Adhyaya 62

Verse 1

। सूत उवाच । एवं स निश्चयं कृत्वा पार्थिवो द्विजसत्तमाः । नात्यजत्तां तथोक्तोऽपि दैवज्ञैर्विषकन्यकाम् । दीयमानामपि प्रीत्या न च गृह्णाति भूभुजा

Dijo Sūta: Habiendo tomado así su decisión, oh el mejor de los nacidos dos veces, el rey no abandonó a aquella doncella venenosa, aunque los astrólogos se lo aconsejaran. Aunque se la ofrecían con afecto, el soberano no la aceptaba.

Verse 2

शर्मणष्ठीवनं यस्मात्तया स्वपितुराहितम् । शर्मिष्ठेति सुविख्याता ततः सा ह्यभवद्भुवि

Porque puso un escupitajo (ṭhīvana) sobre el bienestar (śarma) de su propio padre, se hizo célebre en la tierra con el nombre de “Śarmiṣṭhā”.

Verse 3

एतस्मिन्नंतरे तस्य शत्रवः पृथिवीपतेः । सर्वतः पीडयामास राष्ट्रं क्रोधसमन्विताः

Entretanto, los enemigos de aquel rey, colmados de ira, comenzaron a hostigar su reino por todos los flancos.

Verse 4

अथा सौ पार्थिवः क्रुद्धः स्वसैन्यपरिवारितः । युद्धाय निर्ययौ स्थानान्मृत्युं कृत्वा निवर्तने

Entonces aquel rey, airado y rodeado por sus propias tropas, salió de su lugar hacia la batalla, resuelto a que la retirada se pagara con la muerte.

Verse 5

ततः संप्राप्य ताञ्छत्रूंश्चकार स महाहवम् । चतुरंगेन सैन्येन यमराष्ट्रविवर्धनम्

Al alcanzar a aquellos enemigos, libró una gran batalla con su ejército de cuatro cuerpos, haciendo crecer el reino de Yama, el señor de la muerte.

Verse 6

ततश्च दशमे प्राप्ते शत्रुभिः स महीपतिः । निहतो दिवसे सर्वैर्वेष्टयित्वा समन्ततः

Y cuando llegó el décimo día, aquel rey fue muerto por los enemigos, que lo rodearon por todos los lados.

Verse 7

ततस्तस्य नरेन्द्रस्य हतशेषाश्च ये नराः । भयार्तास्ते द्रुतं जग्मुः स्वपुरं प्रति दुःखिताः

Entonces los hombres que quedaron con vida tras la matanza, pertenecientes a aquel rey, huyeron deprisa, afligidos y aterrados, hacia su propia ciudad.

Verse 8

तेपि शत्रुगणाः सर्वे संप्रहृष्टा जिगीषवः । तत्पुरं वेष्टयामासुस्तत्पुत्रोच्छेदनाय वै

También aquellas huestes enemigas, exultantes y ansiosas de victoria, cercaron la ciudad, en verdad con el propósito de exterminar al hijo del rey.

Verse 9

एतस्मिन्नंतरे पौराः सर्वे शोकपरायणाः । जगर्हुः परुषैर्वाक्यैर्दुष्टां तां विषकन्यकाम्

En ese momento, todos los ciudadanos, abrumados por el dolor, condenaron a esa malvada doncella venenosa con duras palabras.

Verse 10

अस्या दोषेण पापाया मृतश्च स महीपतिः । तथा राष्ट्रस्य विध्वंसे भविष्यति पुरः क्षयः

“Por culpa de esta mujer pecadora ha muerto el rey; y con la destrucción del reino, la ciudad también caerá seguramente.”

Verse 13

तस्मादद्यापि पापैषा वध्यतामाशु कन्यका । निर्यास्यतां पुरादस्माद्यावन्न स्यात्पुरक्षयः

“Por lo tanto, que esta doncella pecadora sea ejecutada hoy mismo. Que sea expulsada de esta ciudad inmediatamente, para que la ciudad no se arruine.”

Verse 14

सूत उवाच । सापि श्रुत्वा जनोक्तांस्तानपवादान्पृथग्विधान् । वैराग्यं परमं गत्वा निंदां चक्रे तथात्मनः

Sūta dijo: “Al escuchar esas diversas calumnias pronunciadas por la gente, ella entró en un estado de suprema despasión y comenzó a reprocharse a sí misma también.”

Verse 16

अथ दृष्टं तया क्षेत्रं हाटकेश्वरजं महत् । तपस्विभिः समाकीर्णं चित्ताह्लादकरं परम्

Entonces ella contempló el gran campo sagrado de Hāṭakeśvara, lleno de ascetas, supremamente encantador y que alegraba la mente.

Verse 17

अथ तस्याः स्मृतिर्जाता पूर्वजन्मसमुद्भवा । चंडालत्वे मया पूर्वं गौरेका वितृषीकृता

Entonces despertó en ella un recuerdo, surgido de una vida anterior: «Cuando antes estaba en condición de caṇḍāla, una vez calmé la sed de una vaca de color claro».

Verse 18

तत्प्रभावादहं जाता सुपुण्ये नृपमंदिरे । क्षेत्रस्यास्य प्रभावेन तस्मादत्रैव मे स्थितिः

«Por el poder de ese mérito nací en el palacio de un rey sumamente virtuoso. Y por la potencia de esta región sagrada, por eso mismo mi morada está aquí.»

Verse 19

सूत उवाच । अन्यदेहांतरे ह्यासीच्चंडाली सा विगर्हिता । बहुप्रसूतिसंयुक्ता दरिद्रेण कदर्थिता

Sūta dijo: «En otro cuerpo, en verdad, ella había sido una mujer caṇḍāla despreciada, cargada de muchos partos y atormentada por la pobreza.»

Verse 20

अथ सा भ्रममाणाऽत्र क्षेत्रे प्राप्ता तृषार्दिता । मध्यंदिनगतेसूर्ये ज्येष्ठमासे सुदारुणे

Luego, vagando por aquí, llegó a esta región sagrada, afligida por la sed, cuando el sol estaba en el cenit del mediodía, en el mes de Jyeṣṭha, de ardor implacable.

Verse 21

अथापश्यत्स्तोकजलां सा तत्र लघुकूपिकाम् । तृषार्तां कपिलां गां वर्तमानां तदां तिके

Entonces vio allí un pequeño pozo con apenas un poco de agua; y cerca, una vaca kapilā, de color leonado, estaba de pie, angustiada por la sed.

Verse 22

ततो दयां समाश्रित्य त्यक्त्वा स्नेहं सुतोद्भवम् । आत्मनश्च तथा प्राणान्गां वितृष्णामथाकरोत्

Entonces, amparándose en la compasión, dejando a un lado el apego nacido de sus hijos, y aun desatendiendo su propio aliento vital, hizo que la vaca quedara libre de sed.

Verse 23

जलाभावे तथा सा च समस्तैर्बालकैः सह । वैवस्वतगृहं प्राप्ता गोभक्तिधृतमानसा

Cuando ya no hubo agua, ella—junto con todos sus hijos—llegó a la morada de Vaivasvata (Yama), con la mente sostenida por la devoción a la vaca.

Verse 24

ततो नृपगृहे जाता तत्प्रभावाद्द्विजोत्तमाः । पूर्वकर्मविपाकेन संजाता विष कन्यका

Luego, oh excelentísimos brahmanes, por la influencia de aquel acto, nació en la casa del rey. Por la maduración de su karma anterior, llegó a ser una «doncella de veneno» (viṣakanyā).

Verse 25

ऋषय ऊचुः । केन कर्मविपाकेन संजाता विषकन्यका । स्वकुलोच्छेदनकरी सर्वं सूत ब्रवीहि नः

Los sabios dijeron: «¿Por la maduración de qué karma surgió esta doncella de veneno, destructora de su propio linaje? Dínoslo todo, oh Sūta».

Verse 26

सूत उवाच । चंडालत्वे तया विप्रा वर्तंत्या भ्रममाणया । देवतायतने दृष्टा गौरी हेममयी शुभा

Sūta dijo: «Mientras vivía como mujer caṇḍāla, vagando de un lado a otro, oh brahmanes, vio en un santuario de una deidad a la auspiciosa Gaurī, hecha de oro».

Verse 27

ततस्तां विजने प्राप्य गत्वा देशांतरं मुदा । यावत्करोति खंडानि विक्रयार्थं सुनिंदिता । तावदन्वेषमाणास्तां संप्राप्ता नृपसेवकाः

Entonces, habiéndola encontrado en un lugar solitario, la mujer muy condenada fue alegremente a otra región. Mientras cortaba la imagen en pedazos para venderla, llegaron los sirvientes del rey.

Verse 28

अथ ते तां समालोक्य भर्त्सयित्वा मुहुर्मुहुः । संताड्य लकुटाघातैर्लोष्टघातैश्च मुष्टिभिः

Al verla, la insultaron repetidamente y la golpearon, atacándola con garrotes, terrones de tierra y con sus puños.

Verse 29

ततः सुवर्णमादाय त्यक्त्वा तां रुधिरप्लुताम् । अवध्यैषेति संचिंत्य स्वपुरं प्रति ते गताः

Luego, tomando el oro, la abandonaron empapada en sangre. Pensando: 'No debe ser asesinada', regresaron a su propia ciudad.

Verse 30

यत्तया पार्वती स्पृष्टा ततो वै खण्डशः कृता । तेन कर्मविपाकेन संजाता विषकन्यका

Debido a que tocó a Parvati y luego hizo pedazos esa imagen, por la maduración de ese mismo acto nació como una doncella venenosa.

Verse 32

समुद्रप्रतिमं चारु पद्मिनीखंडमंडितम् । मत्स्यकच्छपसंकीर्णं शिशुमारविराजितम्

Era encantador, como el océano en grandeza, adornado con racimos de lotos, repleto de peces y tortugas, y espléndido con criaturas acuáticas.

Verse 33

सेवितं बहुभिर्हंसैर्बकैश्चक्रैः समंततः । अगाधसलिलं पुण्यं सेवितं जलजंतुभिः

Por todas partes era frecuentado por muchos cisnes, garzas y aves cakravāka. Sus aguas eran hondas, sagradas y puras, y también estaban habitadas por seres acuáticos.

Verse 34

प्रासादं तत्समीपस्थं साधु दृष्टिमनोहरम् । कारयित्वातिसंभक्त्या कैलासशिखरोपमम्

Cerca de allí se alzaba un templo espléndido, grato a la vista y encantador al corazón. Con inmensa devoción mandó edificarlo, semejante a la cumbre del Kailāsa.

Verse 35

ततस्तत्र तपस्तेपे गौरीं संस्थाप्य भक्तितः । तदग्रे व्रतमास्थाय यथोक्तं शास्त्र संभवम्

Entonces, allí mismo, practicó austeridades, instalando con devoción (la imagen de) Gaurī. Y ante la Diosa observó un voto, exactamente conforme a lo prescrito por las śāstras.

Verse 36

प्रातः स्नात्वा तु हेमंते गौरीं संपूज्य भक्तितः । बलिपूजोपहारैश्च विप्रदानादिभिस्तथा

En la estación invernal, tras bañarse al alba, adoró a Gaurī con devoción. Ofreció bali, actos de culto y ofrendas rituales, y asimismo dio dádivas a los brāhmaṇas y a otros.

Verse 37

ततश्च शिशिरे प्राप्ते सायं प्रातः समाहिता । एकांतरोपवासैः सा स्नानं चक्रे नृपात्मजा

Y cuando llegó la estación fría, la hija del rey, con la mente recogida, se bañó al atardecer y al alba, observando ayunos en días alternos.

Verse 38

वसंते नृत्यगीतैश्च तोषयामास पार्वतीम् । षष्ठकालाशना साध्वी सस्यदानपरा यणा

En la primavera, complació a Pārvatī con danzas y cantos. Aquella mujer virtuosa comía sólo en la sexta hora, con severa continencia, y se entregaba a la dádiva piadosa de granos y cosechas.

Verse 39

पञ्चाग्निसाधका ग्रीष्मे फलाहारं तपस्विनी । चकार श्रद्धयोपेता वृकभूमिपतेः सुता

En el verano, la asceta practicó la austeridad de los «cinco fuegos» y vivió sólo de frutos. Colmada de fe, la hija del soberano de Vṛkabhūmi llevó a cabo esas disciplinas.

Verse 40

वर्षासु च जलाहारा भूत्वा सा विष कन्यका । आकाशे शयनं चक्रे परित्यक्तकुटीरका

Y en la estación de las lluvias vivió sólo de agua; aquella doncella durmió a cielo abierto, tras abandonar su choza.

Verse 42

एवमाराधयंत्याश्च तस्या देवीं गिरेः सुताम् । जगाम सुमहान्कालो न लेभे फलमीहितम्

Aunque así adoraba a la Diosa, hija de la Montaña, pasó un tiempo larguísimo, y no obtuvo el fruto anhelado.

Verse 43

मुखं वलिभिराक्रान्तं पलितैरंकितं शिरः । कन्याभावेपि वर्तंत्या न च तुष्टा हरप्रिया

Su rostro fue invadido por arrugas y su cabeza quedó señalada por canas; y, aunque seguía siendo doncella, la amada de Hara, Pārvatī, no se complació.

Verse 44

कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्परीक्षार्थमेव सा । शक्राणीरूपमास्थाय ततः सन्दर्शनं गता

Entonces, en cierto momento—solo para ponerla a prueba—tomó la forma de Śakrāṇī (Indrāṇī) y fue a manifestarse ante ella.

Verse 45

सुधावदातं सूर्याभं कैलासशिखरोपमम् । सुप्रलंबकरं मत्तं चतुर्दंतं महागजम्

Un gran elefante—blanco como el néctar, radiante como el sol, semejante a la cumbre del Kailāsa; de trompa muy larga, en celo (musth) y con cuatro colmillos.

Verse 46

समास्थाय वृता स्त्रीभिर्देवानां सर्वतो दिशम् । दधती मुकुटं मूर्ध्नि हारकेयूरभूषिता

Ella se presentó, rodeada por mujeres celestiales por todos los lados; llevaba una corona sobre la cabeza y estaba adornada con collares y brazaletes.

Verse 47

पांडुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि । सेव्यमानाऽप्सरोभिश्च स्तूयमाना च किन्नरैः

Un pálido parasol blanco era sostenido sobre su cabeza; era atendida por las Apsaras y alabada en canto por los Kinnaras.

Verse 48

गन्धर्वैर्गीयमानासीत्ततः प्रोवाच सादरम् । वरं यच्छामि ते पुत्रि प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

Mientras los Gandharvas cantaban sus alabanzas, ella habló con ternura: “Hija, te concederé un don; pide lo que desees.”

Verse 49

अनेन तपसा तुष्टा पुष्कलेन तवाधुना । अहं भार्या सुरेन्द्रस्य शचीति परिकीर्तिता । त्रैलोक्येऽपि स्वयं प्राप्ता दयां कृत्वा तवोपरि

Complacida por tu abundante austeridad, heme aquí: yo, celebrada como Śacī, esposa de Indra, señor de los dioses. Movida por compasión hacia ti, he venido por mi propia voluntad, aun atravesando los tres mundos.

Verse 50

त्वया महत्तपस्तप्तं ध्यायंत्या हरवल्लभाम् । तपसा तुष्टिमायाता भवानी न सुनिष्ठुरा

Has practicado una gran austeridad, meditando en la Amada de Hara. Por ese tapas, Bhavānī ha quedado complacida: no es severa con sus devotos.

Verse 51

सूत उवाच । सा तस्या वचनं श्रुत्वा शक्राण्या विषकन्यका । नमस्कृत्वाऽथ तामूचे कृतांजलिपुटा स्थिता

Dijo Sūta: Al oír las palabras de Śakrāṇī, la doncella del veneno se inclinó en reverencia; y luego, de pie con las palmas unidas, habló.

Verse 52

विषकन्योवाच । नाहं त्वत्तो वरं देवि प्रार्थयामि कथञ्चन । तथान्यासामपींद्राणि देवतानामसंशयम्

Dijo la doncella del veneno: «Oh Diosa, no te pido en modo alguno don alguno. Y tampoco lo pido a otras deidades, ni siquiera al propio Indra, sin duda».

Verse 53

अप्यहं नरकं रौद्रं प्रगच्छामींद्रवल्लभे । हरकांता समादेशान्न स्वर्गेऽपि तवाज्ञया

«Oh amada de Indra, aunque deba ir al terrible infierno, iré. Por mandato de la Amada de Hara, no permaneceré ni siquiera en el cielo sólo por tu orden.»

Verse 54

अनादिमध्यपर्य्यन्ता ज्ञानैश्वर्यसम न्विता । या देवी पूज्यते देवैर्वरं तस्या वृणोम्यहम्

Elijo una gracia de aquella Diosa sin comienzo, sin medio ni fin, colmada de conocimiento y soberano poder; a Ella, a quien aun los dioses veneran, me acojo.

Verse 55

यामाराधयते विष्णुर्ब्रह्मा रुद्रश्च वासवः । वांछितार्थं सदा देवीं वरं तस्या वृणो म्यहम्

Elijo una gracia de la Diosa a quien adoran Viṣṇu, Brahmā, Rudra y Vāsava (Indra), la que siempre concede los fines deseados.

Verse 56

यया व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । स्त्रीरूपैर्विविधैर्देव्या वरं तस्या वृणोम्यहम्

Ella, la Diosa, en múltiples formas femeninas, lo impregna todo: los tres mundos con lo móvil y lo inmóvil; de esa Devī elijo una gracia.

Verse 57

श्रीदेव्युवाच । अहं भार्या सुरेन्द्रस्य प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । ममाज्ञां पालयन्ति स्म देवदानवपन्नगाः

La Bienaventurada Diosa dijo: «Yo soy la esposa de Surendra (Indra), señor de los dioses, y más querida aún que la vida. Desde antiguo, dioses, Dānavas y serpientes obedecen mi mandato».

Verse 58

किंनरा गुह्का यक्षाः किं पुनर्मर्त्यधर्मिणः । तस्मात्त्वं किं न गृह्णासि वरं मत्तः कुतापसि

Los Kinnaras, los Guhyakas y los Yakṣas obedecen; ¡cuánto más quienes siguen la ley de los mortales! Por eso, oh asceta desdichado, ¿por qué no aceptas una gracia de mí?

Verse 59

तन्नूनं वज्रघातेन चूर्णयिष्यामि ते शिरः । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तापस्यथ ततो द्विजाः

«Entonces, ciertamente pulverizaré tu cabeza con un golpe del Vajra (rayo)». Al oír sus palabras, oh dos veces nacidos, el asceta entonces…

Verse 60

धैर्यमालंब्य तां प्राह भूय एव सुरेश्वरीम् । स्वामिनी त्वं हि देवानां सत्यमेतदसंशयम्

Afirmándose en el valor, habló de nuevo a la Señora de los dioses: «Tú eres, en verdad, la soberana de los devas; esto es verdad, sin duda alguna».

Verse 61

यस्याः प्राप्तं त्वयैश्वर्यं परा तां तोषयाम्यहम् । स्वल्पमप्यपराधं ते न करोमि सुरेश्वरि

«A Aquella Suprema por quien has obtenido esta soberanía, a Ella la adoraré y complaceré. Oh Señora de los dioses, no cometo contra ti ni la más leve ofensa.»

Verse 62

तथापि वधयोग्यां मां मन्यसे विक्षिपायुधम् । अन्यच्चापि वचो मह्यं शक्राणि शृणु सादरम्

«Y aun así me juzgas digno de muerte, arrojando tu arma. Además, oh Śakrāṇī, escucha con respeto otra palabra mía.»

Verse 63

तच्छुत्वा कुरु यच्छ्रेयो विचिन्त्य मनसा ततः । न त्वं न ते पतिः शक्रो न चान्येपि सुरासुराः । मां निषूदयितुं शक्ताः पार्वत्यां शरणं गताम्

«Tras oír esto, reflexiona en tu mente y haz lo que sea verdaderamente mejor. Ni tú, ni tu esposo Śakra, ni ningún otro dios o asura puede destruirme, pues he tomado refugio en Pārvatī.»

Verse 64

तस्माद्द्रुतं दिवं गच्छ मा त्वं कोपं वृथा कुरु । सन्मार्गे वर्तमानायां मम सर्वसुरेश्वरि

Por tanto, ve pronto al cielo; no te entregues en vano a la ira. Oh soberana de todos los dioses, yo permanezco en el sendero verdadero.

Verse 65

सूत उवाच । एवं सा तां शचीमुक्त्वा दुःखिता विषकन्यका । चिन्तयामास तदिदं मरणे कृतनिश्चया

Sūta dijo: «Habiendo hablado así a Śacī, la doncella del veneno, afligida por el dolor, meditó en ello—y tomó la resolución de morir».

Verse 66

न प्रसीदति मे देवी यस्मात्पर्वतनंदिनी । तस्मान्मां यदि शक्राणी नैषा व्यापादयिष्यति

Puesto que la Diosa—Pārvatī, gozo de la Montaña—no me ha mostrado aún su gracia, por eso, aunque Śakrāṇī (Indrāṇī) se me oponga, no podrá destruirme.

Verse 67

तन्नूनं ज्वलनं दीप्तं सेवयिष्यामि सत्वरम् । अथापश्यत्क्षणेनैव तं चैरावणवारणम्

«Ciertamente, me acercaré al instante a ese fuego ardiente y resplandeciente.» Entonces, en ese mismo momento, vio al elefante—Airāvata.

Verse 68

दुग्धकुंदेन्दुसंकाशं संजातं सहसा वृषम् । तस्योपरि स्थितां देवीं शंभुना सह पार्वतीम्

«De pronto apareció un toro, resplandeciente como la leche, el jazmín y la luna. Sobre él estaba la Diosa Pārvatī, junto con Śambhu (Śiva).»

Verse 69

चतुर्भुजां प्रसन्नास्यां दिव्यरूपसमन्विताम् । शुक्लमाल्यांबरधरां चन्द्रार्धकृतमस्तकाम्

Ella era de cuatro brazos, de rostro sereno y benévolo, dotada de forma divina; vestía guirnaldas y ropajes blancos, y llevaba la media luna sobre la cabeza.

Verse 70

ततः सम्यक्समालोक्य ज्ञात्वा तां पर्वतात्मजाम् । विषकन्या स्तुतिं चक्रे प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

Entonces, tras mirarla atentamente y reconocerla como la Hija de la Montaña, la doncella del veneno entonó una alabanza, postrándose una y otra vez.

Verse 71

नमस्ते देवदेवेशि नमस्ते सर्ववासिनि । सर्वकामप्रदे सत्ये जरामरणवर्जिते

¡Salve a Ti, Soberana de los dioses; salve a Ti, Moradora de todo! Oh Dadora de todo deseo justo, oh Verdad misma—libre de vejez y de muerte.

Verse 72

शक्रादयोऽपि देवास्ते परमार्थेन नो विदुः । स्वरूपवर्णनं कर्तुं किं पुनर्देवि मानुषी

Ni siquiera los dioses, comenzando por Śakra (Indra), conocen en verdad tu realidad suprema. ¿Cómo, pues, podría un simple humano, oh Diosa, describir tu forma esencial?

Verse 73

यस्याः सर्वं महीव्योमजलाग्निपवनात्मकम् । ब्रह्मांडमंगसंभूतं सदेवासुरमानुषम्

De su propio cuerpo nace el universo entero—hecho de tierra, cielo, agua, fuego y viento—este brahmāṇḍa, junto con dioses, asuras y humanos.

Verse 74

न तस्या जन्मनि ब्रह्मा न नाशाय महेश्वरः । पालनाय न गोविंदस्तां त्वां स्तोष्याम्यहं कथम्

Para Ella no hay Brahmā que otorgue el nacimiento, ni Maheśvara que cause la destrucción, ni Govinda que sostenga. ¿Cómo, pues, podría yo alabarte a Ti, que eres esa misma Realidad?

Verse 75

तथाष्टगुणमैश्वर्यं यस्याः स्वाभाविकं परम् । निरस्तातिशयं लोके स्पृहणीयतमं सदा

Además, su soberanía suprema está dotada de ocho excelencias, naturales e innatas; en el mundo no tiene igual ni exceso, y es siempre lo más digno de anhelo.

Verse 76

यस्या रूपाण्यनेकानि सम्यग्ध्यानपरायणाः । ध्यायंति मुनयो भक्त्या प्राप्नुवंति च वांछितम्

Sus formas son innumerables; los sabios, entregados a la recta meditación, la contemplan con devoción y así alcanzan el don que desean.

Verse 77

हृदि संकल्प्य यद्रूपं ध्यानेनार्चंति योगिनः । सम्यग्भावात्मकैः पुष्पैर्मोक्षाय कृत निश्चयाः

Los yoguis, visualizando en el corazón la forma de la Diosa que eligen, la adoran mediante la meditación, ofreciendo las flores del recto sentir interior, resueltos firmemente a la liberación.

Verse 78

तां देवीं मानुषी भूत्वा कथं स्तौमि महेश्वरीम्

Habiéndome vuelto una simple mujer humana, ¿cómo podría yo alabar a esa Diosa, Maheśvarī?

Verse 79

देव्युवाच । परितुष्टास्मि ते पुत्रि वरं प्रार्थय सुव्रते । असंदिग्धं प्रदास्यामि यत्ते हृदि सदा स्थितम्

La Diosa dijo: «Estoy complacida contigo, hija—oh tú de voto noble. Pide una gracia; sin duda te concederé aquello que siempre ha permanecido en tu corazón».

Verse 80

विषकन्योवाच । भर्तुरर्थे मया देवि कृतोऽयं तपौद्यमः । तत्किं तेन करिष्यामि सांप्रतं जरयावृता

Viṣakanyā dijo: «Oh Diosa, por mi esposo emprendí esta disciplina de austeridad. ¿Qué haré ahora con ella, estando ya cubierta por la vejez?»

Verse 81

तस्मादत्राऽश्रमे साकं त्वया स्थेयं सदैव तु । हिताय सर्वनारीणां वचनान्मम पार्वति

«Por ello, permanece aquí, en este āśrama, conmigo para siempre, para el bien de todas las mujeres. Ésta es mi palabra, oh Pārvatī».

Verse 82

श्रीदेव्युवाच । अद्यप्रभृत्यहं भद्रे श्रेष्ठेऽस्मिन्नाश्रमे शुभे । स्वमाश्रमं करिष्यामि यत्ते हृदि समाश्रितम्

Śrī Devī dijo: «Desde hoy, oh bienaventurada, en este excelente y santo āśrama haré mi propia morada, tal como ha estado acogido en tu corazón».

Verse 83

माघशुक्लतृतीयायां या ऽत्र स्नानं करिष्यति । नारी सा मत्प्रसादेन लप्स्यते वांछितं फलम्

En el tercer día lunar de la quincena brillante de Māgha, toda mujer que se bañe aquí obtendrá, por mi gracia, el fruto que desea.

Verse 84

अपि कृत्वा महापापं नारी वा पुरुषोऽथवा । यत्र स्नात्वा प्रसादान्मे विपाप्मा संभविष्यति

Aunque alguien haya cometido un gran pecado—sea mujer u hombre—quien se bañe en este lugar, por mi gracia, quedará libre de pecado.

Verse 85

अत्र ये फलदानं च प्रकरिष्यंति मानवाः । सफलाः सकलास्तेषामाशाः स्युर्नात्र संशयः

Aquí, quienes ofrezcan frutos como dádiva obtendrán cumplidas todas sus esperanzas; de ello no hay duda.

Verse 86

अपि हत्वा स्त्रियं मर्त्यो योऽत्र स्नानं करिष्यति । माघशुक्लतृतीयायां विपाप्मा स भविष्यति

Aunque un mortal haya matado a una mujer, quien se bañe aquí en el tercer día lunar de la quincena brillante de Māgha quedará libre de pecado.

Verse 87

या तत्र कन्यका भद्रे स्नानं भक्त्या करि ष्यति । तस्मिन्दिने पतिश्रेष्ठं लप्स्यते नात्र संशयः

Oh dama auspiciosa, cualquier doncella que se bañe allí con devoción, ese mismo día obtendrá un esposo excelente; no hay duda.

Verse 88

सूत उवाच । एवमुक्त्वा ततो गौरी तां च पस्पर्श पाणिना । ततश्च तत्क्षणाज्जाता दिव्यरूपवपुर्द्धरा

Dijo Sūta: Tras hablar así, Gaurī la tocó con su mano; y en ese mismo instante ella adquirió una forma y un cuerpo divinos.

Verse 89

वृद्धत्वेन परित्यक्ता दिव्यमाल्यानुलेपना । पीनोन्नतकुचाभोगा प्रमत्तगजगामिनी

Ella, antes desechada por la vejez, ahora llevaba guirnaldas divinas y ungüentos sagrados; de senos plenos y elevados, caminaba con la airosa cadencia de un elefante orgulloso.

Verse 90

ततस्तां सा समादाय विधाय निजकिंकरीम् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम हरसंयुता

Entonces la tomó consigo, la hizo su propia sirvienta, y—acompañada por Hara (Śiva)—partió hacia Kailāsa, el más excelso de los montes.

Verse 91

ततःप्रभृति तत्तीर्थं शर्मिष्ठातीर्थमुच्यते । प्रख्यातं त्रिषु लोकेषु सर्वपातकनाशनम्

Desde entonces, aquel lugar sagrado de vado es llamado Śarmiṣṭhātīrtha, célebre en los tres mundos como destructor de todos los pecados.

Verse 92

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । माघशुक्लतृतीयायां यथावद्द्विजसत्तमाः

Por ello, oh el mejor de los dos veces nacidos, debe uno con todo empeño realizar allí el baño ritual, conforme al rito, en el tercer día lunar de la quincena brillante de Māgha.

Verse 93

एतत्पवित्रमायुष्यं सर्व पातकनाशनम् । स्त्रीतीर्थसंभवं नॄणां माहात्म्यं यन्मयोदितम्

Este relato, pronunciado por mí—la grandeza purificadora, promotora de larga vida y destructora de todo pecado, nacida del «tīrtha de las mujeres»—ha sido declarado para el bien de los hombres.

Verse 94

यश्चैतत्प्रातरुत्थाय सदा पठति मानवः । स सर्वांल्लभते कामान्मनसा वांछितान्सदा

Quien, al levantarse al alba, recita siempre esto, alcanza todos los deseos, obteniendo sin cesar lo que su mente anhela.

Verse 95

तथा पर्वणि संप्राप्ते यश्चैतत्पठते नरः । शृणोति चाशु भक्त्या यः स याति शिवमंदिरम्

Asimismo, cuando llega un día sagrado de festividad, el hombre que recita esto—o quien lo escucha pronto con devoción—va a la morada de Śiva.