Sukta 46
Rishi: Atharvanic amulet tradition (ṛṣi not securely fixed for this short maṇi-hymn unit)
Devata: Prajāpati / Astṛta-maṇi (object-deity)
Chandas: Mixed; largely yajus-like with mantra-prose cadence
AV 19.46 અસ્તૃત-મણિ નામના વ્યક્તિત્વ ધરાવતા રક્ષાત્મક તાબીઝને પ્રતિષ્ઠિત કરીને શરીરે બાંધવા માટેનું સંક્ષિપ્ત મણિ-વિદ્યા સૂક્ત છે. “અસ્તૃત તને ચોતરફથી રક્ષે” એવા પુનઃપુનઃ આવતાં મુદ્રણ-વાક્યો દ્વારા અવિરત રક્ષણ-પરિઘ સ્થાપિત થાય છે; સાથે સાથે આયુઃ (દીર્ઘાયુ), વર્ચસ્ (તેજ), ઓજસ્ (વીર્ય), બલ (શક્તિ) અને સામાજિક પ્રભાવ/ઉન્નતિ પણ પ્રદાન થાય છે. આ સૂક્ત એક જ તાબીઝ પર પ્રજાપતિની વૈશ્વિક અધિકૃતિ, ઇન્દ્રના વર્મન જેવી યુદ્ધ-ઢાલ, અને સવિતૃ તરફથી ભાગ્ય-સ્થાપક શક્તિપ્રદાન—આ બધું સ્તરબદ્ધ રીતે આરોપિત કરે છે.
Mantras
Mantra 1
अस्तृतमणिः। प्र॒जाप॑तिष्ट्वा बध्नात् प्रथ॒ममस्तृ॑तं वी॒र्याय॒ कम्। तत् ते॑ बध्ना॒म्यायु॑षे॒ वर्च॑स॒ ओज॑से च॒ बला॑य॒ चास्तृ॑तस्त्वा॒भि र॑क्षतु
અસ્તૃત મણિ: પ્રજાપતિ તને બાંધે—સર્વપ્રથમ અસ્તૃત—વીર્ય માટે, ‘ક’ માટે. તે હું તને બાંધું છું—આયુષ્ય માટે, વર્ચસ માટે, ઓજસ માટે અને બળ માટે; અસ્તૃત તને સર્વ તરફથી રક્ષે.
Mantra 2
ऊ॒र्ध्वस्ति॑ष्ठतु॒ रक्ष॒न्नप्र॑माद॒मस्तृ॑ते॒मं मा त्वा॑ दभन् प॒णयो॑ यातु॒धानाः॑ । इन्द्र॑ इव॒ दस्यू॒नव॑ धूनुष्व पृतन्य॒तः सर्वां॒छत्रू॒न् वि ष॑ह॒स्वास्तृ॑तस्त्वा॒भि र॑क्षतु
હે અસ્તૃત! તું ઊભો ઊભો રહી રક્ષા કર, અપ્રમાદી રહેજે. પાણિઓ અને યાતુધાનાઓ મને છેતરવા ન દે. ઇન્દ્રની જેમ દસ્યુઓને ધૂણીને પાડી દે; યુદ્ધ કરનારાઓમાંથી સર્વ શત્રુઓને ઝાડી નાખ; તેમને વિખેરીને જીત મેળવી લે. અસ્તૃત તને સર્વ તરફથી ઘેરીને રક્ષે.
Mantra 3
श॒तं च॒ न प्र॒हर॑न्तो नि॒घ्नन्तो॒ न त॑स्ति॒रे। तस्मि॒न्निन्द्रः॒ पर्य॑दत्त॒ चक्षुः॑ प्रा॒णमथो॒ बल॒मस्तृ॑तस्त्वा॒भि र॑क्षतु
સો પ્રહાર કરનારાં સો હોય, સો ઘાત કરનારાં હોય—તેઓ જીત્યા નહીં, ટક્યા નહીં. ત્યાં ઇન્દ્રે દૃષ્ટિ, પ્રાણ અને વધુમાં બળ અર્પણ કર્યું. અસ્તૃત તને સર્વ તરફથી ઘેરીને રક્ષે.
Mantra 4
इन्द्र॑स्य त्वा॒ वर्म॑णा॒ परि॑ धापयामो॒ यो दे॒वाना॑मधिरा॒जो ब॒भूव॑ । पुन॑स्त्वा दे॒वाः प्र ण॑यन्तु॒ सर्वेऽस्तृ॑तस्त्वा॒भि र॑क्षतु
ઇન્દ્રના વર્મ (કવચ) વડે અમે તને સર્વ તરફથી આવરીએ છીએ અને તે તારા પર ધારણ કરાવીએ છીએ—જે દેવોનો અધિરાજ બન્યો. ફરી સર્વ દેવો તને આગળ દોરી જાય; અષ્ટૃત તને ચારે તરફથી રક્ષે.
Mantra 5
अ॒स्मिन् म॒णावेक॑शतं वी॒र्याणि स॒हस्रं॑ प्रा॒णा अ॑स्मि॒न्नस्तृ॑ते । व्या॒घ्रः शत्रू॑न॒भि ति॑ष्ठ॒ सर्वा॒न् यस्त्वा॑ पृत॒न्यादध॑रः॒ सो अ॒स्त्वस्तृ॑तस्त्वा॒भि र॑क्षतु
આ મણિમાં એકસો એક શક્તિઓ છે; આ અષ્ટૃતમાં હજાર પ્રાણો છે. વાઘની જેમ સર્વ શત્રુઓ સામે તું ઊભો રહેજે; જે કોઈ તારી સાથે યુદ્ધ/વિવાદ કરે—તે અધમ રહે. અષ્ટૃત તને ચારે તરફથી રક્ષે.
Mantra 6
घृ॒तादुल्लु॑प्तो॒ मधु॑मा॒न् पय॑स्वान्त्स॒हस्र॑प्राणः श॒तयो॑निर्वयो॒धाः । श॒म्भूश्च॑ मयो॒भूश्चोर्ज॑स्वांश्च॒ पय॑स्वां॒श्चास्तृ॑तस्त्वा॒भि र॑क्षतु
ઘીથી અભિષિક્ત, મધુમય, દૂધથી સમૃદ્ધ—હજાર પ્રાણવાળો, સો યોનિ/સ્ત્રોતવાળો, બળ આપનાર. કલ્યાણકારી અને આનંદદાયક, પોષણમાં બળવાન અને દૂધથી સમૃદ્ધ—અષ્ટૃત તને ચારે તરફથી રક્ષે.
Mantra 7
यथा॒ त्वमु॑त्त॒रोऽसो॑ असप॒त्नः स॑पत्न॒हा। स॒जा॒ताना॑मसद् व॒शी तथा॑ त्वा सवि॒ता क॑र॒दस्तृ॑तस्त्वा॒भि र॑क्षतु
જેમ તું સર્વથી ઉત્તમ—નિર્વૈરી, પ્રતિસ્પર્ધીઓનો સંહારક—છે, તેમ જ પોતાના સમકક્ષોમાં તું અધિપતિ બની રહે; એવી રીતે સવિતા તને બનાવે. અષ્ટૃત તને સર્વ તરફથી રક્ષા કરે.
Frequently Asked Questions
It is a protective amulet-power treated as a living guardian. The hymn consecrates it and binds it onto a person so it continuously protects and strengthens them.
It asks for long life (āyus), radiance/authority (varcas), vigor (ojas), strength (bala), and protection on all sides, including the defeat of rivals (asapatna, sapatnahā).
A ritual specialist or householder binds a corded amulet onto the recipient while reciting the verses, especially the repeated seal “may Astṛta guard thee round about,” to establish an ongoing protective ‘armor.’
Ask anything about Sukta 46 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
