Sukta 4
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for maṇi and bheṣaja hymns; specific r̥ṣi attribution depends on Anukramaṇī tradition for this sukta).
Devata: Jāṅgiḍa (as personified remedy/amulet) and the apotropaic power opposed to Viṣkandha and Attrins.
Chandas: Anuṣṭubh (probable; short pādas with Atharvanic cadence—confirmable against pada-count in a metrical edition).
આ ટૂંકું અથર્વણીય મંત્ર-સૂક્ત જાઙ્ગિડા ને દેવદત્ત મણિ (તાવીઝ/ઔષધ) તરીકે શક્તિશાળી બનાવે છે. તે ધારણ કરનારને વિષ્કંધ-પ્રકારના ઉપદ્રવો, રાક્ષસી શક્તિઓ અને “ભક્ષક” (અત્રિન) થી રક્ષે છે. આ ઉપાયને ‘વિશ્વભેષજ’ (સર્વરોગહર ઔષધ) તરીકે રજૂ કરીને, તે શત્રુત્વકારી શક્તિઓ અને કૃત્યા (જાદૂટોણા/મંત્રપ્રયોગ) ને દૂર હાંકે છે એટલું જ નહીં, પરંતુ જોખમને પાર કરીને વ્યક્તિનું આયુષ્ય આગળ ધપાવે છે, એમ પણ કહે છે.
Mantras
Mantra 1
दीर्घायुःप्राप्तिः। दी॒र्घा॒यु॒त्वाय॑ बृह॒ते रणा॒यारि॑ष्यन्तो॒ दक्ष॑माणाः॒ सदै॒व। म॒णिं वि॑ष्कन्ध॒दूष॑णं जङ्गि॒डं बि॑भृमो व॒यम्
દીર્ઘ આયુષ્ય માટે, મહાન સંઘર્ષ માટે—અહિતથી અસ્પર્શ રહી, સદૈવ પોતાનું બળ પ્રગટ કરતાં—અમે વિષ્ણ્કંધનો દૂષણ-નાશક, બગાડનારનો વિનાશક, જાંગિડ (Jāṅgiḍa) મણિ ધારણ કરીએ છીએ.
Mantra 2
जङ्गि॒डो ज॒म्भाद् वि॑श॒राद् विष्क॑न्धादभि॒शोच॑नात्। म॒णिः स॒हस्र॑वीर्यः॒ परि॑ णः पातु वि॒श्वतः॑
જંભ, વિશર, વિષ્ણ્કંધ અને અભિશોચનાથી—સહસ્ર-વીર્યવાળો આ મણિ અમને સર્વ દિશાઓથી ઘેરીને રક્ષે.
Mantra 3
अ॒यं विष्क॑न्धं सहते॒ऽयं बा॑धते अ॒त्त्रिणः॑ । अ॒यं नो॑ वि॒श्वभे॑षजो जङ्गि॒डः पा॒त्वंह॑सः
આ (જાઙ્ગિડા) વિષ્કન્ધને જીતે છે; આ અત્ત્રિણઃ (ભક્ષકો)ને દૂર હાંકે છે. સર્વભેષજ જાઙ્ગિડા અમને અંહસઃ—કષ્ટ અને હાનિ—થી રક્ષે.
Mantra 4
दे॒वैर्द॒त्तेन॑ म॒णिना॑ जङ्गि॒डेन॑ मयो॒भुवा॑ । विष्क॑न्धं॒ सर्वा॒ रक्षां॑सि व्याया॒मे स॑हामहे
દેવોએ આપેલા મણિ—જઙ્ગિડા, કલ્યાણ ઉત્પન્ન કરનાર—તેના બળે અમે વ્યાયામે (યુદ્ધમેદાનમાં) વિષ્કંધ અને સર્વ રક્ષસોને પરાજિત કરીએ છીએ.
Mantra 5
श॒णश्च॑ मा जङ्गि॒डश्च॒ विष्क॑न्धाद॒भि र॑क्षताम्। अर॑ण्याद॒न्य आभृ॑तः कृ॒ष्या अ॒न्यो रसे॑भ्यः
શણ અને જઙ્ગિડા મને વિષ્કંધથી રક્ષે. એક અરણ્યમાંથી લાવવામાં આવ્યો છે; બીજો ખેતીના ખેતરમાંથી, ઔષધિ-રસોમાંથી (ઉદ્ભવેલો) છે.
Mantra 6
कृ॒त्या॒दूषि॑र॒यं म॒णिरथो॑ अराति॒दूषिः॑ । अथो॒ सह॑स्वान् जङ्गि॒डः प्र ण॒ आयुं॑षि तारिषत्
આ મણિ કૃત્યાથી (કરેલી ટોણા-ટોટકાથી) દૂષણ કરનાર છે; તેમજ અરાતિ (વૈર-શત્રુતા)નું પણ દૂષણ કરનાર છે. અને બળવાન જઙ્ગિડા અમારી આયુષ્યોને સુરક્ષિત રીતે પાર ઉતારશે.
Frequently Asked Questions
Jāṅgiḍa is the name of a protective remedy treated as a living power embodied in an amulet (maṇi). The hymn speaks to it as an active guardian that repels afflictions and hostile forces.
Viṣkandha is an Atharvanic term for a harmful, obstructive affliction—often imagined as a binding force that causes distress. The sukta’s aim is to overpower and drive it away using the Jāṅgiḍa-maṇi.
The verses are recited over a prepared amulet while it is held and then tied onto the person (neck/arm/waist) as protection. The hymn explicitly frames the object as ‘this’ effective remedy, meant to be worn or applied.
Ask anything about Sukta 4 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.