ‘अया’ इति अव्ययवत् (वेदे)

• यमस्य: of Yama
• यमस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• सादनम्: abode, seat, dwelling
• सादनम्: कर्म (गमन/प्रेषण-भावे लक्ष्यस्थानम्)
• Type: Noun
• Root: सादन (प्रातिपदिक; √सद् ‘to sit’ से)

• अग्निदूतः: Agni as messenger
• अग्निदूतः: कर्तृ (अग्निदूतः = कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अग्नि-दूत (समास-प्रातिपदिक; कर्मधारय/तत्पुरुष)

• अरंकृतः: made ready, duly prepared
• अरंकृतः: कर्तृ-विशेषण (अग्निदूतः इत्यस्य)
• Type: Participle (Past Passive)
• Root: √कृ (धातु) + अरम् (उपसर्ग/अव्यय) → अरंकृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (hymn-level tradition; verse-specific r̥ṣi not securely isolable without padānukramaṇī consultation)

Devata: Manyu (Wrath) and Yama (Death) with Agni as messenger/mediator

Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires metrical verification against pada-length and editional sandhi)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: shanta