Opening the text

Rishi: Anonymous (martial charm tradition)
Devata: Indra (via his ‘two arms’ as empowered agents)
Chandas: Triṣṭubh
આ યુદ્ધાત્મક અથર્વવેદીય સૂક્ત ઇન્દ્રના “બે ભુજાઓ”ને જીવંત શક્તિરૂપે જોડે છે અને એક એકલા વીર તથા તેની યુદ્ધટોળીમાં સ્થાપિત કરે છે, જેથી યુદ્ધમાં ચઢાઈ, શસ્ત્રો અને ધ્વજો (પતાકાઓ) પ્રબળ બને. વિજયને ઇન્દ્રની પ્રાચીન જીતનું પુનરાવર્તિત અભિનય તરીકે રજૂ કરે છે—સંકટને સુરક્ષિત રીતે પાર કરવું, ઓજસ (બળ) વડે વિરોધીઓને ચકનાચૂર કરવું, અને ગાયો તથા વસાહતો/નિવાસસ્થાનો જેવી લૂંટ-સંપત્તિ સુનિશ્ચિત કરવી. આ સૂક્તની શક્તિ તાદાત્મ્યમાં છે: યોદ્ધા “ક્રિયામાં ઇન્દ્ર” બની જાય છે, અને સેના તેની આસપાસ તથા પોતાના ધ્વજની આસપાસ એકત્રિત થઈ ઉત્સાહથી આગળ વધે છે.
Mantra 1
एकवीरः। इन्द्र॑स्य बा॒हू स्थवि॑रौ॒ वृषा॑णौ चि॒त्रा इ॒मा वृ॑ष॒भौ पा॑रयि॒ष्णू। तौ यो॑क्षे प्रथ॒मो योग॒ आग॑ते॒ याभ्यां॑ जि॒तमसु॑राणां॒ स्व॑१र्यत्
એકવીર. ઇન્દ્રના બાહુ—દૃઢ, વૃષભસમાન—આ બે ચિત્ર, તેજસ્વી વૃષભો, જે સુરક્ષાપૂર્વક પાર ઉતારે છે. પ્રથમ જોડાણનો સમય આવે ત્યારે હું તેમને જોડું છું; જેમના બળથી અસુરોમાંથી સ્વર્ગ (સ્વર્) જીતાયું હતું.
Mantra 2
आ॒शुः शिशा॑नो वृष॒भो न भी॒मो घ॑नाघ॒नः क्षोभ॑णश्चर्षणी॒नाम्। सं॒क्रन्द॑नोऽनिमि॒ष ए॑कवी॒रः श॒तं सेना॑ अजयत् सा॒कमिन्द्रः॑
ઝડપી, સ્વયં તેજ પામતો, વાછરડા જેવા વૃષભ સમ, ભયંકર; ઘનઘન પ્રહાર કરનાર, જનસમુદાયોને કંપાવનાર. યુદ્ધનો ગર્જનાર, નિમેષ વિના જાગતો, એકમાત્ર વીર—ઇન્દ્રે પોતાની સેના સાથે એકસાથે સો સેનાઓને જીત્યો.
Mantra 3
सं॒क्रन्द॑नेनानिमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ऽयो॒ध्येन॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना॑ । तदिन्द्रे॑ण जयत॒ तत् स॑हध्वं॒ युधो॑ नर॒ इषु॑हस्तेन॒ वृष्णा॑
યુદ્ધ-ગર્જનારા, નિમેષ વિના જાગતા, વિજયી; અજય, હલાવવો કઠિન, ધીર—એવા ઇન્દ્ર દ્વારા તે જીતો; એમાં જોડાઈ જાઓ, હે પુરુષો, યુદ્ધોમાં, બાણહસ્ત વૃષભ સમ (વીર) સાથે.
Mantra 4
स इषु॑हस्तैः॒ स नि॑ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी संस्र॑ष्टा॒ स युध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । सं॒सृ॒ष्ट॒जित् सो॑म॒पा बा॑हुश॒र्ध्यु॑१ग्रध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभि॒रस्ता॑
તે બાણહસ્તો સાથે, તે શસ્ત્રધારીઓ સાથે—વશી, ગોઠવનાર; યુદ્ધોમાં તે ઇન્દ્ર પોતાના ગણ સાથે. ગાઢ ગોઠવણીથી જીતનાર, સોમપા, બાહુબળવાન, ઉગ્રધનુષી, સુનિશ્ચિત નિશાનવાળા બાણોથી પ્રહાર કરનાર.
Mantra 5
ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒यः स्थवि॑रः॒ प्रवी॑रः॒ सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिष॑त्वा सहो॒जिज्जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒मा ति॑ष्ठ गो॒विद॑म्
બળને જાણનાર, સ્થિર-દૃઢ, વીરોમાં સમૃદ્ધ; સહસ્વાન, વાજી, સહનશીલ, ઉગ્ર—અતિ-વીર, શત્રુને અભિષત્વા (પરાજિત કરીને), બળથી જૈત્ર (વિજયી): હે ઇન્દ્ર, ગોવિદ (ગાય-વિજયી) એવા જૈત્ર રથ પર આરોહણ કર.
Mantra 6
इ॒मं वी॒रमनु॑ हर्षध्वमु॒ग्रमिन्द्रं॑ सखायो॒ अनु॒ सं र॑भध्वम्। ग्रा॒म॒जितं॑ गो॒जितं॒ वज्र॑बाहुं॒ जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒मोज॑सा
આ વીરના અનુસરણમાં હર્ષ કરો; હે સખાઓ, ઉગ્ર ઇન્દ્રના અનુસરણમાં એકસાથે પકડી લો. ગ્રામજિત, ગોજિત, વજ્રબાહુ—આક્રમણમાં વિજયી, બળથી દબાવી નાખનારને.
Mantra 7
अ॒भि गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानोऽदा॒य उ॒ग्रः श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ । दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑यो॒ध्यो३ऽस्माकं॒ सेना॑ अवतु॒ प्र यु॒त्सु
ગોત્રો (કુળો) સામે બળથી ઘૂસી પડનાર, ઉગ્ર, સો યુદ્ધ-ક્રોધો ધરાવનાર ઇન્દ્ર—અચલિત, સેનાઓને ચકનાચૂર કરનાર, અજેય—યુદ્ધોમાં આગળ વધતી અમારી સેનાઓને તે રક્ષે.
Mantra 8
बृह॑स्पते॒ परि॑ दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हामित्राँ॑ अप॒बाध॑मानः । प्र॒भ॒ञ्जंछत्रू॑न् प्रमृ॒णन्न॒मित्रा॑न॒स्माक॑मेध्यवि॒ता त॒नूना॑म्
હે બૃહસ્પતિ, રથ લઈને ચારે તરફ પરિભ્રમણ કર; રક્ષો-હન, શત્રુઓને દૂર હાંકી કાઢનાર. શત્રુઓને ભાંગી નાખતો, અમિત્રોને દબાવી નાખતો—અમારા તનુઓ (દેહો) અને અમારા લોકોનો વૃદ્ધિકર્તા તું થા.
Mantra 9
इन्द्र॑ एषां ने॒ता बृह॒स्पति॒र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ । दे॒व॒से॒नाना॑मभिभञ्जती॒नां जय॑न्तीनां म॒रुतो॑ यन्तु॒ मध्ये॑
ઇન્દ્ર એનો નેતા થાઓ; બૃહસ્પતિ જમણી બાજુની શક્તિ (દક્ષિણા) થાઓ; યજ્ઞ આગળ ચાલે, સોમ પણ આગળ જાય. દેવસેનાઓમાં, જે શત્રુને ભાંગી નાખે અને વિજય મેળવે, તેમની વચ્ચે મરુતો મધ્યમાં કૂચ કરે.
Mantra 10
इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्यानां॑ म॒रुतां॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम्। म॒हाम॑नसां भुवनच्य॒वानां॒ घोषो॑ दे॒वानां॒ जय॑ता॒मुद॑स्थात्
વૃષભ ઇન્દ્ર, રાજા વરુણ, આદિત્યો અને મરુતોની તે ઉગ્ર સેના—મહામન, ભૂવનને કંપાવનારા દેવોની—તેમનો વિજયઘોષ ઊંચે ઉઠ્યો છે.
Mantra 11
अ॒स्माक॒मिन्द्रः॒ समृ॑तेषु ध्व॒जेष्व॒स्माक॒ या इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु । अ॒स्माकं॑ वी॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मान् दे॑वासोऽवता॒ हवे॑षु
સામનાઓમાં ધ્વજોની પાસે અમારો ઇન્દ્ર રહે; અમારાં બાણો—એ જ વિજયી થાય. અમારાં વીર—ઉત્તમ (ઉપરવાળા) બને; હવેષુ (આહ્વાનોમાં) દેવો અમને રક્ષા કરે.
To transfer Indra-like strength—especially the power of his ‘two arms’—to a champion and his side, so their charge, arrows, and banner-centered formation win in battle.
The arms function as concrete, transferable agents of power: they are imagined as twin forces that can be ‘yoked’ onto the fighter, making victory feel immediate and embodied.
The text does not require herbs; its practical focus is on battlefield symbols—standard (dhvaja) and weapons (especially arrows)—with recitation done at mustering or just before engagement.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.