Sukta 5
Rishi: Atharvanic tradition (Indra-Soma invitation type; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī lists).
Devata: Indra (as Soma-drinker and bestower of vigor).
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (invitation style; metrical classification may vary by recension/anukramaṇī).
આ સાત મંત્રોનું સૂક્ત ઇન્દ્રને સોમપાન માટે પિષણ (પ્રેસિંગ) વિધિમાં આમંત્રિત કરે છે. યજ્ઞમાં પ્રવેશ કરીને તાજે પિષાયેલો સોમરસ પીવા અને સુવચન સ્તુતિથી ઉત્સાહિત થઈ પરિપૂર્ણ થવા તેને પ્રેરિત કરે છે. ત્યારબાદ ઇન્દ્રનું સોમબળ સર્પરૂપ અવરોધક પર તેના આદર્શ વિજય સાથે જોડાય છે; દેવની પરિપૂર્ણતા અને વિજયી શક્તિ યજમાન સુધી સ્થાનાંતરિત થઈ બળ, સફળતા અને અવરોધભંગ માટે સહાયક બને—એવી પ્રાર્થના વ્યક્ત થાય છે.
Mantras
Mantra 1
इन्द्रस्य वीर्याणि। इन्द्र॑ जु॒षस्व॒ प्र व॒हा या॑हि शूर॒ हरि॑भ्याम्। पिबा॑ सु॒तस्य॑ म॒तेरि॒ह मधो॑श्चका॒नश्चारु॒र्मदा॑य
ઇન્દ્રના શૌર્યકર્મો. હે ઇન્દ્ર, તું પ્રસન્ન થા; રથ હાંક, અહીં આવ, હે શૂર, તારા બે હરિ (બય) અશ્વો સાથે. અહીં પિષિત પાન પી—પ્રેરિત મનોભાવનું, મધુર મીઠાશનું—આનંદિત, મનોહર બની, ઉલ્લાસ માટે.
Mantra 2
इन्द्र॑ ज॒ठरं॑ न॒व्यो न पृ॒णस्व॒ मधो॑र्दि॒वो न। अ॒स्य सु॒तस्य॒ स्व॑१र्णोप॑ त्वा॒ मदाः॑ सु॒वाचो॑ अगुः
હે ઇન્દ્ર, તું તારો જઠર તાજા પાન સમાન ભર; સ્વર્ગના મધ સમાન પણ. આ પિષિત સોમના, સુંદર સ્તુતિ સાથે, સુવચનરૂપ ઉલ્લાસો તારી પાસે આવ્યા છે.
Mantra 3
इन्द्र॑स्तुरा॒षाण्मि॒त्रो वृ॒त्रं यो ज॒घान॑ य॒तीर्न। बि॒भेद॑ व॒लं भृगु॒र्न स॑सहे॒ शत्रू॒न् मदे॒ सोम॑स्य
ઇન્દ્ર—અતિશય વિજયી—અને મિત્ર; જે વૃત્રને ઘાત કરનાર છે—તેને યતિઓને તોડી નાખ્યા. તેણે વલને ચીરી નાખ્યો; સોમના મદમાં ભૃગુ સમે તે શત્રુઓ પર પ્રબળ રહ્યો.
Mantra 4
आ त्वा॑ विशन्तु सु॒तास॑ इन्द्र पृ॒णस्व॑ कु॒क्षी वि॒ड्ढि श॑क्र धि॒येह्या नः॑ । श्रु॒धी हवं॒ गिरो॑ मे जुष॒स्वेन्द्र॑ स्व॒युग्भि॒र्मत्स्वे॒ह म॒हे रणा॑य
હે ઇન્દ્ર, પિષાયેલા સોમરસ તારા અંદર પ્રવેશે; તું તારા કૂક્ષિ (પાશ્વ) ભર. હે શક્ર, પ્રેરિત ધીથી ભેદી પ્રહાર કર; અમારી પાસે અહીં આવ. આહ્વાન સાંભળ; મારી ગીરો (સ્તુતિ-વાણી) સ્વીકાર. હે ઇન્દ્ર, તારા પોતાના યુગ્ભિઃ (જોડાયેલા રથ-દળ) સાથે અહીં ઉત્સાહિત થા—મહા રણ માટે.
Mantra 5
इन्द्र॑स्य॒ नु प्रा वो॑चं वी॒र्याऽणि॒ यानि॑ च॒कार॑ प्रथ॒मानि॑ व॒ज्री। अह॒न्नहि॒मन्व॒पस्त॑तर्द॒ प्र व॒क्षणा॑ अभिन॒त् पर्व॑तानाम्
હવે હું ઇન્દ્રના વીર્યકર્મો પ્રગટ કહું છું—જે પ્રથમ પ્રથમ વજ્રધારી (ઇન્દ્ર)એ કર્યા. તેણે અહિને માર્યો; ત્યાર પછી તેણે જળો માટે માર્ગ કાપ્યો; તેણે પર્વતોના પાર્શ્વો ચીરી નાખ્યા.
Mantra 6
अह॒न्नहिं॒ पर्व॑ते शिश्रिया॒णं त्वष्टा॑स्मै॒ वज्रं॑ स्व॒र्यं ऽ ततक्ष । वा॒श्रा इ॑व धे॒नवः॒ स्यन्द॑माना॒ अञ्जः॑ समु॒द्रमव॑ जग्मु॒रापः॑
તેણે પર્વત પર શયન કરેલા અહિ (સર્પ) ને ઘાત કર્યો; ત્વષ્ટાએ તેના માટે સ્વર્ગવિજયી વજ્ર ઘડ્યો. રંભતી દૂધાળ ગાયો જેવી વહેતી, જળધારાઓ તરત જ સીધી સમુદ્ર તરફ ઉતરી ગઈ.
Mantra 7
वृषा॒यमा॑णो अवृणीत॒ सोमं॒ त्रिक॑द्रुकेष्वपिबत् सु॒तस्य॑ । आ साय॑कं म॒घवा॑दत्त॒ वज्र॒मह॑न्नेनं प्रथम॒जामही॑नाम्
વૃષભ સમે વધતો તે સોમને પસંદ કર્યો; ત્રિકદ્રુકોમાં દબાવેલા (સુત) સોમનું તેણે પાન કર્યું. પછી દાનવીર મઘવાને શસ્ત્ર—વજ્ર—હાથમાં લીધું; અને તેણે તેને આઘાત કર્યો—સર્પોમાં પ્રથમજન્મા (અહિ)ને.
Frequently Asked Questions
For paustika aims—building strength, fullness, and success—especially before a demanding task or contest; it also serves to ‘break obstruction’ by invoking Indra’s Vṛtra/Ahi-slaying power.
Because Indra’s Soma-exhilaration is treated as the engine of his power: once ‘filled’ by the pressed draught and praise, he becomes the active force that grants vigor and victory to the patron.
Traditional framing presumes Soma, but Atharvanic practice often allows a clean sweet substitute (madhu) and, most importantly, the ‘verbal offering’—clear, well-uttered praise (giraḥ/su-vāc) with focused intention.
Ask anything about Sukta 5 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.